Mens en maatschappij
Hoofdstuk1
Par. 1.2 De opkomst van de landbouw
Mens en maatschappij
Hoofdstuk1
Par. 1.2 De opkomst van de landbouw
Wat gaan wij deze les doen?
Lesdoelen
Inleiding
Uitleg
Zelfstandige verwerking.
Afsluiting
Lesdoelen
De leerlingen leren verschillende begrippen kennen.
De leerlingen maken kennis met irrigatielandbouw van de Egyptenaren.
De leerlingen leren hoe de bevolkingsgroei toeneemt.
De leerlingen leren verschillende goden kennen.
Inleiding
Na de laatste ijstijd was er sprake van een geleidelijke bevolkingsgroei. De jagers en verzamelaars, die al zo’n 250.000 jaar op aarde leefden, ontdekten hoe je eten beter kon bewaren (conserveren). Daardoor konden ze langer op één plek blijven wonen, of misschien was het rondtrekken met een grote groep wel gewoon te lastig en waren ze min of meer gedwongen om op een vaste plek te blijven. We weten niet precies waarom de jagers-verzamelaars, op meerdere plekken in de wereld, zich ‘ineens’ op één plek gingen vestigen.
Landbouwrevolutie (neolitische revolutie)
Het bouwen van stevige woningen.
Dieren worden bij huis gehouden en gefokt (domesticeren)
Kennis over het verbouwen van gewassen en graan nam toe.
Neolitische revolutie overgang van jagen en verzamelen naar landbouw.
Waar landbouwrevolutie? (neolitische revolutie)
Het begon in China en Amerika maar voordat het in Europa kwam moest het eerst beginnen in het Midden-Oosten. Dit gebied kennen wij als de Vruchtbaren Halve Maan of Vruchtbare Sikkel (zie kaart)
De nijl stroomt over
1 keer per jaar overstroomde de nijl, het water bleef zo’n 6 weken staan.
Vruchtbaar modder blijft achter (vruchtbare slib).
Rivier
Eufraat en de Tigris stromen uit in de Perzische golf.
Waar water is gaan mensen wonen.
Waarom willen boeren het hele jaar door gebruik maken van water?
Innovatie
Nieuwe werktuigen: Sikkel en de ploeg
Doordat de mens nieuwe werktuigen ontwikkelden laat zien dat de mensen bezig waren met beter en bewuster leven en dat is innovatie.
Voordelen:
- Meer voedsel produceren
-meer eten
- meer bevolkingsgroei
Groepen mensen -> dorpen-> steden-> Rijk
Vragen maken bij deze informatie
Dit kan digitaal of in het boek.
Filmpje; Histoclips | Schooltv
Van Overschot naar Handel
Door het voedseloverschot kon men gaan handelen. Kortom niet iedereen hoeft boer te zijn daardoor ontstaan er ook andere beroepen.
Daarom is de landbouw zo’n belangrijk revolutie samen met de industriële revolutie.
De mens is gedurende 90% van zijn bestaan jager en verzamelaar geweest en afhankelijk van de natuur
Een nieuwe samenleving
Door innovatie landbouw ontstond nieuwe arbeidsverdeling. (er ontstaan dus nieuwe beroepen)
Meerdere werkzaamheden konden verdeeld worden onder mensen en zo ging men zich specialiseren in: smid, houtbewerker, bouwmeester, en schrijver.
Daarnaast gingen mensen produceren van potten, kleding en wapens. Er ontstond nijverheid.
Sommige mensen werden erg rijk terwijl anderen arm bleven.
Sociale lagen Egypte
Bovenaan stond de koning de Farao (hoogste bestuurder)
Hoge ambtenaren of priesters
Schrijvers, geleerden en kunstenaars
Boeren
Tot slaaf gemaakten
De eerste steden
Rond 3500 v.Chr. Ontstonden de eerste steden in het Midden- Oosten.
De bekendste Uruk. Ligt in het zuiden van Irak. Boeren die het land om de rivier bewerkten.
Goden
De mensen in de landbouwgebieden dachten dat de overstromingen van de rivieren het werk van de goden was. Het bracht immers voorspoed voor de mens: het slib zorgde ervoor dat er rijke oog- sten werden gedaan waardoor de mensen genoeg te eten hadden. Deze goden moesten daarom telkens weer tevreden worden gehouden, want anders zou er een volgende keer niet genoeg te eten zijn. Priesters brachten daarom dagelijkse offers in verschillende tempels, die ook in de steden werden gebouwd. Zonder hulp van de goden zouden de rivieren hun kostbare krachten verliezen. Een godsdienst waarin de natuur een grote rol speelt noemen we een Natuurgodsdienst. Natuurverschijnselen en andere krachten van de natuur zoals neerslag, wind, water en vuur worden aanbeden.
Zelfstandig werken
Digitaal of in het boek de overige vragen beantwoorden.
Klaar maak een tekening met hiërogliefen.