Dementie en een verstandelijke beperking

• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 2

Dementie en een verstandelijke beperking

les doelen

- Wat is dementie?

- welke verschillende stadiums zijn er?

- Wat is het verloop van dementie?

- Symptomen

- Diagnose en samenwerking

DEMENTIE

Wat is dementie?

Dementie is een verzamelnaam voor ziekten waarbij hersencellen langzaam afsterven. Dit zorgt voor:

Geheugenverlies

Problemen met denken en taal

Veranderingen in gedrag en stemming

Verlies van dagelijkse vaardigheden

Bij mensen met een VB zijn deze signalen soms moeilijker te herkennen, omdat ze vaak al beperkingen hebben in communicatie, geheugen of zelfzorg.

Oorzaken

Ziekte van Alzheimer → meest voorkomend, vooral bij Downsyndroom

Vasculaire dementie → door beschadiging van bloedvaten in de hersenen

Frontotemporale dementie → gedragsveranderingen en spraakproblemen

Lewy body dementie → wisselend bewustzijn, hallucinaties, stijve spieren

Stadia dementie

 Bedreigde ik = beginnende dementie
Verdwaalde ik = matig ernstige dementie
Verborgen ik = ernstige dementie (volledig afhankelijk)
Verzonken ik = (cliënt kan niet meer lopen, spreekt nauwelijks, ligt vaak in foetushouding als pasgeboren baby)

Zie thema 4.13 PBSD

Ongeveer 80% van alle mensen ouder dan 60 jaar met het syndroom van Down is aan het dementeren.

1. Waar
2. Niet waar

Antwoord

Dit is niet waar. Het percentage ligt ongeveer rond de 50 % voor zover dit nu uit onderzoeken bekend is. Dit is echter

een ruwe schatting, want er zijn grote verschillen gevonden in de uitkomsten van de verschillende onderzoeken

naar het voorkomen van dementie bij mensen met het syndroom van Down ouder dan 60 jaar

Vroege signalen

Let op kleine veranderingen!

* Meer moeite met bekende taken (zoals aankleden of tafeldekken)

* Terugval in vaardigheden die eerder goed gingen

* Slaapproblemen of onrust

* Meer angst of achterdocht

* Moeite met herkennen van bekende mensen

* Verandering in eetgedrag of stemming

Diagnose en samenwerking

Diagnose wordt gesteld door een arts (AVG, neuroloog, psychiater) op basis van:

Observatie en rapportages van begeleiders

Lichamelijk onderzoek

Cognitieve testen aangepast voor mensen met VB

Samenwerking tussen verpleegkundigen, artsen, psychologen en familie is cruciaal.

Voor een goede diagnose zal de arts alle andere mogelijkheden die lijken op dementie, moeten uitsluiten. Daarbij kun je denken aan aandoeningen als:

Depressie;

Schildklierafwijkingen;

Gehoorproblemen;

Vitaminetekort;

Hoofdletsel;

Tumor in het hoofd;

Teveel medicijnen of een verkeerde combinatie ervan.

Voor een goede diagnose zal de arts alle andere mogelijkheden die lijken op dementie, moeten uitsluiten. Daarbij kun je denken aan aandoeningen als:

Depressie;

Schildklierafwijkingen;

Gehoorproblemen;

Vitaminetekort;

Hoofdletsel;

Tumor in het hoofd;

Begeleiding en VP zorg

Behoud van kwaliteit van leven

Veiligheid en structuur bieden

Zelfstandigheid zo lang mogelijk behouden

Comfort en vertrouwen

Symptomen van dementie bij Downsyndroom

Structuur in de dag (vaste volgorde, herkenbare omgeving)

Eenvoudige communicatie (korte zinnen, gebaren, pictogrammen)

Rustige benadering, oogcontact, geduld

Stimuleren van activiteiten die nog lukken

Betrekken van familie en vaste begeleiders 

Signaleren van pijn of overbelasting

Voorbeeld uit de praktijk

Mevrouw Jansen (55 jaar) met een matig verstandelijke beperking vergeet plots vaker hoe ze koffie moet zetten, slaapt slecht en herkent haar vaste begeleider soms niet meer. De verpleegkundige bespreekt dit in het team, vult observatieformulieren in en overlegt met de AVG-arts. Na onderzoek blijkt dat mevrouw beginnende dementie heeft. De zorg wordt aangepast:

Welke aanpassingen worden er volgens jullie gedaan?