Pedagogische basis

• New lesson editor
• Pedagogisch werk
• MBO
• Studiejaar 4

Voorbereiding voor les (docent)

• studiehandleiding uitprinten

• Arceerstiften meenemen

Pedagogische basis

periode 1

Les 1/2

Programma

• Theorie: pedagogiek

• Uitleg lesmodule

• Opzet eindopdracht

• Theorie: orde

• Theorie: pedagogiek

Leerdoelen

• Aan het eind van de les weet je wat het begrip pedagogiek inhoudt

• Aan het eind van de les heb je inzicht in wat de lesmodule inhoudt

• Aan het eind van de les weet je wat de eindopdracht inhoudt

• Aan het eind van de les weet je wat pedagogisch handelen betekent

• Aan het eind van de les kun je uitleggen wat een pedagogisch klimaat is

• Aan het eind van de les kun je uitleggen waarom orde en een goede werkrelatie met elkaar samenhangen

• Aan het eind van de les kun je uitleggen wat de pedagogische rol van een instructeur is

Vraag: een goede instructeur is iemand die...

Vraag aan studenten: welk van deze eigenschappen hebben met pedagogiek te maken?

Overgang: vandaag gaan wij kijken naar iets wat je als instructeur elke dag doet, maar waar je misschien niet bewust bij stil staat: pedagogisch handelen.

Praktijkkoppeling

• Waarom zou pedagogiek belangrijk zijn binnen het werkveld van een instructeur?

• Wat vraagt dit van jouw handelen als professional?

Een instructeur zorgt niet alleen dat studenten iets leren, maar ook dat zij zich veilig voelen, weten wat er van hen verwacht wordt en zich kunnen ontwikkelen

Leerdoel opstellen

Als je kijkt naar de kennis die je al bezit rondom het onderwerp pedagogiek en dan specifiek: inleiding pedagogiek. Welke kennis bezit je dan al en waar zou je meer over willen weten/ leren vandaag?

Formuleer dit in één leerdoel en vul in.

Aan het eind van de les terug laten komen en op reflecteren!

Theorie

• Je krijgt nu een stukje theorie

• Wanneer er theorie aan bodt komt is het verstandig om aantekeningen te maken in je theorieschrift op je laptop en/ of te doodelen

• Het meeschrijven/ doodelen zorgt ervoor dat je lesstof beter onthoudt

Tip: maak aantekeningen. Dit is echter niet verplicht. Jij bent in the lead.

Wat is pedagogiek?

• Pedagogiek vormt de basis van het werken met studenten

• Het is de studie van de manier waarop volwassenen (ouders, pedagogisch werkers/ instructeurs, docenten) jongeren grootbrengen met een bepaald doel

• Het is de wetenschap die de opvoeding van het 'kind' bestudeert

• Het is afgeleid van het Griekse woord paidagoogia, wat letterlijk 'kinderleiding' betekent

Bron: ThiemeMeulenhof

Vraag: wat doe jij eigenlijk als instructeur?

Wat doet een instructeur allemaal?

Waarom pedagogiek en de instructeur als pedagoog?

• Door pedagogisch onderzoek komen wetenschappers steeds op nieuwe ideeën en gedachten over de opvoeding van kinderen/ studenten. Dit vergt steeds opnieuw analyseren en aanpassen van jou handelen als instructeur

• Om te kunnen opvoeden en onderwijzen als instructeur, is het belangrijk dat je je doelgroep kent en dat je begrijpt waar gedrag vandaan komt, om daar vervolgens op een adequate wijze mee om te gaan

• Zoals het landelijke kwalificatiedossier beschrijft, heb jij als instructeur oog voor de sociaal- emotionele en morele ontwikkeling van je studenten

Bron: ThiemeMeulenhof

Waarom dit vak?

Een instructeur is tegelijkertijd:

1. Vakinhoudelijk: "Ik weet wat de student moet leren."

2. Didactisch: "Ik weet hoe ik iets kan uitleggen en aanleren."

3. Pedagogisch: "Ik zorg ervoor dat de studenten zich kunnen ontwikkelen binnen een veilige en professionele omgeving."

Lesmodule

• Studiehandleiding: Teams --> INS- 25575B26A --> Thema 2 Pedagogiek --> bestanden

• Eindopdracht:
  
  1. Logboek van de pedagoog
  2. Visie op jouw rol als instructeur
  

• Inleveren: Teams opdrachten, eind periode 2 (feedback periode 1)

Laat de studenten stap voor stap zien waar je studiehandleiding kan vinden. Laat je scherm zien op het digit- bord en doorloop de stappen.

Laat hen daarnaast de opdrachtenknop zien.

Neem hier de tijd voor, studenten vinden dit lastig!

Uitleg opdrachten

Begrijpen van de lesmodule + eindproduct

• Open de studiehandleiding voor jezelf uit de Teams omgeving

• Sla de studiehandleiding voor jezelf op. Tip: werk in Onedrive en met mappen

• Lees de studiehandleiding door en schrijf eventuele vragen voor jezelf op

Geef de studenten hier ruim de tijd voor. Bespreek de vragen klassikaal.

Pijl hoe digitaal vaardig de studenten zijn. Let erop dat zij documenten juist en veilig opslaan!

Neem eventueel de studenten stapsgewijs en aan de hand mee wanneer dit niet lukt.

Samen een start maken met de eindproducten

• Maak een start met het opzetten van de eindproducten:
  
  1. Logboek
  2. Visie op jouw rol als instructeur
  

• Tip: sla de bestanden op in de Onedrive en in het juiste mapje

Laat de studenten een start maken met de opzet van de eindproducten. Benadruk nogmaals het belang van werken in de Onedrive (overal en altijd toegang tot je bestanden) en de mapjes structuur (zorgt voor overzicht en structuur).

Pijl hoe digitaal vaardig de studenten zijn. Mocht het nodig zijn, staan er in de volgende dia`s stappenplannen voor het opzetten van documenten.

1. Open Word

2. Klik op: start, stijlen, kop 1

3. Schrijf op de eerste bladzijde: thema 2 de instructeur als pedagoog, naam, studentennummer, naam docent (Sharon de Busser, naam SLB- er (Sjaak van der Lee, datum van inleveren:

4. Klik op: invoegen, pagina eind

5. Ga verder op de volgende pagina. Klik op: stijlen, kop 1 en typ: inhoudsopgave

6. Klik op: invoegen, pagina eind

7. Klik op: start, stijlen, kop 1 en typ: inleiding. Beschrijf in je inleiding wat de lezer kan verwachten te lezen. Waar gaat het vak over en wat ga je doen in dit verslag?
   

*Het logboek moet in Word- bestand, je visie mag ook in een andere vorm

1. Klik op: invoegen, pagina eind

2. Ga verder op de volgende pagina. Klik op: start, stijlen, kop 1. Typ: opdracht 1 het logboek van een pedagoog

3. Klik op: start, stijlen, kop 2. Typ: lesweek 1

4. Herhaal dezelfde stappen voor opdracht 2/ je visie op jouw rol als instructeur

Theorie

• Je krijgt nu een stukje theorie

• Wanneer er theorie aan bod komt is het verstandig om aantekeningen te maken in je theorieschrift op je laptop en/ of te doodelen

• Het meeschrijven/ doodelen zorgt ervoor dat je lesstof beter onthoudt

Tip: maak aantekeningen. Dit is echter niet verplicht. Jij bent in the lead.

Vraag: orde is hetzelfde als stilte?

Reactie van docent: orde betekend niet: "iedereen zit stil en zegt niks." Een klas kan namelijk stil zijn en toch geen goede leeromgeving hebben.

Voorbeeld: niemand durft vragen te stellen omdat studenten bang zijn dat andere hen uitlachen. Er is stilte, maar geen veilig leerklimaat.

Andersom kan een goede praktijles best roemoerig zijn: studenten overleggen, oefenen, stellen vragen en bewegen door het lokaal. Er is geluid, maar wel orde.

Orde houden als noodzakelijke voorwaarde voor een goede werkrelatie

• Orde houden is de regie hebben over wat er in de klas gebeurt en is een voorwaarde om goed les te geven en een goede werkrelatie met een klas op te bouwen

• Vroeger bestond orde houden uit de autoritaire manier van lesgeven: militaire dicipline

• Tegenwoordig bestaat orde houden uit de autoritatieve manier van lesgeven: grenzen stellen en tegelijkertijd sensitief en begripvol steunen --> je spreekt hierbij van gezag
  

Bron: lessen in orde in het MBO

• Gezag kan je onderscheiden in in twee soorten:

1. Expertgezag: gezag dat je krijgt door ergens beter in te zijn dan anderen, die dat ook erkennen (je bent goed in je vak)

2. Verworven gezag: gezag dat je hebt als studenten en ouders iets van jou accepteren omdat ze je aardig vinden en respecteren

Bron: lessen in orde in het MBO

Orde als basis voor een goed pedagogisch klimaat

• Een docent met verworven gezag stelt grenzen, corrigeert en straft indien nodig

• Orde is hierbij geen doel, maar regelt een goede manier van leren omgaan met elkaar

Tien tips om orde te houden

1. Wees niet jezelf, wees professioneel

2. Maak contact

3. Hanteer de eerste lessen vaste patronen

4. Keep them busy

5. Eigen regels eerst

6. Als je kleine problemen groot maakt, krijg je minder grote problemen

7. Wil je dit gedrag niet twintigmaal Doe er dan nu wat aan!

8. Wees als een spin in het communicatieweb

9. Ga van regels naar routine

10. Als iets niet werkt, doe dan wat anders

Je loopt een praktijklokaal binnen. Alle studenten zitten stil op hun plek. Niemand praat. De instructeur geeft duidelijke instructies en studenten voeren deze precies uit.

Eén student steekt zijn hand op en stelt een vraag. De instructeur reageert:
"Dat heb ik net uitgelegd. Als je goed had opgelet, wist je het."

De student stelt daarna geen vragen meer.

Casus: is dit een goede les?

1. Is hier sprake van orde?

2. Is dit een goede leeromgeving?

3. Is dit pedagogisch handelen?

4. Wat kan het effect zijn op de student?

Conclusie: orde zonder relatie en veiligheid is onvoldoende.

Pedagogisch klimaat: drie uitgangspunten

• Om een plezierig opvoedings/ onderwijsklimaat te creeëren, hanteren we drie uitgangspunten:
  
  1. Het bieden van structuur;
  2. Eensgezindheid onder opvoeders;
  3. Je als opvoeders houden aan gemaakte afspraken en regels.

--> regels lijken de vrijheid te beperken, maar omdat ze de veiligheid garanderen en het gedrag binnen het onderwijs in goede banen leiden, bieden ze binnen het gegeven kader speelruimte en vrijheid van handelen.

Bron: lessen in orde in het MBO

Opvoeden Doe Je Zo! | Aflevering 1 | Videoland

Kijk samen het eerste deel van: opvoeden doe je zo. Vraag wie dit soort programma`s herkent.

Vertel dat dit soort programma`s laten zien dat je inderdaad steeds terugkomt op de drie uitgangspunten:

1. Het bieden van structuur

2. Eengezindsheid onder opvoeders

3. Je als opvoeder houden aan de gemaakte regels en afspraken

Slide titel

• We gaan zo een klein fragment kijken uit deze serie

• Aan jullie de opdracht om te letten op de drie uitgangspunten:
  1. Het bieden van structuur
  2. Eengezindheid onder opvoeders
  3. Je als opvoeders houden aan gemaakte afspraken en regels

Opvoeden Doe Je Zo! | Aflevering 2 | Videoland

Zet aan op 42: 44 tot 46:38

Laat de studenten letten op de drie uitgangspunten. Zien zij dit terug in het fragment. Zo ja, hoe? Zo niet, hoe zouden de opvoeders dit wel kunnen toepassen/ laten zien?

Extra vraag: herkennen mensen dit binnen de eigen opvoeding (kinderen) of van de eigen opvoeding (jeugd) en zien zij dit terug in het docenthandelen?

--> wat je ziet in de opvoedvideo`s, werkt eigenlijk hetzelfde in jouw les/ klaslokaal.

1. Het bieden van structuur

• Kinderen, studenten, mensen hebben baadt bij structuur

• Het gedrag wordt hiermee regelgeleid, en dat blijkt te werken

• Consequent zijn is niet streng zijn
  
  Bron: lessen in orde in het MBO

Benoem zelf het voorbeeld van het verschil tussen werken in het basisonderwijs en in het MBO:

* veel gelijkenissen

* studenten hebben baadt bij dezelfde structuur en regelmaat

2. Opvoeders op één lijn

• Het bieden van structuur werkt alleen als alle opvoeders (in jullie geval docententeam en ouders) achter de aanpak staan

• Eensgezindheid en structuur bieden werpen meestal hun vruchten af bij de aanpak van gedragsproblemen van kinderen

• studenten zullen de structuur van de opleiding moeten leren accepteren

• Valkuil binnen het mbo: Te snel te hoge verwachtingen met betrekking tot zelfstandigheid van studenten
  
  Bron: lessen in orde in het MBO
  
  
  Bron: lessen in orde in het MBO

3. Houden aan gemaakte afspraken en regels

• Belangrijk om als docententeam op één lijn te komen en gemaakte afspraken na te komen

Bron: lessen in orde in het MBO

Studenten komen veel verschillende docenten tegen en daarmee ook verschillende lesstructuren. Om structuur te blijven bieden is het belangrijk je strikt te houden aan gemaakte regels en afspraken binnen het team. Zeker voor studenten met probleemgedrag is dit belangrijk!

Stelling 1: Een student komt voor de derde keer te laat. De instructeur zegt voor de hele klas:
"Jij bent ook altijd te laat. Kun je nou nooit eens op tijd komen?"

Antwoord: niet pedagogisch

Vragen:

1. Wat gebeurt er met de relatie?

2. Wat had de instructeur anders kunnen doen?

Stelling 2: Een student maakt een fout tijdens het oefenen. De instructeur zegt:
"Goed dat je het probeert. Kijk nog eens naar stap twee. Wat zou daar anders kunnen?"

Antwoord: pedagogisch.

Waarom?

1. student wordt niet afgewezen;

krijgt feedback;

2.wordt gestimuleerd zelf na te denken.

Stelling 3: Een student doet niet mee. De instructeur loopt naar hem toe en vraagt zachtjes:
"Ik merk dat je vandaag wat teruggetrokken bent. Gaat het?"

Antwoord: waarschijnlijk pedagogisch.

Maar:

Waarom is dit niet automatisch pedagogisch?

Mooie nuance: de intentie is niet voldoende; ook hoe je iets doet en wat het effect is, speelt mee.

Stelling 4: Een student zegt tijdens de uitleg:
"Ik snap er echt helemaal niks van." De instructeur zegt:

"Dat geeft niks. Welke stap vind je lastig?"

Pedagogisch.

Koppeling met:

veiligheid

relatie

leren

ontwikkeling

A. "Ik vind het zielig voor hem, dus ik laat het deze keer maar gaan."

B. "Ik begrijp dat het voor jou lastig is, maar de afspraak geldt voor iedereen."

Voeg hier je vraag to

Pedagogisch betekend niet hetzelfde als aardig zijn.

Bekijk de twee situaties. Bedenk welke pedagogischer is.

De belangrijkste boodschap:

Een pedagogische instructeur combineert betrokkenheid met professionaliteit en duidelijke grenzen.

Professioneel gedrag betekent

bijvoorbeeld:

betrouwbaar zijn;

afspraken nakomen;

consequent zijn;

respectvol communiceren;

grenzen bewaken;

geen voorkeursbehandeling geven;

emoties kunnen reguleren;

voorbeeldgedrag laten zien;

verantwoordelijkheid nemen voor je eigen handelen.

Lesafsluiting

• wat neem je mee uit deze les?

• Wat zie je volgende les graag terug?

• Volgende les: geschiedenis van pedagogiek. Verschillende pedagogen en pedagogische visie

Wat vonden jullie van de les? Tip/ tops ook voor mij?