werkwoordsvormen vd od en bn

• Nederlands
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 1

doelen: je leert het voltooid deelwoord en het bijvoeglijk gebruikt deelwoord

• Persoonsvorm tegenwoordige tijd 
• Persoonsvorm verleden tijd
• Voltooid deelwoord
• Tegenwoordig deelwoord
• Bijvoeglijk gebruikt deelwoord
• Gebiedende wijs
• Engelse werkwoorden

Programma

- herhaling pvtt, pvvt

-hv:nakijken huiswerk havo H1.9 startopdracht + 4,5

- vwo: zelf blz. 225, 225 regels noteren bij persoonvorm? NEE

(voltooid deelwoord + tegenwoordig deelwoord)

-daarna  theorie en oefeningen over twee nieuwe werkwoordsvormen.

-schema aanvullen

-mk. opdrachten

herhaling

persoonsvorm tegenwoordige tijd

persoonsvorm verleden tijd

Vorige week _______(reizen) ik met de trein naar Hoorn.

1. reisde
2. reisden
3. reiste
4. reisten

Het succes van deze gadget ______(verbazen pvvt) mij.

1. verbaasde
2. verbaasten
3. verbaaste
4. verbaazden

Wie _____(durven pvtt) er niet in de achtbaan?

1. durfd
2. durft
3. durfdt
4. geen idee

Waarom (branden pvtt)
er een lamp?

1. brandt
2. brant
3. brand
4. brande

voltooid deelwoord

- is geen persoonsvorm, maar een ander werkwoord

-het is al gebeurd

-om te bepalen of het een d of t is > TaXiKoFSCHiP

voorbeelden

De som is gemaakt (K staat in het TaXiKoFSCHiP) maken - en

Het is nu gebeurd (R staat nietin het TaXiKoFSCHiP) > gebeuren - en

Ik heb de vraag beantwoord (D staat niet in het TaXiKoFSCHiP) beantwoorden - en

Tegenwoordig deelwoord

De handeling is nog bezig.

Je schijft: hele werkwoord + d

Vb: Ik ga lopend naar huis.

Wat is het voltooid deelwoord van: puzzelen

1. puzzelend
2. gepuzzeld

voltooid deelwoord
proeven

1. geproefd
2. geproeft
3. geproeven

Wat is het voltooid deelwoord van:

jagen

1. gejaagt
2. gejaagd

Nakijken huiswerk: (TaXiKoFSCHiP)

Blz. 16

Extra oefening 1

1. geveild         6. bewaard

2. verteld          7. vermoeiend

3. gemaakt      8. klaargemaakt

4. ingemaakt   9. vertrouwd

5. mislukt         10. gezegd

Nakijken huiswerk:

Blz. 17

Extra oefening 2

1. gebleven         6. doorgelopen

2. opgehaald     7. geschrokken

3. genoten           8. gevallen

4. gestruikeld     9. geweten

5. gebotst            10. herkend

blz. 19

1. wordt/werd – herhaald – wordt/werd – geïntroduceerd

2. meldt/meldde – gebeurd

3. landde – mistte

4. benoemd – bezighoudt/bezighield

5. contracteert/contracteerde – wordt/werd – goedgekeurd

6. Vind/Vond – geweigerd

7. Wordt

8. gelooft/geloofde – beloofd

9. verspreidt/verspreidde – functioneert/functioneerde

10. vind – houdt

11. Vermoedt/Vermoedde – wordt/werd

12. bevreemdt/bevreemdde – geannuleerd

13. betoogt – betoogd

14. Beïnvloedt/Beïnvloedde – optreedt/optrad

15. leidt/leidde – lijdt/leed

16. overtuigd

17. oppast/oppaste – ontaardt/ontaardde

18. wandelt/wandelde – roept/riep

Let op: Als de persoonsvorm zowel in de tegenwoordige tijd als verleden tijd kan dan gaat de tegenwoordige tijd altijd voor.

 

Instructie onvoltooid deelwoord: 

Vraag: Wie zijn er klaar en wie nog niet?

waaraan zie je dat?

a. Sam en Duco gaan fietsend naar de training.

b. Sabine en Clara zijn naar de training gefietst.

c. Misha en Jari hebben tot 's avonds laat gekletst.

d. Philip en Eva lopen kletsend door de winkelstraat.

Vraag: Wie zijn er klaar en wie nog niet?

waaraan zie je dat?

a. Sam en Duco gaan fietsend (od)naar de training.

b. Sabine en Clara zijn naar de training gefietst (vd).

c. Misha en Jari hebben tot 's avonds laat gekletst (vd).

d. Philip en Eva lopen kletsend (od )door de winkelstraat.

Lachend legde de docent de grammatica uit. Wat voor soort werkwoord is 'lachend'?

1. Persoonsvorm
2. Voltooid deelwoord
3. Onvoltooid deelwoord
4. Infinitief

Wat is het voltooid
en het onvoltooid deelwoord
van het werkwoord
'knikken'?

Wat is het voltooid
en het onvoltooid deelwoord
van het werkwoord
'surfen'?

theorie bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord

We hebben een afspraak gemaakt (vd) > de gemaakte (bn) afspraak.

We hebben de vraag beantwoord (vd) > de beantwoorde vraag.

Welke regel denk je?

Wat is het goede bijvoeglijk gebruikt werkwoord?
De.......fiets.

1. verroeste
2. verroesde
3. verroestte

Schema verder bespreken

onvoltooid deelwoord  (od): hele werkwoord + d (bv. lachend)

bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord (bn) :  zo kort en eenvoudig mogelijk ( bv. de fietsende man)

aan de slag

mk. blz. 21: 1 t/m 7  > onvoltooid deelwoord

mk. blz.  25 (onderste oefening 1 t/m 6) >  bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord 

vraag?

kuchen - gekucht of gekuchd?

schrobben - geschrobt of geschrobd?

aantekeningen

regels:

onvoltooid deelwoord: hele werkwoord + d

voltooid deelwoord: 

a. langer maken

b. TaXiKoFSCHiP

Aan de slag + huiswerk

H4 voltooid en onvoltooid deelwoord digitaal.

H5 Bekijk het filmpje over het deelwoord als bijvoeglijk naamwoord.

Evaluatie

doelen:

- Jij kunt het voltooid deelwoord goed spellen.

- Je kunt het onvoltooid deelwoord goed spellen.