Socrates

• Godsdienst
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

filosofie 

Aan het eind van deze les weet je

1. Wat het begrip filosofie betekent.

2. Wie Socrates was en wanneer hij leefde.

3. hoe Socrates te werk ging. 

4. wat de kernpunten van zijn leer zijn. (Aantekening)

Filosofie

Wat is filosofie?

Filo = Liefhebben

Sofie = Kennis, wijsheid

Filosofie begint met nieuwsgierigheid. 

Nieuwsgierigheid leidt tot vragen.

Filosofische vaardigheid: oordeel uitstellen

Drie bekendste filosofen:

- Socrates (470 -399 vC)

- Plato (428 - 347 vC)

- Aristoteles (384 -322 vC)

Socrates

(470 -399 vC)

Menselijk gedrag.

Absolute waarheden.

Niets opgeschreven.

(Plato)

Sofisten

Rondtrekkende leraren in de rethorica.

Brachten ethiek en politiek in het middelpunt van het filosofische debat.

Ging niet om waarheid maar om hoe welbespraakt iemand was.

Relativisme.

Huidige representanten?

Protagoras

"Van de goden weet ik niets: niet dat ze bestaan en evenmin dat ze niet bestaan"

"De mens is maat van alle dingen" 

"Over elke zaak bestaan er twee opvattingen, die tegenover elkaar staan"

Wat zou de kritiek van Socrates zijn geweest op het sofisme?

Uitgangspunt

 Als je weet dat iets goed is, dan zul je het ook doen. 

Iets verkeerd doen is
gewoon een gebrek aan de juiste informatie.

Ben jij het eens met het uitgangspunt van Socrates?

Socratisch debat

Hij stelde vragen aan iedereen die hij tegen kwam,

zodat men ging nadenken over hun eigen Ideeën.

Socrates gaf zelf geen antwoorden.

Totdat men tot de conclusie kwam: "Ik weet dat ik niets weet".

Socrates vs Sofisten

Vragen stellen - retorica onderwijzen, geld verdienen

Waarheid bestaat - waarheid is relatief

Vroedvrouwtechniek - overtuigen

(aantekening...)

 

Oefen met de Socratische methode.

Voer samen met je buurman/ buurvrouw een gesprek volgens de Socratische methode. (2 minuten) 

Stellingen:

1. Een vwo-diploma is beter dan een mavo-diploma.

2. School is nuttig.

Voorbeeldvragen

• Wat is wijsheid?
  
• Wat is het goede?
  
• Is deugd aan te leren?
  
• Is het beter om bewust of onbewust verkeerd te handelen?
  
• Mag men kwaad met kwaad vergelden?

Democratie

Onder zijn volgelingen waren mensen die zich kritisch opstelden tegen de democratie.

Hij vond dat mensen op basis van hun intelligentie stemrecht zouden moeten hebben en niet op basis van geboorterecht.

Hij benadrukt het belang van onderwijs. Burgerschapsvorming krijgt veel aandacht in nieuwe plannen. Terecht?

Gifbeker

Als hij zeventig jaar is, wordt hij beschuldigd van goddeloosheid en het bederven van de jeugd, waarop hij ter dood veroordeeld wordt.

Socratisch gesprek

Bedenk 3 mogelijke vragen voor een Socratisch gesprek en noteer deze in je schrift.

Uitgangspunt: de vraag moet aanleiding geven voor een goed gesprek en verbonden zijn aan jullie ervaringen.