Introductieles

• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Kennismaking + introductie op het vak

4 havo - examenvak

Wat is maatschappijwetenschappen?

Planning

• Wie ben ik? Wie zijn jullie?
• Lesdoelen
• Verwachtingen + wat heb je nodig?
• Het doel van MAW
• Programma + PTA
• Examen inzien
• Opdracht kernconcept (mochten we nog tijd hebben)
• Afsluiting

Eigen invulling docent

Wie ben ik? Wie zijn jullie?

Namenrondje

Lesdoelen

Aan het einde van de les:

- Je kunt uitleggen wat maatschappijwetenschappen onderzoekt en hoe we daarbij hoofd- en kernconcepten gebruiken.

- Je kunt een kernconcept herkennen en toepassen op een maatschappelijke situatie.

- Je kunt uitleggen hoe een examenvraag bij maatschappijwetenschappen is opgebouwd en waar je punten mee verdient.

Verwachtingen + benodigdheden

Verwachtingen: actieve houding, spullen op orde, open ruimte voor vragen/meningen. 

- Seneca Maatschappijwetenschappen Havo lesboek  

- Seneca Maatschappijwetenschappen Havo opdrachtenboek ​

- Aantekeningenschrift + pen

- Ipad (niet elke les)

Het doel van maatschappijwetenschappen

• Emotionele stap terug
• Helikopter
• Kijken naar maatschappelijke vraagstukken en processen

Bij maatschappijwetenschappen doen we een emotionele stap terug. We kijken vanaf een afstand naar maatschappelijke vraagstukken en processen en proberen die beter te begrijpen. Alsof je in een helikopter stapt en boven Nederland gaat hangen om te kijken hoe mensen zich op dat hele kleine stukje aarde gedragen. Dat kan door eerst nauwkeurig te beschrijven wat we denken te zien.

Gereedschap

• Vaktaal
• 4 hoofdconcepten
• Kernconcepten
• Kennis, begrip en toepassing
• Oefenen, oefenen en oefenen

Daarnaast willen we graag verklaren wat we zien. Veel gedrag van groepen mensen is niet toevallig. Er zitten vaak één of meer logische verklaringen achter. Je zult begrijpen dat het daarom noodzakelijk is om in dezelfde vaktaal met elkaar te spreken over maatschappelijke vraagstukken. Bij maatschappijwetenschappen maken we gebruik van 23 kernconcepten en vier hoofdconcepten. Dit zijn de belangrijkste begrippen van het vak waarmee we samen dezelfde vaktaal spreken.

Daarom mag je de kernconcepten en hoofdconcepten zien als gereedschap of instrumenten bij dit vak. Gereedschap en instrumenten kun je inzetten om daarmee meer te bereiken dan zonder deze hulpmiddelen. Zonder de hulpmiddelen lukt het misschien ook wel maar kost het veel meer moeite. Net zoals je met je handen minder goed iets kunt bouwen dan met gereedschap. Zorg dus dat je de definities leert kennen en vooral ook leert begrijpen. Met die kennis en dat inzicht ben je er nog niet want gereedschap moet je vooral gebruiken. Het oefenen met toepassingsopdrachten is dus van het grootste belang om voor het vak te slagen en om er veel aan te hebben in je vervolgopleiding en rest van je leven.

Je zult door het doen van opdrachten twee dingen leren: begrip van de wereld om je heen, van actualiteit en maatschappelijke vraagstukken.

Je leert het gereedschap, de hoofd- en kernconcepten steeds beter gebruiken.

Hoofdconcepten (4x)

• Vorming: wie word ik?
• Binding: wat houdt mensen bij elkaar?
• Verhouding: wie of wat heeft macht?
  
• Verandering: hoe verandert de samenleving?
  

 Kernconcepten

Vorming: socialisatie/acculturatie, identiteit, cultuur, politieke- socialisatie, ideologie	Binding: sociale cohesie, cultuur, sociale institutie, groepsvorming, politieke institutie, representatie, representativiteit
Verhouding: conflict, sociale ongelijkheid, macht, gezag, samenwerking	Verandering: rationalisering, democratisering, individualisering, globalisering, staatsvorming, institutionalisering

Programma + PTA

MAW = examenvak. We hebben SE's.

Leerjaar 4 is voorbereiding op leerjaar 5.

Examen in zien

Stap 1: blader het examen eens door - 5 min.

Wat valt jullie op aan zo'n MAW-examenvraag?

Stap 2: Vraag ontleden, examenvraag 9. Beredeneer dat Open Hiring de identiteit van Dion Drew veranderd heeft.

Markeer drie dingen: wat moet je kennen? Wat moet je doen? Wat moet je gebruiken?

Concept + bron + verbinding = punten.

Stap 3: probeer nu de examenvraag netjes te maken.

Stap 4: nakijken.

Wissel de antwoorden met je buur. Voor 2 punten moet het antwoord bevatten: een juiste toepassing van het kernconcept identiteit en passende informatie uit de bron waaruit de verandering blijkt.

"Eigenlijk vertelt een MAW-vraag bijna precies wat je moet doen. Je moet alleen leren die vraag goed te lezen." 

Identiteit = het beeld dat iemand van zichzelf heeft en als kenmerkend voor zichzelf beschouwt.

Kernconcept in actie - Ipad

1. Werk samen in tweetallen. Kies één kernconcept: identiteit – macht – sociale ongelijkheid – sociale cohesie.
2. Omschrijf het kernconcept in jullie eigen woorden. Gebruik hierbij nog geen boek of internet.
3. Zoek online een passende afbeelding die volgens jullie het kernconcept laat zien. Kies bij voorkeur een afbeelding van een actuele maatschappelijke gebeurtenis.
4. Onderbouw jullie keuze. Leg in een paar zinnen uit waarom de afbeelding past bij jullie kernconcept. Gebruik daarbij jullie eigen omschrijving van het concept.
5. Show & tell – klassikaal. Laat jullie afbeelding zien en vertel kort: welk kernconcept jullie hebben gekozen; wat het volgens jullie betekent; waarom jullie afbeelding daarbij past.

Doel: niet alleen een kernconcept herkennen, maar ook uitleggen en toepassen.

Wat houdt maatschappijwetenschappen in?