4.1 De steden komen weer tot bloei

leg uit op welke manier ontwikkelingen in de landbouw de handel hebben gestimuleerd zo rond 1000
1 / 13
next
Slide 1: Open question
GeschiedenisMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 5,6

This lesson contains 13 slides, with interactive quiz, text slides and 4 videos.

time-iconLesson duration is: 60 min

Items in this lesson

leg uit op welke manier ontwikkelingen in de landbouw de handel hebben gestimuleerd zo rond 1000

Slide 1 - Open question

de handel leeft op dankzij landbouw:
  • Drieslag stelsel (voorjaar - herfst - braak)
  • Ontginning braakliggende gronden (droogleggen moerassen, boskap)
  • Verbetering van de ploegen
  • Inzet paarden ipv ossen 
  • effectiever bemesten van de grond
  • Gevolgen: door meer toename voedsel bevolkingsgroei (eerst in Vlaanderen) en 
  • toename handel:  overschotten op lokale markten en jaarmarkten
  • in steden toenam van ambachten (oa.textiel/aardewerk) > meer nijverheid
  • o.a in Gent en Brugge toename van handel: boeren verkochten graan, vee, wol

Slide 2 - Slide

jaarmarkten en zeehandel
  • lange afstandshandel:
  • Hanze-handelaren (Oostzee/Noordzee)
  • Vanuit Italië produkten uit M.O.
  • naar Noord-Frankrijk (over land)
  • In 14e eeuw teruggang jaarmarkten:
  • - oorlogen in Nrd Frankrijk
  • - hoge belastingen 
  • - Italianen direct naar Vlaanderen > zeehandel belangrijker > groei Brugge en
  • Antwerpen

Slide 3 - Slide

Jaarmarkt in de Champagne

Slide 4 - Slide

gevolgen toename handel
  1. groei steden en nieuwe steden
  2. actieve houding edelen: stadsvorming gestimuleerd en extra vrijheden
  3. ontwikkeling geldeconomie > geldwisselaars en banken
  4. samenwerkingsverbanden zoals de Hanze (12e - 17e eeuw)
  5. ook: verbetering positie horigen

Slide 5 - Slide

Hanzesteden

Slide 6 - Slide

Slide 7 - Video

herleving van de stad
  • steden wilden stadsrechten > onderhandelingen over privileges vb: 
  • eigen verdediging, tolrecht, muntrecht, jaarmarkt en:
  • patriciërs kregen rechtspraak in handen (schepenen) >
  • machtsmisbruik
  • in de steden ontstond tweedeling: burgers met en zonder burgerrechten
  • ook: grote sociale verschillen
  • soms kwam 'het gemeen' in opstand
  • ambachtslieden/handelaren verenigden zich in gilden:
  • kwaliteitsbewaking, concurrentie tegengaan, sociaal vangnet

Slide 8 - Slide

Slide 9 - Video

Slide 10 - Video

enkele andere aspecten van de late ME:
  1. Verdwijnen feodale stelsel door toename zelfstandigheid steden
  2. soms crises door Zwarte Dood
  3. (toch) langzame stijging levenspeil 

Slide 11 - Slide

Slide 12 - Slide

Slide 13 - Video