Spreekwoorden, uitdrukkingen en gezegden

Spreekwoorden, zegswijzen en gezegden
1 / 25
next
Slide 1: Slide
NederlandsSecundair onderwijs

This lesson contains 25 slides, with interactive quizzes, text slides and 1 video.

time-iconLesson duration is: 60 min

Items in this lesson

Spreekwoorden, zegswijzen en gezegden

Slide 1 - Slide

Even een opwarmertje...

Slide 2 - Slide

Slide 3 - Video

Welk spreekwoord gebruik jij wel eens en wat betekent het?

Slide 4 - Open question

Misschien heb je helemaal geen spreekwoord opgeschreven bij de vorige vraag, want een spreekwoord is niet hetzelfde als een zegswijze of gezegde. Zie hier het verschil:

Slide 5 - Slide

Slide 6 - Slide

Slide 7 - Slide

Eens kijken wat je onthouden hebt...

Sleep de kenmerken op de volgende slide naar het juiste begrip.

Slide 8 - Slide

Spreekwoord
Zegswijze
Gezegde
Algemene 
levenswijsheid
Altijd een zinsdeel
Geen werkwoord
Vaste verbinding van woorden
volledige zin
volgorde en werkwoord passen zich aan

O en PV
kunnen aangepast worden

Slide 9 - Drag question

Dat was de theorie, maar kan je ze nu ook herkennen?
Quizzen maar...

Slide 10 - Slide

Gaat het hier om een spreekwoord, een zegswijze of een gezegde?
"Wie bij de hond slaapt, krijgt zijn vlooien"
A
Spreekwoord
B
Zegswijze
C
Gezegde

Slide 11 - Quiz

Gaat het hier om een spreekwoord, een zegswijze of een gezegde?
"tegen de muur lopen"
A
Spreekwoord
B
Zegswijze
C
Gezegde

Slide 12 - Quiz

Gaat het hier om een spreekwoord, een zegswijze of een gezegde?
"een waarheid als een koe"
A
Spreekwoord
B
Zegswijze
C
Gezegde

Slide 13 - Quiz

Gaat het hier om een spreekwoord, een zegswijze of een gezegde?
"een stok in het wiel steken"
A
Spreekwoord
B
Zegswijze
C
Gezegde

Slide 14 - Quiz

Gaat het hier om een spreekwoord, een zegswijze of een gezegde?
"Spreken is zilver, zwijgen is goud"
A
Spreekwoord
B
Zegswijze
C
Gezegde

Slide 15 - Quiz

Gaat het hier om een spreekwoord, een zegswijze of een gezegde?
"door de vingers zien"
A
Spreekwoord
B
Zegswijze
C
Gezegde

Slide 16 - Quiz

Gaat het hier om een spreekwoord, een zegswijze of een gezegde?
"zo mak als een lammetje"
A
Spreekwoord
B
Zegswijze
C
Gezegde

Slide 17 - Quiz

Gaat het hier om een spreekwoord, een zegswijze of een gezegde?
"een pilarenbijter"
A
Spreekwoord
B
Zegswijze
C
Gezegde

Slide 18 - Quiz

Weet je nog met welk 'spreekwoord' je zelf begonnen was? Noteer het hieronder nog eens opnieuw en noteer tussen haakjes of het een spreekwoord, een zegswijze of gezegde is.

Slide 19 - Open question

In dit schilderij van Pieter Bruegel leer je zeer veel spreekwoorden kennen. De betekenis staat er telkens bij vermeld. Ook spreekwoorden van vroeger leer je op deze manier kennen! De grootmeester op zijn best... in het Nederlands!

Pieter Bruegel (de oude) schilderde een denkbeeldig dorp waar het wemelt van de mensen en dieren. Elke scène verbeeldt een Oudnederlands (of Vlaams) spreekwoord. Bruegel laat met dit schilderij zien hoe het niet moet: hij toont de verkeerde wereld.

Er zijn twee groepen spreekwoorden:

1. Een eerste groep illustreert de dwaasheid en de zinloosheid van de menselijke handelingen. Het symbool ervan is de omgekeerde wereld (de wereldbol aan het huis links op de voorgrond), het tegendeel van wat zou moeten zijn.

2. De tweede catagorie heeft het bedrog en de huichelarij als onderwerp, gesymboliseerd door de vrouw die in het midden van het schilderij haar man een blauwe mantel omhangt.

Bekijk het schilderij van Pieter Bruegel uit 1559 en ontdek welke spreekwoorden (meer dan honderd) er worden uitgebeeld.
In dit schilderij van Pieter Bruegel leer je zeer veel spreekwoorden kennen. De betekenis staat er telkens bij vermeld. Ook spreekwoorden van vroeger leer je op deze manier kennen! 

Pieter Bruegel (de Oude) schilderde een denkbeeldig dorp waar het wemelt van de mensen en dieren. Elke scène verbeeldt een Oudnederlands (of Vlaams) spreekwoord. Bruegel laat met dit schilderij zien hoe het niet moet: hij toont de verkeerde wereld.

Bekijk het schilderij van Pieter Bruegel uit 1559 en ontdek welke spreekwoorden (meer dan honderd) er worden uitgebeeld.

Slide 20 - Slide

Slide 21 - Link

Maak opdracht 3 van de omkadering in de Digitale Methode bij 4.2. Je kan de website van de vorige slide gebruiken om de betekenis op te zoeken van alle spreekwoorden, gezegden en zegswijzen waarvan je de betekenis niet kent. 

Maak daarna de basisoefeningen. 


Slide 22 - Slide

Slide 23 - Link

Zoek een leuk spreekwoord, een gezegde of een uitdrukking op en probeer het uit te beelden. Maak een foto van het resultaat en post het op de volgende slide.

Slide 24 - Slide

Upload je foto hier.

Slide 25 - Open question