6.4 en 6.5

Hoofdstuk Planten

4.4: Bladeren en wortels

4.5: Stengels en transport

Startopdracht
Een plant heeft, net als het menselijk lichaam, verschillende organen met elk een eigen functie. Welke organen heeft een plant?

1 / 16
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 1

This lesson contains 16 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

Hoofdstuk Planten

4.4: Bladeren en wortels

4.5: Stengels en transport

Startopdracht
Een plant heeft, net als het menselijk lichaam, verschillende organen met elk een eigen functie. Welke organen heeft een plant?

Als weinig tijd alleen eerste paragraaf en andere volgende week!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!


Voorbeeld zonnebloem op bureau zetten


Vandaag doen we 6.4 rn 6.5 van hoofdstuk planten dus weer 3 paragraven in 1 dat is omdat we anders niet alles behandelen vor de toets. Als startopdracht heb ik deze vraag voor jullie


TIP STARTOPDRACHT: Kijk naar de plant ls tip welke onderdelen van plant zie je? Of welke misschien neite??


AAnwijzen de organen van een plant zijn de bladeren stengels en wortles. dat komt omdat deze allemaar ander functies hebben. Wat doen bladeren bijv welk proces? En wat de wortels?

Daar gaan we over hebben vandaag in de eerste paragraaf 6.4 de wortels bladeren en stengels. Daarna dieper in op de stengels


an de andere kant van deur staan.

BASTA (verwijzen)


WAT bedoelen we daarmee?

Complimenten geven als ze het wel doen sommige. En vragen lln die niet doen hoe komt het jij nog niet? Waarom doen we basta?



LETTEN OP VINGERS ANDERS NIE REAGEREN anders vrgen paarkeren want rest doet wel vingers.

Meer gercithere vragen eerst nadenken dan aanwijzen minder open vragen aan de klas vaker ergens anders zetten meer vragen waar kan je dit cinden . Was de vraag niet duidelijk als zeggen weet ik niet? duidelijke verwachtingen! schreeuwen vingers


zelfde met startopdracht


Vingers: watis regel als je iets wil zeggen, waarom doen we dat?


Als iemand wat goed doet niet alleen goedzo maar ook hoe kom je daarbij?

Wat heb je gedaan zodat je het weet?


Als niet weet feedvack geven, ik zie dat je moeilijk vind dat is nioet erg en dan extra vraagbstellen , we behandeleb het samen. Of leerling aanvullen en dan feedback die leerlingen en weer terugheven andere leerling.


Als ze niet weten door opletten: Hoe komt her dat je het niet weer? Wat kun je daaraan doen?

Hoe zijn planten opgebouwd, hoe worden stoffen door de plant vervoerd en hoe kunnen planten groeien en stevig blijven?

Centrale vraag

This item has no instructions

Planning

6.4:

  • Bladeren (hoe opgebouwd?)

  • Wortels

  • Stengels

6.5

  • kruidachtigen VS houtachtigen

  • Hoe komt water helemaal bovenin de plant?

  • Hoe groeien bomen/struiken?


We gaan dus eerst alle organen van lant doorlopen en daarna gaan we dieper in op stengels wat is verschil ervan tussen boom en een bloem?

Organen plant: Bladeren

Let op 1ve gaswisseling benoemen


We gaan nu beginnen met aantekeningen makens (hele baldzijde nodig!) tel we tekejken een bloem emt alle organen dus welke? Bladeren, stengel en wortels precies. Titiel is fucnties organen plant Dit moet je weten toets komt erin.


Het eerste orgaan van de plant waar we het over gaan hebben zijn de bladeren.

Nu moeten we weten wat de functie van eht otgaan bald is laten we met eerste beginnen


Welk proces gebeurt er bladeren, vorgie week over gehad is? Fotosynthese precies en wat hebben we daarvoor nodig wat opgevangen wordt door de bladeren? Zonlicht, Waarvoor hadden we dat nodig? Voor energie erin te stoppen om fotosynthese te doen. en nog beter als je nog weet welk celonderdeel in de cel zonlicht opneemt deede. bladgroenkorrels he (zzonenepanelen) maakt de balderen ook groen. (laten we het erbij zettne of groen maken)Dus eerste fucntie is zonlcith opnemen voor fotosynthese (ook erbij tekenen)


Oke volgende functie want we hadden nog iets nodig voor fotosynthese wat werd opgevangen door speciale mondjes in bladeren. Wat voor stofje was dat? Co2 he precies en hoe deeed een plant dat dat opnemen? Door de huidmondejs Laten we die erbij tekenen. ja. tweede functie Ook opnemen co2 erbij


Wat voor gas onstond erbij fotosymthese? Zuurstof. Dat hebben wij mensen weer nodig he .En hoe geeft een plant dat af aan de lucht (we weten dat CO2 opnemen huidmondjes dus . Zuurstof dafgeven at is derde fucntie. Dat opnemenCo2 en afgeven O2 noem je gaswisseling


Wat ontstond er nog meer tijdens fotosynthese: glucose. wat was dit voor stofje? zat heel veel suiker in he . Dit slaan ze op in de bladeren (vierde functie ) Maar ze doen ook nog iets anders ze zetten glucose om in andere suikers bijv bouwstiffen



Welk proces naast fotosynthese gebeurt er nog meer om energie te krijgen? Verbranding. en laastte functie is we weten dat bij verbanden van glucose het andere proces he dat er waterontstaat! Hoe zou dat kunnen ontspannen via welke opneing?

Dat water ontsnapt via de huidmondjes dat noem je verdamping dus dat is laatste functie blad Niet goed als rteveel dan droogt uit







Hoe is een blad opgebouwd?

BLAD meenemen en doorsnde blad pakken HEEL ANDERS !VE


Maar hoe is zn blad opgebowud


Eerst de buitenkant als we naar een blad kijken bestaad een blad uit bllaschijf dat is het grote groene en bladsteel is de steel van de blad


In het bladschijf zitten nerven die takken af van het bladsteel deze verveoeren stoffen straks meer over zeggen.



maar hoe zit zn blad alls dwarsdoorsnede eruit om dat te weten moet je onder doorsnijden en onder mciroscoop leggen. dat kun je zien in dit model\


Dan zie je aantal lagden de eerste laag is de opperhuid van het blad is het vetlaagje dit beschermt.


Dan zie je grootste laag heir zitten dat is het vulweefsel . De cellen i n het vulweefsel bevatten alle bladgroenkorrels die fotosynthese doen door zonlicht. Waarom zouden de bladgroenkorrels die vooral aan bovenkant van het blad liggen? Die lgigen vooral bovenkant waar daar valt het licht op logisch he.


Aan de odnerkand van het bald liggen de huidmodnejs deze kunnen open en dicht en bapelen als open veel Co2 opgenomen maar oo zuurstof en water verlies en dicht dan minder Co2 maar ook minder zuurstof en verdamping h2 verlies . Dus erg bepalend.


Helemaal in het midden zie je een dwarsdoorsnede van zn nerf wat hierin zit is een vaatbundel. dit is eigenlijk een soortbuis die stoffen transporteert!


En je ziet twee verschiullende kleuren er zijn ook twee verschillende soorten vaten in zn vaatbundel anmeelijk badtvaten en houtvaten. Ze doen dus ook allebei een ander soort transport


Het houtvat deze vervoeren water van hde wortels naar de bladeren zodat ze fotosynthese kunnen doen


en de bastvaten suikers van de bladeren naar de rest van de plant zodat de hele plant kan groeien. Maar straks hier meer over




Zie het als een soort snelweg met vrachtwagens die alles vervoert. Deze vaatbundels zie je terug in de nerven van de plant daar zitten ze (laten zien) We gaan hier zo nog dieper op in hoe zn vaatbundel wetkt. Nu weet je precies hoe binnenkant plant eruit ziet







Slide tekst

Organen plant: Wortels

Het volgende orgaan is de wortels van de plant van de plant deze hebben ook hele belangrijek functies


Wie kan eentje bedenken? Neemt water op uit de grond zeker!! nodig voor fotosynthese eh. Maar ze nemen ook nog iets anders op uit de grond: Minerale



En hoe groter de wortels hoe meer ze water en mineralen kunnen opnemen dus om nog meer water en minderalen op te nemen hebben ze wortel haartjes hert verfgroot het oppervlak en deze nemen het water op. (bijtekenen) en zie plaatje


Andere functies van de wortel als je kijhkt naar plaatje is steveigheid jet zorgt dat de planbt erechtop blijft staan.


Enb laatste functie is dat her ook reservestoffen opslaatom later te kunnen groeien.

Dan hebben we de functies wortels gehad!

Hoe is een wortel opgebouwd?

Maar hoe zit dan awortels van binnen uit? ALS GEEN TIJD DIT SKIPPEN DAN ZGEGEN VERWACHT JULLIE LEREN THUIS HOE OPGEBOUWF IS ALLEEN NOEMEN DEELWEEFSEL


Even kort langs zelf thuis lere


In een dwarsdoorsnede van een wortel (afbeelding Schematische tekening van een dwarsdoorsnede van een wortel) zie je van buiten naar binnen de volgende weefsels.

Opperhuid. Cellen van de opperhuid hebben uitstulpingen die de wortelharen vormen. Via de cellen van de opperhuid wordt het water met mineralen opgenomen.

Vulweefsel. Het opgenomen water met mineralen gaat via dit weefsel naar de vaatbundels. In het vulweefsel worden vaak reservestoffen opgeslagen.

Vaatbundels. In de vaatbundel liggen de volgende onderdelen:
- Houtvaten. Die vervoeren water en mineralen via de stengel naar de bladeren.
- Bastvaten. Die vervoeren suiker en andere stoffen vanuit de bladeren naar de wortel. Deze stoffen worden gebruikt voor de groei van de plant of in de wortels opgeslagen.
- Deelweefsel. Dit weefsel maakt steeds nieuwe cellen, waardoor de wortel dikker wordt

Slide tekst

Organen plant: Stengels


Anser 1ve


Zijn we aangekomen bij laatste orgaan de stengel. Alle planten hebbens tengels bij boom of struik is dit te stam of takken. Stengel heel ook belanrgijke functies


Eerste is het draagt de bloemen en bladeren en vricuhten is pest zwaar he (net zoals ons lcihaam ons hoofd draagt)


Is de stengel vaak groen (naast bomen) ja he? Kan er dan fotostynthese plaatsvinden? ja want wat hebben ze dna cvoor celorgane? bladgroenkorrels dus hier kan ook fotosynthese plaatsvinden (bijzetteb of groen maken!!) ONTHOUDEN ALLES WAT GROEN IS KAN FOTOSYNTHESE!!!. Bladgroenkorrels hebben lichtnodig voor fotosynthese.

Om zoveel mogelijk licht te krijgen voor fotosynthese froeit de stengel richting het licht.


Andeerr fucntienis slaat reservestoffen op doen ze dus eig alle drie de organen


En laatste hebben we net kort over gehad zijn dat de stangels vaatbundels heeft (zie blaadje) .


Vaatbundels zijn Dit is verbonden tussen de bladern stengels en wortels!!! Loopt door hele plant maar vooral in de stengels! Maar wel overal ander vorm zie plaaatje


Maar wat doen dei vaatbundels?

Deze vaatbundels transportern dmv van vloeitstog (je moet het zien als een soort snelweg met alle vrachwagens die stoffen vervoeren)


aan de ene kant van de weg heb je de snelweg die , water van de wortels naar de balderen voor fotostynthese. Dit zijn de houtvaten.

\

Aan de andere kant van de weg heb je Maar ook van de bladeren waar glucse is gemaakt naar de rest van de plant zodat hele plant kan groeien en niet alleen de bladeren. Dit zijn de bastvaten Want flcusoe nodig als bowustof.


Ezelsbruggethe houtvaten H van omhoog en bastvatebn B van beneden


Dus laatste functie is transporten stodden door vaatbundels (houtvaten en bastvaten bijzetten)


Om te laten zien dat ecgt zo werkt met de vaatbundels die transport dien deze video (tijdens video zeggen je ziet dus dat door de vaabundels in de sla de kleurstof worst gestranporteerd door het hele blad en krijgt die een kleur)


Oke best veel amar dit was eerste uitleh B4 Nu opdracht doenb!! Complimetnen geven




Ik ga jullie fimplje laten zien en aan jullie de vraag hoe het komt dat de bladeren deze kleur krijgt denk aan waar we net over hebben gehad! SCRHIJF JE ANTWOORD IN JE SCHRIFT!!!


Om te laten zien dat ecgt zo werkt met de vaatbundels (welke soort vaten? houtvaten die transport dien deze video (tijdens video zeggen je ziet dus dat door de vaabundels in de sla de kleurstof worst gestranporteerd door het hele blad en krijgt die een kleur)


Naomi zegt dat de wortelharen van een plant water en mineralen opnemen uit de bodem. Mees zegt dat de wortelharen van een plant zelf voedsel kunnen maken.


Heeft Naomi gelijk? En Mees?

A. Alleen Mees heeft gelijk.
B. Alleen Naomi heeft gelijk.
C. Naomi en Mees hebben beiden gelijk.
D. Naomi en Mees hebben geen van beiden gelijk.

Opdracht organen plant

Als geen tijd overslaan


benoemen kijken of jullie organen goed begrijpen


Deze opdracht ook huiswerk dus als maken deel af


Antwoord is B waartom? Want wortels nemen wel wateren mineralen op he maar kunnen ze fotosynthese doen? nee waarom niet? hebben geen bladgroenkorrels en er os geen licht in de grond dus kunnen ze niet zelf voedsel maken dus mees geen gelijk!!


Maar betekend dit ook dat de wortels helemaal geen voedsel hebben? nee he want een fucntie was ook reservevoedsel opslag!! Kijk aantekningen!!

Kruidachtige vs houtachtige

Nu gaan we naar de volgende paragraaf namelijk stevige stengels


We hebben heeel veel planten om ons heenbomen stuiken bloemen kruiden, grassen etc etc maar je kunt ze altijd odnerverdelen in twee groepen. De kruidachtige planten en de houtachtige planten. Het verschil zit hem in de stengels van deze


Welke van deze is denk je houtachtife plant je de boom he en dus de paardebloem is de kruidachtige plant maar wat is het verschil kruidacgtige planten hebben altijd groene stengels maar geen houtige stammen of takkenb terwijl houtachtife planten hebben takken en strammen . Voorbeeld de zonnebloem


Welke van de twee is dus stevigere plant als je kijkt naad estengels (plaatje)? De houtachtige of kruidacthgie? de houtachtigere he die krijg je neit zo omver of kapot. Zelfs als de plant (boom of stuik) doodgaat blijft de stam staan!! Dat komt door het houtstof wat erin de stam of takken zit.


de stgnel terwijl van rkuidachtige kun je zo breken, en valt ook om als die dood gaat. deze hebbben neit van dat houtstof maar de stengels blijven wel rechtop staan als die leeft terwijl die eignelijk heel slap is hoe kan dat?



Uitleggen aan de hand van volgende situatie: We kennen toch allemaal wel dat je thuis een plant heb staan die er zo uit ziet maar als je hem dan water geeft komt hij ineens weer omhoog hoe kan dat


Dat komt omdat water heel belangrijk is voor de stengels om reschtop te kunnen staan.


Want het water die hijde plant opneemt in de wortels komt in de vaatbundels te reecht

enm hier zorgt het water voor een soort druk op de stengel waardoor die rechtop moet blijven staan. Dat water wil namelijk omhoog omdat hert water vererlies door waterdamp


net zoals je ook lucht in je fietsband doet dit zorgt ook voor druk en zorgt dat je fioetsband strakker staat


Als de plant dan weer te weinig water heeft of teveel water verdampt gaat deze druk weg en hangt die weer slap, Voorbeeld zonnebloem waarom water geven


!

Maar hoe kan het dat water


Hoe komt dat water en minderalen via de houtvaten helemaal bovenin?

  1. Zuigkracht: verdamping water huidmondjes


  1. Worteldruk: Cellen in de wortel hoge druk

Maar hoe kan dat water van wortels bij bladeren komen via die houtvaten? want tegen zwaarte kracht in? Zefls bij de hoogste bomen ter wereld van 115 meter hoog moet jenagaan gem huis is 10 meter


Daar zijn twee redenen voor!


Eerste is door verdamping


Doordat we constant water verdampen in huidmondjesmoet in bladeren waterkomen dus de balderen zuigt het water van wortels omhoof zuigkracht.


Tweede is duus worteldruk

somige cellen in wortels geeft zoveel druk dat water omhoog wordt geduwd richting de bladeren




Hoe groeien bomen en struiken (houtachtigen)?

Lengtegroei

Diktegroei

1VE noemen deelweefsel


Als geen tijd skippen maar wel benoemen lezen!!!


Hoe groeien bomen en struiken ze kunnen in de lengte groeien door lengtehroei dat komt door de knoppen die aan de takken of stengels zitten maar ook in de breedte groeien bomen en struiken dat noem je dikte groei.


We weten van houtachtigen zoals bomen dat de styam elke jaar dikker wordt een jonge boom net van de kweerkij hele dunne stam terwijl oude boom heel dik dat komt doordat stammen elk jaar dikker worden dat heet diktegroei elk jaar komen twee nieuwe lagen in de stam bij.


Dat komt door het delen van cellen in het deelweefsel die heier liggen elk jaar maken ze een neiuw laagje aan deze kant de bast en eeen nieuw laagje aan deze kant het hout. Waardoor neiuwe lagen bast (buuitenkant BEGRIP) en hout onstaan (binnekant). Bast wordt in elkaar gedrukt hout niet. Dus ligt het neiuwerste gemaakte hout aan de buitenkant of binnenkant (buitendkant he!!) want hier net neiuwe cellen aangemaakt elk jaarQ



Hoe weet je hoe oud een boom is?

We kunnen ook tellen hoe oud een boom is hoe kan dat?


Door de jaarringen he!!


Laten we een filmpje over kijken


Tijdens video benoemen dat dius een lichte en donkere een jaarring is want van een zomer/lente en herfst samen!!


na de tijd benoemen mevr zegt donkerene herfst maar eigenlijk zomer dus heet zomerhoud en lcihte voorjaar dus heer voorjaarshout (plaatje)


Ook benoemen lcithte noemeje voorjaarshout en donkere zomerhout


In de figuur zie je een stukje van een dwarsdoorsnede van een boomstam. Je ziet de cellen van de jaarringen. Een laag is in de zomer gevormd en een laag in het voorjaar. Van laag I is aangegeven in welk jaar de laag gevormd is.









Welke van de volgende beweringen is juist?

Let op! In de uitvergroting ligt het midden van de boomstam (het centrum) aan de onderkant van de afbeelding.

A. Laag II is in de zomer van 2019 gevormd.
B. Laag III is in de lente van 2021 gevormd.
C. Laag II is in de zomer van 2018 gevormd.
D. Laag II is in de zomer van 2020 gevormd.

Kijken goed opgelet net filmpje dit ook opdracht boek dus weet of je snapt. Maak zelfstandig in je scrhift wat goeie antwoord is (klik om afbeelding te vergtotem)


Laten we even samen doorlezen en de antwoorden en fdan afb vergrotenm

bocvenste tekstje en daanra afbeedlding bekijken en dan


In welk jaar is laag I gevormd?
→ Kijk goed naar de afbeelding.

Even kijken goed opgelet hebt filmpje met deze opdracht


Ligt laag II dichter bij de buitenkant of dichter bij het midden van de boomstam?
→ Is laag II dus ouder of jonger dan laag I?

Een jaarring bestaat uit voorjaarshout en zomerhout.
→ Hoe zien de cellen van zomerhout eruit: groot of klein?

Kijk naar laag II.
→ Zie je grote of kleine cellen?

Is laag II dus gevormd in het voorjaar of in de zomer?

Als laag I uit 2019 komt en laag II ouder is, uit welk jaar komt laag II dan?

Huiswerk

Learnbeat: Hoofdstuk 4 Planten

4.5 : Bladeren en wortels

4.6: Stengels en transport

Kopje Opdrachten

Nakijken!



Centrale vraag

Hoe zijn planten opgebouwd, hoe worden stoffen door de plant vervoerd en hoe kunnen planten groeien en stevig blijven?

Volgende week: Voorlichting Tactus


misschien opdracht samen doen

ALS TIJD DAn llaatse opdracht OF 4



Volgende week voorlichting tactus maar wel dit huiswerk en let op twee paragraven