Uitscheiding

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Uitscheiding

Lesdoelen

· Je kunt uitleggen wat we verstaan onder uitscheiding 

· Je kunt uitleggen welke hygiënische maatregelen je neemt rondom uitscheiding 

· Je kunt uitleggen hoe je uitscheidingsproducten observeert en afwijkingen signaleert 

· Je kunt uitleggen hoe je de zorgbehoefte rondom uitscheiding inschat. 

· Je kunt de juiste beroepshouding toepassen bij het bieden van hulp bij de uitscheiding

Welke vormen van uitscheiding kennen jullie?

• Urine
  
• Ontlasting
  
• Braaksel
  
• Sputum
  
• Transpiratie
  
• Menstruatie
  

Uitscheiding

Onder uitscheiding verstaan we het afvoeren van afvalstoffen door de darmen, de blaas, de huid en neus of mond. 

Uitscheiding is een natuurlijk proces van het lichaam om afvalstoffen en het teveel aan vocht te verwijderen.

Om welke redenen kan het uitscheidingspatroon veranderen?

Schaamte

Spanningen

Omgevingsfactoren

Aandoeningen

Medicatie gebruik

Uitscheiding

Defeceren = ontlasting produceren,

Ontlasting = feces

Urineren = mictie

Het uitscheidingspatroon kan veranderen door:

• Schaamte
  
• Spanningen
  
• Omgevingsfactoren
  
• Aandoeningen
  
• Medicatie gebruik
  

Wat is een ander woord voor mictie?

1. Urineren
2. Ontlasting

Aandachtspunten verpleegkundige/verzorgende zorg bij uitscheiding

• Hygiëne
• Welbevinden zorgvrager
• Observatie uitscheidingsproduct

Zorg voor voldoende privacy.

Zorg voor een goede houding op het toilet of de po.

Zorg voor de benodigde materialen en de bereikbaarheid ervan.

Benader de zorgvrager rustig en handel overzichtelijk.

Moedig zelfzorgactiviteiten aan.

Overhandig de zorgvrager altijd het waarschuwingssein.

Wat zijn observatiepunten bij uitscheiding?

bij def:

frequentie

vorm

hoeveelheid

consistentie

geur

kleur

veranderingen in het patroon

gebruik van laxeermiddelen

abnormale bestanddelen, pijnklachten?

bij urine: frequentie

hoeveelheid

kleur

geur

helderheid

gebruik van hulpmiddelen

zoals een blaaskatheter of plaswekker

pijn

moeite bij de mictie?

Moduleopdracht: Uitscheiding in beeld

Veel zorgvragers hebben jouw hulp bij de uitscheiding hard nodig. Je gaat in je opleiding leren om anderen te ondersteunen bij de uitscheiding, maar je leert ook te observeren. Er zullen je dingen opvallen die je eerder nog niet gezien hebt. Het geeft je een goed gevoel wanneer je door goed te observeren al eerder een diagnose vermoedt dan dat het laboratorium deze kan bevestigen. Praten over uitscheiding is voor de zorgvrager vaak een lastig onderwerp van gesprek. Het kan de zorgvrager mogelijk helpen om dit onderwerp met behulp van beeld te vertellen. Hier ga je in deze opdracht mee oefenen.

Naar de opdracht:

https://edition.thiememeulenhoff.nl/secure/next/arrangement/traject_4_beh/resource/thip.658e3d94-a96f-421c-91b2-de092b882d98?tab=contents 

Deel 1: Een mindmap aanvullen

Neem de mindmap over op een vel papier. (groepjes van max 2)

Vul de mindmap aan met de kennis die je nu hebt. Besteed bij elke term aandacht aan de volgende onderwerpen en werk deze verder uit:

• Observaties
  
• Onderzoeken
  
• Hulpmiddelen
  
• Verpleegkundige aandachtspunten

Inhoud: basiszorg en palliatieve zorg
-> Module 4 Ondersteunen bij de uitscheiding

Mindmap-> Inleveren voor Vrijdag 17u00 in Canvas.

Deel 2: maken van een moodboard

Om een moodboard te kunnen maken moeten jullie je verdiepen in het onderwerp en dit omzetten in beelden.

-> groepen van MAX 4 studenten

De docent verdeelt de volgende onderwerpen evenredig in de groep:

Urine

Transpiratie

Feces

Braaksel

Sputum

Menstruatie

1. Maak een korte schriftelijke uitwerking over jullie onderwerp aan de hand van de volgende aandachtspunten:

Observaties

Onderzoeken

Hulpmiddelen

Verpleegkundige aandachtspunten

2. Ontwerpen van je moodboard middels afbeeldingen

Moodboard maken

Je gaat met je groepje het onderwerp uitwerken in een moodboard.

Jullie kunnen een digitale versie maken of een moodboard op papier. Zorg dat het formaat A3 is.

Gebruik alleen plaatjes. Jullie kunnen deze plaatjes kopiëren van internet en printen of knippen uit tijdschriften.

VOOR VRIJDAGMIDDAG 17U00 INLEVEREN IN CANVAS.

Moodboard presenteren

• Jullie presenteer het moodboard aan een ander groepje. Zij presenteren hun moodboard aan jullie.
• Noteer in een Word-document de overeenkomsten en verschillen tussen jullie moodboard en het moodboard van het andere groepje.
• Wat ontbreekt nog in jullie moodboard en wat willen jullie meenemen naar de toekomst?

Kernpunten van de mindmap

Urine

Transpiratie

Feces

Braaksel

Sputum

Menstruatie

Observatie van Feces

Observatie defecatiepatroon

• frequentie
• vorm
• hoeveelheid
• consistentie
• geur
• kleur
• veranderingen in het patroon
• gebruik van laxeermiddelen
• abnormale bestanddelen, pijnklachten?

Observatie van mictie

Observatie 

mictiepatroon

• frequentie
• hoeveelheid
• kleur
• geur
• helderheid
• gebruik van hulpmiddelen
• zoals een blaaskatheter of plaswekker
• pijn
• moeite bij de mictie?

Diurese (uitscheiding urine)

Wat is de gemiddelde diurese bij een gezonde volwassene?

Afwijkingen:

• Oligurie:  urineproductie < 500 ml per 24 uur.
  
• Anurie: urineproductie < 50 ml per 24 uur.
• Polyurie: urineproductie > 2 liter per 24 uur.
  
• Nycturie: urineproductie > 2 keer per nacht

kan komen door een overactieve blaas, een vergrote prostaat (bij mannen), hartfalen, diabetes, of door veranderde hormoonbalans 

Oorzaken braken

wat zijn je observatiepunten bij braken

zie volgende dia

als we bang zijn voor uitdroging wat kunnen we dan gaan doen bij een zv om te kijken of hij genoeg vocht binnen krijgt:

vochtbalans starten

Op welke momenten zweet je extra?

welke zorg kunnen wij aanbieden bij transpireren?

Observatiepunten bij sputum

Frequentie: heeft cliënt alleen ’s ochtends last van sputum, de hele dag door of bij activiteiten?

Hoeveelheid: wordt er veel of weinig sputum geproduceerd? Als de hoeveelheid opeens aanzienlijk toeneemt, waarschuw dan een arts.

Kleur: verandert het sputum van kleur of zit er bloed bij? Wanneer sputum opeens van kleur verandert of er zit bloed bij, waarschuw dan een arts.

Samenstelling: is het dun, taai, of schuimend?

Geur: heeft het een neutrale geur, of juist een sterke, rottende geur?

Opvangen van sputum

vragen?