De restauratiepolitiek op het Congres van Wenen
1814-1815
Europa na Napoleon...
Onder leiding van Pruisen (Duitsland), Oostenrijk, Rusland en Groot-Brittannië
De restauratiepolitiek op het Congres van Wenen
1814-1815
Europa na Napoleon...
Onder leiding van Pruisen (Duitsland), Oostenrijk, Rusland en Groot-Brittannië
This item has no instructions
Leerdoelen
Je bouwt een historisch referentiekader op
Je vergelijkt historische kaarten
Je analyseert de doelen van het Congres van Wenen
Je bespreekt de continuïteit en discontinuïteit tussen de periode voor en na de Franse Revolutie
Je analyseert bronteksten in kader van historisch maatschappelijke context
Je analyseert de problemen voor de doelstellingen van het Congres van Wenen
Je analyseert hoe het congressysteem de conservatieve krachten in Europa ondersteunt
Je actualiseert het principe van het congressysteem
Je evalueert of het Congres van Wenen behoudend of vernieuwend is
Je evalueert of het Congres van Wenen geslaagd is
This item has no instructions
This item has no instructions
1814-15 Congres Wenen
This item has no instructions
1814-
This item has no instructions
1814-
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Onderzoeksvraag:
In welke mate kan de invloed van de Franse Revolutie in Europa ongedaan gemaakt worden door de restauratie in de 19e eeuw?
This item has no instructions
Onderzoeksvraag: In welke mate kan de invloed van de Franse Revolutie ongedaan gemaakt worden?
Wat gaan we bestuderen?
Wat is het Congres van Wenen?
Wat was het doel van het Congres van Wenen?
Wat is de restauratiepolitiek?
Wat is het belang van het Congres?
Zijn de bepalingen van het Congres duurzaam?
Wat verandert er tegenover de periode voor de Revolutie?
CvW: duurde ongeveer 8 maanden en was een reactie tegen de Franse Revolutie en de veroveringen van Napoleon die de ideeën van de Franse Revolutie uitdragen
Doel:
Herstel Ancien Regime
Restauratie van de wettelijke orde
Volkssoevereiniteit (macht gaat uit van het volk) en vrijheid en gelijkheid : GEVAAR voor Europese monarchieën
Legitimiteit van koningschap wordt verdedigd
Gestoeld op traditie
Goddelijke opdracht
Zorgt voor stabiliteit – geen revoluties meer!
Duurzame vrede installeren door machtsevenwicht (Engelse doctrine Balance of Power)
100 jaar geen oorlog
Stabiele grenzen
Continuïteit met vrede van Westfalen (1648
Respecteren van grenzen
Niet bemoeien met binnenlandse aangelegenheden
Stap verder: hertekenen van grenzen + ontstaan supranationaal overleg
Belang: machtsevenwicht, ontwikkeling diplomatie en 1e Europese samenwerking
Maar iedereen blij?? Neen!
Weet je nog? Wat was de essentie van de Franse Revolutie?
This item has no instructions
Verklaring van de rechten
van de mens en de burger
augustus 1789
FRANSE REVOLUTIE
Op 26 augustus werd de 'Déclaration des Droits de l'Homme et du Citoyen' afgekondigd.
In dit document wordt duidelijk gemaakt dat ieder mens vrij én met gelijke rechten wordt geboren, gebaseerd op de ideeën van de verlichting.
Persvrijheid, Godsdienstvrijheid, Onschuldig tot staat je schuld heeft bewezen, Inspraak als je belasting betaalde (cijnskiesrecht),Goederen worden beschermd, Scheiding van de 3 staatsmachten: uitvoerende, rechterlijke en wetgevende macht
Deze verklaring is gebruikt als voorbeeld voor Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties.
This item has no instructions
Napoleon wil over heel Europa regeren
Waarom?
- Ideeën van de Franse Revolutie verspreiden.
- Macht- en gebiedsuitbreiding.
Hoe?
- Door oorlogen te voeren.
This item has no instructions
Napoleon werd verlagen bij de slag bij Leipzig (1813) door een coalitieleger
Hij werd gevangen gezet op het eiland Elba
De Franse legers die een groot deel van Europa hadden bezet, moesten zich terugtrekken.
Maar wat na Napoleon? Er werd een internationale conferentie gehouden in Wenen om dit te bespreken.
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Poging tot herstel van de oude orde (Ancien Régime)
This item has no instructions
This item has no instructions
Wie staan er bovenaan en waarom?
This item has no instructions
This item has no instructions
Na de val van Napoleon krijgen de conservatieven in Europa de overmacht.
De bepalingen van het Congres rustten op 4 pijlers:
1. Omringingspolitiek
2. Legitimiteitsprincipe
3. Krachtenevenwicht
4. Compensatiebeginsel
De Grote Alliantie (Verenigd Koninkrijk, Pruisen, Rusland en Oostenrijk) bewaken de orde
This item has no instructions
1. De isolatie van Frankrijk: om te voorkomen dat Frankrijk opnieuw Europa onder de voet zou lopen, werd het omringd met bufferstaten. Dit heet omringingspolitiek
1. Omringingspolitiek.
Frankrijk:
Teruggedrongen tot grenzen voor 1790
Omringd door bufferstaten
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (Z en N nederlanden)
Koninkrijk Piemont-Sardinie
Pruisen krijgt gebiedsuitbreiding in Rijngebied
Zwitserland
HRR der Duitse natie gaat van 350 staatjes naar 39: Duitse Bond met Oostenrijkse voorzitter
Bestuurd door afgevaardigden van de staten, maar eigenlijk door Pruisen en Oostenrijk
Rusland: krijgt groot deel van Polen (rest naar Pruisen)
Oostenrijk: verliest Z-Nederlanden maar wordt gecompenseerd met gebiedsuitbreiding Adriatische kust en Noord-Italie + voorzitter Duitse Bond
Heilige Alliantie!!! Orthodoxe Tsaar, Katholieke Oostenrijkse keizer, protestantse Pruisische koning
Later aangevuld met Groot Br
1818: Frankrijk treedt toe: Grote Alliantie.
- vergaderen
- interventierecht
Het legitimiteitsprincipe stelde dat de vroegere vorsten opnieuw op de troon werden gezet.
Ze waren verondersteld te regeren als een absolute vorst: het volk kreeg geen inspraak (goddelijk recht boven volkssoevereiniteit)
Lodewijk XVIII Ferdinand VII Johan VI Willem I
Frankrijk Spanje Portugal Nederlanden
2. Legitimiteitsprincipe
This item has no instructions
3. Machtsevenwicht (Balance of Power)
Bekommernis van de Britten!
Bij het trekken van de nieuwe grenzen wordt het principe 'Balance of Power' gehanteerd. Het krachtenevenwicht was een belangrijke bekommernis van de Britten.
Zij wilden vanop hun eiland toezien dat geen enkele grootmacht op het continent te machtig zou worden.
Zelf wilden ze hun macht uitbouwen op maritiem gebied.
This item has no instructions
4. Compensatiebeginsel
Compensatiebeginsel: grootmachten willen beloond worden voor inspanningen + voor herverdeling moet er evenveel territorium terugkomen als er herverdeeld wordt
This item has no instructions
Oostenrijk verloor de Nederlanden, maar kreeg o.a. twee gebieden in Noord-Italië
De Nederlanden - Noord en Zuid werden herenigd
De Britten wilden dat geen Europees land te machtig kon worden, terwijl ze zelf de grootste zeemacht werden. Zo verkregen ze Malta, de Ionische eilanden en Korfoe tussen 1789 en 1815
Koning Lodewijk XVIII - nakomeling van de onthoofde Lodewijk XVI - werd koning van Frankrijk
Compensatiebeginsel
Omringingspolitiek
Machtsevenwicht
Legitimiteitsprincipe
This item has no instructions
Dit zorgde voor een nieuwe verdeling
This item has no instructions
Maar... Spanning in de maatschappij
This item has no instructions
Na de val van Napoleon krijgen de conservatieven in Europa de overmacht.
Ze proberen de oude machtsposities van de adel en de koningen (= Ancien Régime) weer te herstellen: ze restaureren het.
De 'Restauratie' (periode van 1815-1848) tracht dus de periode te herstellen van voor de Franse Revolutie en Napoleon zonder de Verlichte ideeën. Het is een reactie op de Revolutie en de ideeën van de Verlichting.
Het was gestoeld op de filosofie van het conservatisme: een samenleving kan niet enkel gebaseerd zijn op de rede, maar ook op tradities. Veranderingen moeten komen via een evolutie - langzaam en natuurlijk..
Conservatisme – uitgedragen door Metternich (minister van BuZa Oostenrijk)
Gestoeld op id Iers filosoof Burke
Baseert zich op traditie (conserveren)
Zet zich af tegen ideologieën die samenlevingen radicaal willen veranderen
Houden wat goed is, verbeteren wat kan (organisch en doordacht)
Reactionair: reactie op de Franse Revolutie
(conservatief) versus liberalisme (progressief)
This item has no instructions
Sleep de stellingen naar de passende politieke stroming.
Conservatisme
Liberalisme
Vrijheden moeten vastgelegd worden in een grondwet.
De oude orde, met een koning, moet hersteld worden.
Burgers moeten inspraak hebben in het bestuur.
Rust en stabiliteit is belangrijk
This item has no instructions
Start 3/10
Bronnenanalyse Burke
Conservatieve visie?
Ja, want:
voor geleidelijke verandering
wil stabiliteit (volgen tradities)
macht kerk en adel herstellen (bestaande instituties)
This item has no instructions
Wie zal niet blij zijn met het conservatieve gedachtegoed?
Adel
Koning
Kerk
Burgerij
This item has no instructions
This item has no instructions
Bronnenanalyse: Eelbode (1)
Soort bron?
secundaire bron
Maker?
Student die onderzoek voert naar CvW voor thesis
Bruikbaar voor OV? (In welke mate kan de invloed van de F.R. ongedaan gemaakt worden door de restauratie in de 19de eeuw?)
Ja.
Betrouwbaar?
Ja, academisch onderzoek.
Territoriaal = ?
verwijst naar grenzen en grondgebied
This item has no instructions
Bronnenanalyse: Eelbode (2)
Status-quo?
Laten aansluiten hoe het vroeger was.
Grootmachten willen macht bij?
Vorsten => traditie
Legitimiteit?
= aanvaard door het volk
Dit is een eerder .... visie?
= conservatieve (zie pijlers CvW)
This item has no instructions
This item has no instructions
Bronnenanalyse Metternich
Soort bron?
Primair
Bewerkt?
Ja, vertaling (+ingekorte versie)
Maker + doel?
Clemens von Metternich. Wil rust en stabiliteit (om nationalistische en liberale rev. te voorkomen)
Bruikbaar?
JA
This item has no instructions
Bronnenanalyse Metternich (2)
Betrouwbaar?
(+) is bevoorrechte ooggetuige - hij is heel betrokken bij besluitvorming
(-) is betrokken partij met conservatieve agenda
Welke motieven?
1-6: ja / 7,8,9: nee
Representatief?
Enkel voor conservatieve ideeën t.t.v. CvW
Welk principe CvW zien we terugkomen?
Herstel van vorsten
This item has no instructions
Bronnenanalyse Metternich (3)
Welke basisprincipes van het CvW herken je?
machtsevenwicht / legitimiteitsbeginsel
Idee dat teniet wordt gedaan?
Volkssoevereiniteit
Toekomstige problemen?
nationalistische en liberale opstanden
Hoe evenwicht behouden?
vorsten met een sterk beleid en militaire samenwerking
This item has no instructions
This item has no instructions
bronnenanalyse Zamoyski
Probleem?
Nationalisme
oorzaak?
Gebrek aan eigen staat voor verschillende volken
This item has no instructions
Huiswerk
bronnenanalyse Eynard
Primair
Betrouwbaar?
(+) ooggetuige
(-) vooral meningen / negatieve houding / later betrokken bij revoluties
Meerwaarde?
multiperspectiviteit
Waarover getuigt hij?
Hoe hij het compensatiebeginsel negatief ervaart
This item has no instructions
De opkomst van het nationalisme
De overheersing van Napoleon had het nationalisme aangescherpt bij verschillende volkeren.
Napoleon had bij de herverdeling van Europa verschillende volkeren samengevoegd en hierdoor groeide het nationalisme. Aan de ene kant respecteerde hij lokale tradities en talen, wat mensen trots maakte op hun cultuur. Maar aan de andere kant voegde hij vaak verschillende volkeren samen onder één leiding, wat ervoor zorgde dat deze volkeren autonomie of zelfbestuur wilden. Omdat ze werden overheerst door Frankrijk, voelden ze zich samen sterk en wilden ze onafhankelijkheid.
19de eeuw: mensen krijgen het gevoel dat ze bij een volk of natie hoorden, een groep met een eigen taal, cultuur en geschiedenis.
Nationalisme--> Grote liefde voor je eigen land, volk en cultuur.
Idee dat volkeren het recht hadden op een eigen staat
This item has no instructions
This item has no instructions
Allianties
De nieuwe orde moest door onderlinge solidariteit beschermd worden!
1. Heilig Alliantie (september 1815): een verbond tussen de orthodoxe Russische Tsaar, de katholieke Oostenrijkse keizer en de protestantse Pruisische koning.
2. Viervoudige Alliantie: in november treedt ook Groot-Brittannië toe tot de Alliantie
3. Grote Alliantie: in 1818 treedt ook Frankrijk toe.
Regelmatige vergaderingen om voorspoed en vrede in Europa te bevorderen - Dit eerste permanente politieke overleg in Europa (vernieuwend) wordt het congressysteem genoemd
Interventierecht: de troepen van de alliantie verdedigen de 'orde' - het was dus een instrument voor de conservatieve krachten
This item has no instructions
Vormen van internationale samenwerking
This item has no instructions
Belangrijke internationale organisaties zijn:
Europese Unie (EU)
Verenigde Naties (VN)
NAVO
Internationaal monetair fonds (IMF)
Wereldbank
World trade organisation (WTO-WHO)
This item has no instructions
De Verenigde Naties
This item has no instructions
VN Veiligheidsraad
Doel: Veiligheid!
Door: onderhandelen -> afspraken maken
This item has no instructions
Was het Congres van Wenen vernieuwend of behoudend? Nuanceer je antwoord
This item has no instructions
This item has no instructions
Geslaagd herstel?
Nationalisme en liberalisme worden verdrukt op het Congres, maar gaan deze ideeën zomaar verdwijnen?
De hele 19e eeuw door zullen we een strijd zien tussen de oude orde (adel/vorst) en de nieuwe orde (verlichte ideeën)
Tussen conservatieve (behoudsgezinde) en progressieve - liberale (gericht op verandering) krachten.
This item has no instructions
Het congres van Wenen tracht de orde te herstellen.
Wat is het Congres van Wenen?
Een reactie tegen de Franse Revolutie en de veroveringen van Napoleon.
Wat was het doel van het Congres van Wenen?
Herstel van het Ancien Régime
Duurzame vrede verwezenlijken in Europa
Hoe gaat het Congres van Wenen dit verwezenlijken?
Hertekenen van de grenzen van Europa/herstel oude vorsten/evenwicht/compensatie
Stabiele situatie creëren door overleg tussen de grootmachten
Wat is het belang van het Congres?
Principe van machtsevenwicht hanteren
Ontwikkeling van een Europese samenwerking
Zijn de bepalingen van het Congres duurzaam?
Door het ontstaan van het liberalisme en nationalisme is een terugkeer niet duurzaam
De Revolutiegolven van 1830 en 1848 tonen aan dat de wereld teveel veranderd is.
This item has no instructions
This item has no instructions
Leg het verband uit tussen de democratische revoluties en de opkomst van nieuwe politieke stromingen in de 19e eeuw zoals het liberalisme en het nationalisme
This item has no instructions
This item has no instructions
Noem 2 uitgangspunten van het conservatisme
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Trias Politica
This item has no instructions
Cultureel Liberalisme
Kernwoord: Vrijheid
Vrije meningsuiting
Vrijheid van godsdienst
Scheiding van kerk en staat
This item has no instructions
Economie en Adam Smith:
- Adam Smith( 1723-1790)
- Bekendste econoom uit de 18e eeuw
- Grondlegger klassiek liberalisme
- Schreef boek "The wealth of nations"
- Overheid moet de markt zijn werk laten doen ("Laissez Faire") => een “onzichtbare hand” houd namelijk alles in de economie in evenwicht.
VOORUITGANGSOPTIMISME
de overheid zo min mogelijk bemoeien met de handel en nijverheid.
<-> Anders mechanisme van vraag en aanbod verstoord
Geweldsmonopolie overheid! = Politie/leger ( bescherming
This item has no instructions
(conservatief) versus liberalisme (progressief)
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Noem 4 uitgangspunten van het liberalisme
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Hermanndenkmal 1838-1875
This item has no instructions
This item has no instructions
Wat was de grondgedachte van het nationalisme?
recht op een soeverein
gelijkheid
strijden voor je landsheer
recht op een eigen staat
This item has no instructions
This item has no instructions
Begrippen uit deze les
Congres van Wenen
Restauratie
Restauratiepolitiek
Conservatisme
Progressivisme
Nationalisme
Liberalisme
Congressysteem
Grote Alliantie
Legitimiteitsprincipe
Krachtenevenwicht
Compensatiebeginsel
Omringingspolitiek
This item has no instructions