Hoofdstuk 4 Licht

• Nask / Techniek
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

Hoofdstuk 3

Licht

Paragraaf 4.1

Starten

Paragraaf 4.2

Hoe werkt een lens?

Pak spullen voor aantekeningen op tafel!

Leerdoelen:

Aan het eind van deze paragraaf kan ik:

• uitleggen wat de convergerende werking van bolle lenzen is;
• uitleggen wat de divergerende werking van holle lenzen is;
• uitleggen wanneer een lichtbundel evenwijdig, divergent of convergent is;
• uitleggen wat het brandpunt is;
• rekenen met de sterkte van een lens en de brandpuntsafstand. (HAVO)

Startvraag

Waarom kan een vergrootglas papier in brand steken?

Brandglas en brandpunt

Zonlicht komt als evenwijdige bundel binnen.

De lens buigt de stralen naar één punt.

Dat punt heet het brandpunt (F).

Hoe groter de lens → hoe meer licht → hoe heter het brandpunt.

Brandpuntsafstand

De brandpuntsafstand (f) =

de afstand van het midden van de lens tot het brandpunt.

Belangrijk:

Hoe boller de lens

Hoe sterker de lens

Hoe kleiner f

Soorten lichtbundels

Bolle lens

Een bolle lens:

• is in het midden dikker
• buigt licht naar elkaar toe
• heeft een positieve sterkte

Holle lens

Een holle lens:

• is in het midden dunner
• buigt licht uit elkaar
• heeft een negatieve sterkte

Heeft eigenlijk geen brandpunt.

Toepassing:

Fotocamera:

De lens:

• vangt licht op
• convergeert licht naar de beeldsensor

Sterkte berekenen

S = sterkte in dioptrie (dpt)

f = brandpuntsafstand in meter (m)

Belangrijk:

f altijd in meters!

Bolle lens → +

Holle lens → −

Voorbeeld:

Gegeven:

f = 0,50 m

Bereken de sterkte.

𝑆 = 1 / 0,50 = 2,0 𝑑𝑝𝑡

Dus: +2,0 dpt

Huiswerk

Lees en maak:

Paragraaf 4.1 blok A en paragraaf 4.2 blok C en D

Paragraaf 4.3

Afbeelden met licht

Leerdoelen:

Aan het eind van de les kan ik:

• uitleggen hoe een bolle lens een beeld maakt
• uitleggen waarom het beeld maar op één plek scherp is
• uitleggen waarom het beeld ondersteboven staat
• een beeldpunt tekenen met lichtstralen
• het beeld van een voorwerp construeren

Hoe maak je een beeld van iets met een lens?

Hoe ontstaat een beeld?

Een bolle lens:

buigt lichtstralen

laat stralen samenkomen

Licht uit één punt → beeldpunt

Veel beeldpunten samen → beeld

Scherp beeld

Scherp beeld als:

alle lichtstralen samenkomen op het scherm

Scherm:

te dichtbij → wazig

te ver → wazig

➡️ Slechts één juiste plek

Waarom ondersteboven?

Stralen van:

bovenkant voorwerp → onderkant beeld

onderkant voorwerp → bovenkant beeld

Het beeld is dus omgekeerd

De ooglens

Je ooglens werkt ook als een bolle lens:

het beeld komt op het netvlies en is ondersteboven

Hersenen draaien het beeld weer “recht”.

Bijzondere lichtstralen

Gebruik 2 stralen:

1. Evenwijdig aan de as tot de lens en dan door brandpunt.

2. Door midden van de lens rechtdoor

Snijpunt = beeldpunt

Beeld construeren

Stappen:

1. teken lens
2. teken as
3. teken brandpunt (F)
4. teken voorwerp
5. teken 2 lichtstralen

Snijpunt = beeld

Huiswerk

Lees en maak:

Paragraaf 4.3, Blok C en D