2.4: Zure en basische oplossingen

• Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 3

2.4: Zure en basische oplossingen

Je kunt..

..van een aantal bekende oplossingen aangeven of ze zuur of basisch zijn.

..eigenschappen en toepassingen van zure en basische oplossingen noemen.

..het verband beschrijven tussen de concentratie van zure en basische oplossingen en de pH.

..via een indicator bepalen of de oplossing zuur, basisch of neutraal is.

..veilig werken met chemicaliën met het gevarensymbool ‘niet mengen’.

Zure oplossingen

• Dit zijn zuren opgelost in water. b.v azijn, cola, maagzuur

• Zuren hebben een etsende werking, ze kunnen metalen aantasten. 
• Je kan er  kalkaanslag mee verwijderen.
• Vaak zijn zuren corrosief en schadelijk. 

Basische oplossingen

• Het tegenovergestelde van zuren zijn basen (in scheikunde).
• Als!!!!! je die zou proeven dan smaken ze een beetje zeepig.
• Voorbeelden zijn groene zeep, ammoniak en soda.
• Je kan er goed mee ontvetten, ze zijn irriterend voor je huid

Neutrale oplossingen

Iets wat geen zuur of base in water is noemen we neutraal. 

Voorbeelden hiervan zijn gedestilleerd water, keukenzout in water opgelost en bijvoorbeeld alcohol opgelost in water.

Zuren en basen

Zuren en basen zijn gevaarlijke stoffen. 

Dat is de reden dat verzorgingsproducten allemaal (ongeveer) pH neutraal zijn. 

2.4 Zure en basische oplossingen

Schoonmaakmiddelen

• Sommige middelen reageren met elkaar, waarbij veel warmte of giftige stoffen kunnen ontstaan. 
• Als je bijvoorbeeld chloorbleekmiddel met een zuur schoonmaakmiddel mengt, dan ontstaat giftig chloorgas. Chloorbleekmiddel zit vaak in wc-reinigers. 
• Dan moet je extra opletten, want het reageert ook met urine. 

Schoonmaakmiddelen mag je nooit zomaar mengen. 

niet mengen

2.4 Zure en basische oplossingen

Zuur, basisch en neutraal

Zure schoonmaakmiddelen en andere zure oplossingen maak je door een zuur, bijvoorbeeld azijnzuur, op te lossen in water. 

• Voorbeelden van zure oplossingen uit het dagelijks leven zijn azijn, maagsap, vruchtensap en koolzuurhoudend prikwater . 
• Zure oplossingen hebben een etsende werking. Dat betekent dat ze metalen aantasten.
  

2.4 Zure en basische oplossingen

Zuur, basisch en neutraal

Zure oplossingen tasten ook kalkhoudende materialen aan, bijvoorbeeld kalksteen, natuursteen, eierschalen en het kalkskelet van zeedieren. 

• Je kunt met zure schoonmaakmiddelen dus goed kalkaanslag (ketelsteen) verwijderen.

Overzicht - Uit je hoofd leren

pH

De pH hangt af van twee dingen:

Het soort zuur of base dat opgelost is: zeepsop is minder basisch dan bijvoorbeeld bleek

De concentratie van dat zuur of die base: bijvoorbeeld citroenzuur in water, hoe meer je toevoegt hoe zuurder je glas water wordt

Indicatoren

Een indicator kan bepaalde stoffen aantonen. 

De pH bepalen m.b.v. indicatoren

Er zijn verschillende indicatoren die wij gebruiken voor om de pH waarde. 

- Rodekoolsap

- Rood en blauw lakmoespapier

- Universeel indicator

- Fenoftaleine

Lakmoespapier

Een zure oplossing kleurt een blauw lakmoespapier rood. 

Een basische oplossing kleurt rood lakmoespapier blauw. 

Schema

Indicator	Zuur	Neutraal	Basisch
Rood lakmoespapier	Rood	Rood	Blauw
Blauw lakmoespapier	Rood	Blauw	Blauw
Rodekoolsap	Rood/roze	Paars	Blauw/groen/geel
Fenoftaleïne	Kleurloos	Kleurloos	Paars/roze

Universeel indicatorpapier

0

Rodekoolsap is een zuur/base-indicator. 

Sim

De volgende link geeft een simulatie van een pH meting. Kies Macro. 

Opdracht:  Doe een meting van de pH van Accuzuur, Melk en Gootsteenontstopper. 

https:

Accuzuur

Melk

Gootsteenontstopper

Zuren in het milieu

• De zuurtegraad in de natuur is belangrijk voor alle planten en dieren!

• Door veel koolstofdioxide in de lucht, komt er ook koolzuur in het water.
• Dit tast het koraal en het kalkskelet van schelpdieren aan.

• Door teveel mest in Nederland verzuurt de bodem (meststof: stikstof)
• Hierdoor sterven zeldzame en bedreigde plantensoorten uit.
• Zonder die planten kunnen sommige dieren ook uitsterven.

H2 Water

• Lezen: 2.4 Zure en basische oplossingen

H2 Water

• 2.4 Zure en basische oplossingen
• maken 2.4 opdr 1 t/m 13