H1.2 Staafdiagram, lijndiagram, cirkeldiagram

Diagrammen tekenen

1 / 31
next
Slide 1: Slide
New lesson editorWiskundeMiddelbare schoolvmbo lwoo, kLeerjaar 4

This lesson contains 31 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Diagrammen tekenen

Deze les draait om drie soorten diagrammen: staafdiagram, lijndiagram en cirkeldiagram. Open vanuit herkenbare grafieken en tabellen die leerlingen al eens hebben gezien.

Lesdoel

Ik kan een staafdiagram, lijndiagram en cirkeldiagram tekenen.

This item has no instructions

Welk diagram ken jij al?

Gebruik de woorden uit de cloud als start: staafdiagram, lijndiagram, cirkeldiagram, grafiek, tabel. Vraag kort wanneer leerlingen zo'n diagram al hebben gezien.

Staafdiagram

Een staafdiagram gebruik je bij losse groepen.


  • de staven staan los van elkaar

  • elke staaf hoort bij één categorie

  • boven of bij de staaf zet je het aantal

Leg nadruk op het verschil met een lijndiagram: bij een staafdiagram vergelijk je categorieën, niet een verloop.

Onderdelen van een staafdiagram

Bij een staafdiagram let je op deze onderdelen:


  • horizontale as: hier staan de categorieën

  • verticale as: hier staan de aantallen

  • titel: laat zien waar het diagram over gaat

  • staven: geven de grootte van elk aantal aan

This item has no instructions

Verticale as kiezen

Soms maak je eerst een verdeling op de verticale as.


  • kijk naar het grootste aantal in de tabel

  • kies een handige stapgrootte

  • bijvoorbeeld: 0, 5, 10, 15, 20

  • zo past alles duidelijk in het diagram

Gebruik het voorbeeld uit de bijlage met boekverkoop om te laten zien dat de stapgrootte afhangt van de gegevens.

Staafdiagram tekenen

Werkwijze:


  • teken de assen

  • schrijf de categorieën op de horizontale as

  • verdeel de verticale as

  • teken losse staven tot de goede hoogte

  • zet het aantal boven de staaf

This item has no instructions

Wanneer gebruik je een staafdiagram?

A

Bij losse groepen

B

Bij verloop in tijd

C

Bij percentages

D

Bij sectoren

De goede keuze is 'bij losse groepen'. De andere opties horen bij een lijndiagram of cirkeldiagram.

Lijndiagram

Een lijndiagram laat een verloop zien.


  • je zet eerst punten in het diagram

  • daarna verbind je de punten

  • dat doe je met rechte lijnstukken

  • zo zie je hoe iets verandert

Benadruk dat een lijndiagram handig is als gegevens in een volgorde staan, bijvoorbeeld in de tijd.

Wanneer gebruik je een lijndiagram?

Een lijndiagram past goed bij gegevens zoals:


  • temperatuur per dag

  • groei in de tijd

  • score per meetmoment


Je kijkt vooral naar stijgen, dalen of gelijk blijven.

This item has no instructions

Punten verbinden

Bij een lijndiagram:


  • zet je elk gegeven als punt neer

  • lees je de waarde af op de assen

  • verbind je de punten in de goede volgorde

  • gebruik je rechte lijnstukken

This item has no instructions

Kreukellijn

Soms gebruik je een kreukellijn op de verticale as.


  • daarmee laat je zien dat een stuk van de as is weggelaten

  • dat doe je als de waarden hoog beginnen

  • zo blijft het diagram overzichtelijk

Een kreukellijn verandert niets aan de gegevens; het is alleen een andere weergave van de as.

Lijndiagram tekenen

Werkwijze:


  • teken de assen

  • zet de waarden op de juiste plek

  • plaats alle punten

  • verbind de punten met rechte lijnstukken

  • gebruik zo nodig een kreukellijn

This item has no instructions

Wat laat een lijndiagram vooral zien?

A

Losse categorieën

B

Een verloop

C

Een totaal

D

Taartpunten

Een lijndiagram gebruik je om verandering te zien, bijvoorbeeld stijgen of dalen in de tijd.

Cirkeldiagram

Een cirkeldiagram verdeelt een geheel in stukken.


  • de cirkel bestaat uit taartpunten

  • zo'n taartpunt heet een sector

  • hoe groter het percentage, hoe groter de sector

Leg uit dat een cirkeldiagram gaat over delen van het totaal.

Eerst percentages berekenen

Voor een cirkeldiagram werk je met percentages.


  • bereken eerst het totaal

  • reken elk deel om naar een percentage

  • rond percentages af op één decimaal

Gebruik het voorbeeld uit de bijlage: 4 + 5 + 44 + 10 = 63 als totaal.

Van percentage naar hoek

De hele cirkel is 360° en dat is 100%.


Van 100 naar 360 is × 3,6.


Dus:

percentage × 3,6 = sectorhoek


Hoeken rond je af op hele graden.

Voorbeeld uit de bijlage: 6,3% × 3,6 = 22,68°, dus afgerond 23°.

Cirkeldiagram tekenen

Werkwijze:


  • teken een cirkel

  • teken een straal recht omhoog

  • teken de eerste sectorhoek

  • teken daarna de volgende sectoren

  • schrijf percentages of categorieën erbij

This item has no instructions

Afronden bij een cirkeldiagram

Door afronden kan dit gebeuren:


  • percentages samen zijn 99,9% of 100,1%

  • hoeken samen zijn net niet precies 360°


Voor het tekenen van een cirkeldiagram is dat geen probleem.

Laat zien dat kleine verschillen door afronden normaal zijn en geen rekenfout hoeven te zijn.

Hoe reken je een percentage om naar een sectorhoek?

A

× 100

B

× 3,6

C

÷ 3,6

D

+ 360

Koppel terug aan de uitleg: 100% hoort bij 360°, dus vermenigvuldigen met 3,6.

Waarom is 99,9% samen geen groot probleem?

Bespreek dat 99,9%, 100,1% of net geen 360° kan komen door afronden. Dat hoeft geen rekenfout te zijn.

Blz. 24

This item has no instructions

Je gaat maken H1.2

Staafdiagram
Lijndiagram
Cirkeldiagram

This item has no instructions

Begrippen

staafdiagram - diagram met losse staven voor categorieën

lijndiagram - diagram waarbij punten met rechte lijnstukken zijn verbonden

cirkeldiagram - diagram waarin een geheel als cirkel is verdeeld

verticale as - as waarop je vaak aantallen of waarden zet

horizontale as - as waarop vaak categorieën of momenten staan

kreukellijn - teken dat laat zien dat een stuk van de as is weggelaten

sector - een taartpunt in een cirkeldiagram

This item has no instructions

Waarom gebruik je soms een kreukellijn?

Bespreek dat een kreukellijn wordt gebruikt als waarden hoog beginnen en dat een stuk van de as is weggelaten. Het doel is overzicht, niet andere gegevens maken.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Laat leerlingen in eigen woorden terugkijken op de les. Mogelijke punten: verschil tussen diagrammen, stappen bij tekenen, rekenen met percentages en hoeken.

Welk deel vond jij het lastigst?

Gebruik dit om zicht te krijgen op lastige onderdelen. Verwacht bijvoorbeeld: stapgrootte kiezen, kreukellijn begrijpen, percentage naar hoek rekenen.

Eén woord: wat onthoud jij van deze les?

Gebruik de woorden als afsluiting en herhaal kort de belangrijkste begrippen die vaak terugkomen.

Begrippen

percentage - deel van het totaal uitgedrukt in honderdsten

sectorhoek - hoek die bij een sector in een cirkeldiagram hoort

stapgrootte - verschil tussen twee getallen op een as

verdeling - manier waarop je de getallen op een as verdeelt

totaal - alles samen opgeteld

categorie - groep of soort in een tabel of diagram

This item has no instructions

Maak de uitleg af

Bij een cirkeldiagram bereken je eerst het totaal. Daarna reken je elk deel om naar een percentage. De hele cirkel is 360°, dus percentage × 3,6 geeft de sectorhoek.

totaal
percentage
360°
sectorhoek
stapgrootte
kreukellijn
rechte lijnstukken
categorie

Controleer of leerlingen de volgorde kennen: totaal, percentage, hoek.

Vul de juiste woorden in

Bij een lijndiagram zet je eerst punten in het diagram. Daarna verbind je ze in de goede volgorde met rechte lijnstukken. Soms gebruik je een kreukellijn op de verticale as.

punten
volgorde
rechte lijnstukken
kreukellijn
sector
staven
percentage
categorieën

Laat leerlingen letten op de vaste werkwijze: punten plaatsen, volgorde kiezen en verbinden.