Het register

• Nederlands
• Secundair onderwijs

Taalvariatie

Welke dialecten ken je nog?

Zet de zinnen om naar Standaardnederlands

Kga noeven een stutte pakk'n, 'k hen hunger.

Kum se un tas kofe trinken bie mich?

Kvin kik da gjeistig wi.

Kemmet oe nog zoe gezei.

Taalvarianten

  dialect                   -             tussentaal             -          standaardtaal               

informeel

informeel

formeel

Antwerps, Kempisch, West-Vlaams ...

Algemeen Nederlands of Standaardnederlands

omgangstaal

Welk register gebruikte Tom?

1. standaardtaal
2. tussentaal
3. dialect

Welk register gebruikte Tom op het einde?

1. standaardtaal
2. tussentaal
3. dialect

Overdrijft minister Bourgeois of heeft hij gelijk?

Hij heeft gelijk! Op VRT moet standaardtaal gesproken worden.

Hij overdrijft. Tussentaal kan wel op VRT.

Geef een grondige reden voor jouw standpunt.

"De taalvereiste voor onze presentatoren is en blijft het Standaardnederlands. Tussentaal toelaten, laat staan promoten, is niet de bedoeling. Er is wel ruimte voor taalvariatie: informele gesprekken klinken nu eenmaal anders dan presentatietaal. 95% van de uitzendingen van VRT verloopt in het Standaardnederlands", laat de VRT weten in een persbericht.

"Taal is een levend organisme, vandaag spreken we niet meer zoals dertig jaar geleden. In het Taalcharter van VRT laten we ruimte voor die evoluties, maar correct Nederlands blijft het uitgangspunt."

Wat vind jij van het standpunt van de VRT?

Ik ga akkoord.

Ik ga niet akkoord.

Wat vind je van de uitspraak van Geertje over tussentaal?

Ik ga akkoord.

Ik ga niet akkoord.

Geef een grondige reden voor jouw standpunt.

En wat met het dialect?

Dialectsprekers zijn lui en slordig.

Akkoord

Niet akkoord

Dialectsprekers zijn lui en slordig.

Dialecten zijn overblijfselen van het Middelnederlands. Heel wat klanken zijn bewaard gebleven.

Bv. 'skool' ipv 'school' in Kortrijk

= komt van het West-Germaanse 'sk' (= 1000 jaar oud)

Met dialect kun je niet overal komen.

Akkoord

Niet akkoord

Met dialect kun je niet overal komen.

Dialect is niet minderwaardig, maar een standaardtaal is wel breder inzetbaar. 

Formeel vs informeel

Vroeger: dialect is de vijand

Nu: standaardtaal en dialect zijn complementair, afhankelijk van de situatie

Dialect is uniek en authentiek.

Akkoord

Niet akkoord

Dialect is uniek en authentiek.

Geen van de dialecten is echt uniek, want verspreid over grotere geografische gebieden.

Sommige woorden zijn wel uniek.

Bv. Boesjkameree (schommel) in Mechelen

Bv. Hellekapelle (vlinder) in Poperinge

Liedjes in dialect

Slongs Dievanongs - Goeiemorgend
Tourist LeMC - En route
Biezebaaze - Loetsebollekezoetse 
hof van commerce - Zeg ne keer oelaat es 't
...

Taal is een belangrijk onderdeel van cultuur.