les 2 slijmvliezen en lymfe

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

les 2 slijmvliezen en lymfevatenstelsel

Doelen

• Je kunt beschrijven op welke vier manieren huid en de slijmvliezen zich verdedigen tegen ziektekiemen.

• Je kunt uitleggen waar de zwezerik en de milt in je lichaam liggen en wat hun functies zijn.

• Je kunt uitleggen waar de belangrijkste onderdelen van het lymfestelsel liggen, hoe ze zijn opgebouwd en welke functies ze hebben.

• VP: Je kunt de wetenschappelijke namen herkennen die horen bij de Nederlandse termen.

vorige les

Huid

opdracht bespreken

waar zitten slijmvliezen in je lichaam?

mond, keel, neus, ogen, rond de geslachtsorganen.

Slijmviezen

Is een dunne laag lichaamscellen (epitheel) die de lichaamsholte van  verschillende organen bekleedt.

Ze produceren slijm ter bescherming van de organen en zorgen voor afvoer  van ongewenste stoffen uit het lichaam 

4 manieren 

Mechanische barrière: De onbeschadigde huid bestaat uit een dikke laag dode cellen die ondoordringbaar is voor de meeste micro-organismen. Slijmvliezen produceren plakkerig slijm dat ziektekiemen vangt, waarna trilhaartjes (bijvoorbeeld in de luchtwegen) het slijm naar buiten of naar de maag transporteren.

Chemische afweer: De huid scheidt talg en zweet af, wat zorgt voor een lage pH-waarde (zuurgraad) waarin bacteriën slecht overleven. 

Biologische bescherming : Op je huid en slijmvliezen leven miljarden nuttige bacteriën. Deze 'goede' bacteriën bezetten alle plekjes en verbruiken de voedingsstoffen, waardoor schadelijke ziektekiemen geen kans krijgen om zich te nestelen.

Biologische spoeling: Het lichaam spoelt ziektekiemen actief weg via vloeistoffen. Denk hierbij aan urineren, tranen, speekselvloed en de constante productie en afvoer van slijm.

Het lymfevatenstelsel

Opbouw

• Loopt naast de bloedsomloop
  
• Zeer wijd en vertakt
  
• Begint bij de organen
  

Bestaat uit:

• Lymfevaten
  
• Lymfe vloeistof
  
• Lymfe weefsel 

Lymfevatenstelsel

In het lymfevatenstelsel komt alle lymfe uiteindelijk terecht in de borstbuis en de rechterlymfestam.

Van daaruit stroomt de lymfe via de sleutelbeenaderen weer het bloedplasma in, 

in de richting van de bovenste holle ader.

Lymfevaten

Lymfevaten bevatten net als aders kleppen om er voor te zorgen dat de lymfe de goede kant op stroomt.

Wat is de functie van het lymfevatenstelsel?

Functie

• Vervoeren van weefselvocht / lymfe
• Afweer tegen infecties

Lymfevatensystemen:

• Oppervlakkige lymfevaten
•  Diepere lymfevaten

Lymfeknopen/ lymfeklieren

Verspreid over het lichaam liggen in het lymfevatenstelsel ook lymfeknopen.

In de lymfeknopen wordt de lymfe gezuiverd van o.a. ziekteverwekkers.

Lymfeknopen

• Hals
• Oksels
• Darmen
• Liezen

Functie:

• Filteren van de lymfe
• Eerste uitzaaiingen kankercellen 
• Lymfecellen

Milt en thymus (T-lymfocyten) zijn ook lymfeknopen. 

Ze maken lymfecellen aan. 

De milt en zwezerik

• De milt is een onderdeel van de bloedsomloop en zuivert het bloed van ziektekiemen

• De zwezerik is een orgaan dat vanaf de geboorte afweercellen produceert en hebben een geheugenfunctie. Vooral actief vanaf geboorte tot puberteit

Opdracht Lymfe

Opdracht: Het lymfestelsel in de praktijk

Je gaat samen met een medestudent onderzoeken wat er kan gebeuren als het lymfestelsel niet goed werkt.

Stap 1 – Kies een deelvraag

Werk in een duo. Kies samen één van de volgende vragen:

Hoe kun je (lymf)oedeem herkennen? Welke verschijnselen zie of merk je?

Wat gebeurt er met de lymfeklieren wanneer iemand een ontsteking heeft?

Wat is lymfoedeem? En wat is het verschil tussen lymfoedeem 

Werk dit kort uit (max. 10 regels).

Maak er daarna een visueel schema van op een A4: pijlen, tekeningen, kleuren, kernwoorden.

Doel: studenten verwerken actief en maken visuele samenvatting.

Afsluiting