Realisme en impressionisme
Realisme en impressionisme
Leerdoelen
Je herkent het verschil tussen de academische schilderstijl en het realisme.
Je weet de kenmerken van het realisme, naturalisme en verisme.
Je kent de historische context van het ontstaan impressionisme (salon, uitvinding van verf in tubes, ontwikkeling fotografie)
Je weet de kenmerken van het japonisme en je kan deze invloeden herkennen in het impressionisme.
Benoem één verschil tussen deze twee werken. Let op de voorstelling.
Realisme
Academische stijl:
Académie des Beaux-Arts
Mythologie
Gedetailleerde schilderstijl
Geïdealiseerde lichamen
Realisme: Focus op het 'echte leven'.
Bouguerreau, La Naissance de Vénus, 1879
Realisme
Kenmerken realisme:
harde werkelijkheid i.p.v. geïdealiseerd voorstelling
alledaagse thema's i.p.v. mythologie
realistische weergave van lichamen i.p.v. geidealiseerde lichamen
donkere kleuren en grovere penseelstreken i.p.v. een gladde schilderstijl
Jean-François Millet, De Arenleessters, 1857
Verisme
Realisme in opera: verisme
(vero = waar)
echte leven tonen
problemen van gewone mensen
verhaal is belangrijk, draait niet meer alleen om mooie melodie
wel dramatische zangstijl en grootse emoties
Voorbeeld: Giacomo Puccini, Tosca, 1900
-> Liefdesdrama tussen Tosca (een zangeres) en Cavaradossi (een schilder)
-> Cavaradossi is ter dood veroordeeld
Naturalisme
Realisme in literatuur en theater: naturalisme
Voorbeeld: Herman Heijermans, Op hoop van zegen, 1900
Toneelstuk over het vissersleven in een klein Nederlands dorp. Het verhaal draait om de familie van Kniertje, een vissersvrouw die haar man en oudere zoons aan zee is verloren. Toch moedigt ze haar twee andere zoons, Barend en Geert, aan om ook uit te varen met een schip, met de naam ‘Op Hoop van Zegen’. Dit schip is echter oud en rot, en er is een grote kans dat het de tocht niet zal overleven. De reder, de baas van het schip, wil het toch de zee op sturen omdat hij de verzekering wil innen als het vergaat. Dit is ook wat er uiteindelijk gebeurd. Het schip met alle mannen erop, inclusief de twee zoons van Kniertje, vergaat.
Verfilming (1986): https://youtu.be/leB4CZFpkq0?si=HlnJpvSHvUOdgkay&t=3964
Naturalisme
Herman Heijermans, Op hoop van zegen, 1900
Opdracht: Hoe zou je het realisme/naturalisme kunnen herkennen in dit fragment? Kijk naar: spelvormgeving, theatervormgeving en voorstelling
Schrijf dit op voor jezelf tijdens het kijken.
Overleg met je buur.
Vul dit daarna in op de lessonup.
Verfilming (1986): https://youtu.be/leB4CZFpkq0?si=HlnJpvSHvUOdgkay&t=3964
1.05.30 - 1.08.15
Spelvormgeving
Theatervormgeving
Voorstelling
Hoe herken je het naturalisme terug in dit fragment?
Naturalisme
realistisch decor: gebonden aan de tijd waarin het verhaal plaatsvindt
realistische kostuums: klederdracht
Spelvormgeving
Theatervormgeving
spreektaal, geen 'mooie' woorden
realistische mimiek, gebaren, etc
Voorstelling
realistische dialogen
geen mythische personages, maar 'gewone, herkenbare mensen': visserij
echte problemen: uitbuiting arbeiders, machtige werkgevers
Pauze?
Ontwikkelingen in de 19e eeuw
De Parijse Salon:
jaarlijkse kunsttentoonstelling
erg belangrijk: enige kans om werk te kunnen verkopen als kunstenaar
leden van Academie des Beaux-Arts bepaalden welk werk werd tentoongesteld (academische schilderstijl voorop)
Welk werk zou worden tentoongesteld in De Salon?
Links
Rechts
Ontwikkelingen in de 19e eeuw
1863: heel veel afwijzingen bij de Parijse Salon
-> oprichting van Salon des Refusés waar veel van die afgewezen werken werden tentoongesteld
Inspiratie voor impressionistische kunstenaars, zoals Claude Monet.
Edouard Manet, Le déjeuner sur l'herbe, 1863
Ontwikkelingen in de 19e eeuw
Claude Monet: "schilderijen zijn verslagen van wat het oog registreert"
Kant-en-klare verf
buiten schilderen
snel werken (moet want licht verandert) -> resulteert in vegen en vlekken
Onderwerp is niet de kathedraal van Rouen, maar het spel van licht en kleur dat ontstaat door het zonlicht.
Beïnvloed door fotografie.
Japonisme
Japonisme = invloed van de stijl van Japanse prenten op de stijl van het impressionisme
Hokusai, De grote golf van Kanagawa, 1830
Hiroshige, Bloeiende pruimenboom bij Kameido, 1857
Mary Cassatt, Het boottochtje, 1893-1894
Hoe zie je het Japonisme terug in dit werk van Cassatt? Schrijf 3 vormgevingsaspecten op. Je mag overleggen.
Hiroshige, Pruimentuin bij Kameido, 1857
Hoe zie je het Japonisme terug in dit werk van Cassatt?
Hoe zie je het Japonisme terug in dit werk van Cassatt?
grote kleurvlakken
dynamische compositie
scherpe contouren
afsnijding
weinig tot geen dieptewerking
-> lijkt grafisch en tekenachtig
Vragen?
Realisme
Impressionisme
Exit vraag:
Noem twee kenmerken van het realisme en noem twee kenmerken van het impressionisme