Spelling: samenstellingen

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo t, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 2

Spelling

Tussenletters in samenstellingen

Leerdoel

Je weet welke regels je moet toepassen bij tussenletters in samenstellingen.

Samenstelling

Als je twee woorden aan elkaar plakt, maak je een samenstelling: school + boek = schoolboek.

Wanneer komt er een -(e)n-?

Als het eerste deel van een samenstelling een zelfstandig naamwoord is dat alleen een meervoud op -en heeft, schrijf je 

-en- tussen de woorden.
boek - boeken > boekenbon
paard - paarden > paardenstal
tomaat - tomaten > tomatensoep

Text

Is het eerste deel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord?

nee?

ja?

schrijf -e

platteland

huilebalk

heeft het eerste deel een mv op -s?

nee?

schrijf -en:

lampenkap

koekenpan

ja?

schrijf -e

gedachtegang

aspergesoep

Wanneer geen extra -n? (1)

• Als het eerste deel van de samenstelling geen meervoud heeft. rijst - rijst > rijstepap
  

• Als het eerste deel van de samenstelling ook een meervoud op -s heeft. groente - groenten/groentes > groentewinkel

• Het eerste deel van de samenstelling verwijst naar iets waar er maar één van is. maneschijn
  

Wanneer geen extra -n? (2)

• Als het eerste deel geen zelfstandig naamwoord is. armelui

• Het eerste deel een bijvoeglijk naamwoord versterkt. beresterk
  

peer+sap

A

peersap

B

perensap

C

peresap

D

Breken+been

A

breekbeen

B

brekenbeen

C

brekebeen

D

hebben+ding

A

hebbeding

B

hebbending

C

hebding

D

arm+lui

A

armelui

B

armenlui

C

armlui

D

zon+stelsel

A

zonnestelsel

B

zonnenstelsel

C

zonstelsel

D

zaak+man

A

zaakman

B

zakeman

C

zakenman

D

kat+bak

A

katbak

B

kattebak

C

kattenbak

D

kattensbak

Seconde+wijzer

Bejaarde+flat

tarwe+bloem

Wanneer moet je een -s toevoegen?

• Als je in een samenstelling een -s- hoort, dan schrijf je die ook.

• Soms begint het tweede deel van de samenstelling met een s-klank. Vervang dan het tweede deel door een ander woord dat niet met een s-klank begint. Oorlogsschip - oorlogsbuit Hoofdstraat - hoofdweg
  

mening+verschil

A

meningverschil

B

meningsverschil

C

D

bakker + school

A

bakkersschool

B

bakkerschool

C

D

meisje+fiets

A

meisjefiets

B

meisjesfiets

C

D

station+plein

A

stationplein

B

stationsplein

C

D

schieten + schijf

A

schietschijf

B

schietsschijf

C

D

moeder + kindje

A

moederkindje

B

moederskindje

C

D