Hoofdstuk 7 De overheid produceert

• New lesson editor
• Economie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

Op tafel

Boeken

Geen Laptop!!!

Map/schrift

Rekenmachine

Pen/potlood

5

minute

00

second

+30 s

Vandaag

• Terugblik Paragraaf 6.3 Vraag en aanbod in evenwicht
  

• Paragraaf 7.1 De rol van de overheid

§ 6.3 Vraag en aanbod in evenwicht

1. Je kunt de prijs en hoeveelheid berekenen als de markt in evenwicht is.
   

2. Je kunt aflezen in een grafiek of er sprake is van een vraag- of aanbodoverschot, als de markt niet in evenwicht is.

Maken opgave 30

Blz 179

3

minute

00

second

+30 s

§ 6.3 Vraag en aanbod in evenwicht

1. Je kunt de prijs en hoeveelheid berekenen als de markt in evenwicht is.
   

2. Je kunt aflezen in een grafiek of er sprake is van een vraag- of aanbodoverschot, als de markt niet in evenwicht is.

2. Je kunt aflezen in een grafiek of er sprake is van een vraag- of aanbodoverschot, als de markt niet in evenwicht is.

Prijs boven evenwicht-> Qa>Qv

Prijs onder evenwicht-> Qv>Qa

Maken opgave 31

Blz 180

7

minute

00

second

+30 s

Hoofdstuk 7:

De overheid produceert

Hoofdstuk 7: De overheid produceert

Paragraaf 7.1 De rol van de overheid

Paragraaf 7.2 Inkomsten en uitgaven van de overheid

Paragraaf 7.3 Tekort of overschot?

§ 7.1 De rol van de overheid

1. Je kunt omschrijven hoe de overheid is georganiseerd.
   

2. Je kunt met voorbeelden uitleggen welke drie soorten goederen economen onderscheiden.
   
   

3. Je kunt met voorbeelden uitleggen hoe de overheid ingrijpt bij positieve en negatieve externe effecten.

1. Je kunt omschrijven hoe de overheid is georganiseerd.

Maken opgave 1

Blz 195

5

minute

00

second

+30 s

Op tafel

Boeken

Geen Laptop!!!

Map/schrift

Rekenmachine

Pen/potlood

5

minute

00

second

+30 s

Vandaag

• Terugblik Paragraaf 7.1 De rol van de overheid leerdoel 1

• Afmaken Paragraaf 7.1 De rol van de overheid leerdoel 2 en 3

• Starten Paragraaf 7.2

§ 7.1 De rol van de overheid

1. Je kunt omschrijven hoe de overheid is georganiseerd.
   

2. Je kunt met voorbeelden uitleggen welke drie soorten goederen economen onderscheiden.
   

3. Je kunt met voorbeelden uitleggen hoe de overheid ingrijpt bij positieve en negatieve externe effecten.

1. Je kunt omschrijven hoe de overheid is georganiseerd.

2 Je kunt met voorbeelden uitleggen welke drie soorten goederen economen ondrscheiden.

Individuele goederen: (Bv. Blikje cola)

• Alleen voor belang van individu

• Uitsluitbaar

• Geproduceerd door bedrijven

Collectieve goederen: (bv. Straatverlichting)

• Voor iedereen van belang

• Geproduceerd door de overheid

• Niet uitsluitbaar

Quasi-collectieve goederen:

• Voor iedereen van belang

• Geproduceerd door de overheid

• Uitsluitbaar

2. Je kunt met voorbeelden uitleggen welke drie soorten goederen economen onderscheiden.

Maken opgave 4

Blz 196

5

minute

00

second

+30 s

§ 7.1 De rol van de overheid

1. Je kunt omschrijven hoe de overheid is georganiseerd.
   

2. Je kunt met voorbeelden uitleggen welke drie soorten goederen economen onderscheiden.
   

3. Je kunt met voorbeelden uitleggen hoe de overheid ingrijpt bij positieve en negatieve externe effecten.

3. Je kunt met voorbeelden uitleggen hoe de overheid ingrijpt bij positieve en negatieve externe effecten.

Waar bemoeit de overheid zich mee?

• Negatieve externe effecten: de nadelige invloed die de productie van een goed op anderen kan hebben en die niet in de prijs van het goed is opgenomen.
  Bijvoorbeeld: geluidsoverlast van een snelweg.

• Positieve externe effecten: de voordelige invloed die de productie van een goed op anderen kan hebben en die niet in de prijs van het goed is opgenomen.
  Bijvoorbeeld: meer klanten vanwege een pretpark in de buurt.

• Bemoeigoederen: goederen waarvan de overheid de prijs beïnvloedt om de consumptie van het goed te ontmoedigen of te stimuleren. Dit gebeurt met extra belastingen of subsidies.

Maken opgave 8

Blz 199

5

minute

00

second

+30 s

Op tafel

Boeken

Geen Laptop!!!

Map/schrift

Rekenmachine

Pen/potlood

5

minute

00

second

+30 s

Vandaag

• Terugblik Paragraaf 7.1 De rol van de overheid leerdoel 3

• Paragraaf 7.2 Inkomsten en uitgaven van de overheid

Paragraaf 7.2

Inkomsten en uitgaven van de overheid

Paragraaf 7.2 Inkomsten en uitgaven van de overheid

1. Je kunt omschrijven wat de Rijksbegroting inhoudt die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.
   

2. Je kunt omschrijven wat de belangrijkste inkomsten van de overheid zijn.
   

3. Je kunt omschrijven wat de belangrijkste uitgaven van de overheid zijn.

1. Je kunt omschrijven wat de Rijksbegroting inhoudt die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.
   

Wat gebeurt er op Prinsjesdag?

• In de Rijksbegroting staan alle verwachte inkomsten van de Rijksoverheid in een jaar overzichtelijk tegenover de verwachte uitgaven.

• De Miljoenennota is de samenvatting van de Rijksbegroting.

Maken opgave 11

Blz 200

3

minute

00

second

+30 s

Paragraaf 7.2 Inkomsten en uitgaven van de overheid

1. Je kunt omschrijven wat de Rijksbegroting inhoudt die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.
   

2. Je kunt omschrijven wat de belangrijkste inkomsten van de overheid zijn.
   

3. Je kunt omschrijven wat de belangrijkste uitgaven van de overheid zijn.

2. Je kunt omschrijven wat de belangrijkste inkomsten van de overheid zijn.
   

Hoe komt de overheid aan geld?

• Directe belastingen
  

• Indirecte belastingen
  

• Sociale premies

Maken opgave 15

Blz 203

3

minute

00

second

+30 s

Paragraaf 7.2 Inkomsten en uitgaven van de overheid

1. Je kunt omschrijven wat de Rijksbegroting inhoudt die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.
   

2. Je kunt omschrijven wat de belangrijkste inkomsten van de overheid zijn.
   

3. Je kunt omschrijven wat de belangrijkste uitgaven van de overheid zijn.

3. Je kunt omschrijven wat de belangrijkste uitgaven van de overheid zijn.

Waar geeft de overheid geld aan uit?

• Sociale zekerheid

  • WW: werkloosheidsuitkering

    • WIA: Wet en Inkomen naar Arbeidsvermogen

    • AOW: Algemene Ouderdomswet

    • Huursubsidie, zorgtoeslag, kinderbijslag.

• Zorg

• Onderwijs

Maken opgave 20

Blz 205

5

minute

00

second

+30 s

Op tafel

Boeken

Geen Laptop!!!

Map/schrift

Rekenmachine

Pen/potlood

5

minute

00

second

+30 s

Vandaag

• Terugblik Paragraaf 7.2 Inkomsten en uitgaven van de overheid

• Paragraaf 7.3 Tekort of overschot

Paragraaf 7.3 Tekort of overschot?

Leerdoelen:

1) Je kunt uitleggen wat een begrotingstekort en begrotingsoverschot is.

2) Je kunt uitleggen hoe de overheid kan ingrijpen bij een begrotingstekort.

3) Je kunt uitleggen waarom Nederland gebaat is bij het zich houden aan de Europese begrotingsregels.

Paragraaf 7.3 Tekort of overschot?

1) Je kunt uitleggen wat een begrotingstekort en begrotingsoverschot is.

Is de Rijksbegroting in balans?

• Begrotingsoverschot: de inkomsten zijn groter dan de uitgaven.

• Begrotingstekort: de inkomsten zijn kleiner dan de uitgaven.

• Overheidsschuld (staatsschuld): de overheid leent geld om begrotingstekort op te lossen.

• Rentelasten overheidsschuld: rente die betaalt moeten worden over de schuld.

Maken opgave 21

Blz 206

10

minute

00

second

+30 s

Leerdoelen:

1) Je kunt uitleggen wat een begrotingstekort en begrotingsoverschot is.

2) Je kunt uitleggen hoe de overheid kan ingrijpen bij een begrotingstekort.

3) Je kunt uitleggen waarom Nederland gebaat is bij het zich houden aan de Europese begrotingsregels.

Paragraaf 7.3 Tekort of overschot?

2) Je kunt uitleggen hoe de overheid kan ingrijpen bij een begrotingstekort.

Hoe los je een begrotingstekort op?

• Inkomstenkant: belastingverhoging, daardoor nemen de belastinginkomsten toe.

• Uitgavenkant: bezuinigen. Door minder geld uit te geven, nemen de uitgaven af.

Wordt er niets gedaan, dan zal de overheidsschuld toenemen.

Leerdoelen:

1) Je kunt uitleggen wat een begrotingstekort en begrotingsoverschot is.

2) Je kunt uitleggen hoe de overheid kan ingrijpen bij een begrotingstekort.

3) Je kunt uitleggen waarom Nederland gebaat is bij het zich houden aan de Europese begrotingsregels.

Paragraaf 7.3 Tekort of overschot?

3) Je kunt uitleggen waarom Nederland gebaat is bij het zich houden aan de Europese begrotingsregels.

Wat is de rol van Europa?

• Nederland is lid van de Europese Monetaire Unie (EMU). Dit is de groep landen die met de euro betaalt.

• In het Stabiliteits- en Groeipact staan de afspraken van de EMU:

  • Begrotingstekort moet kleiner zijn dan 3% van het bbp.

    • Overheidsschuld moet kleiner zijn dan 60% van het bbp.