Zuid-Amerika: ontwikkeling (Aardrijkskunde vwo), les 2: Examentraining

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Examentraining

Zuid-Amerika: ontwikkeling: zo pak je examenvragen aan

1 / 17
next
Slide 1: Slide
New lesson editorAardrijkskundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4-6

This lesson contains 17 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Introduction

Examentraining met vier vraagtypen: beschrijven in de tijd, verklaren met relaties, vergelijken in ruimte en een toekomstscenario beargumenteren. Examenvragen met een stappenplan en tips.

Items in this lesson

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Examentraining

Zuid-Amerika: ontwikkeling: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Amazônia Real / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Wat ga je kunnen?

Ik kan examenvragen over ontwikkelingen in Zuid-Amerika en de vergelijking met Zuidoost-Azië herkennen en een goed antwoord opbouwen.

This item has no instructions

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Zo pak je een examenvraag aan

  • 1. Lees: wat vraagt de vraag: beschrijf, verklaar, vergelijk of beargumenteer?

  • 2. Zoek: welke dimensies en welk gegeven in de bron horen erbij?

  • 3. Schrijf: noem een feit, een verklaring en een link met de vraag.

  • 4. Controleer: staat er een vergelijking op dezelfde maatstaf en met beide regio's?

This item has no instructions

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Vraagtype 1: beschrijven in de tijd

  • Bij 'beschrijf' noem je wat er verandert, met een periode of jaartal.

  • Voorbeeld: 'Beschrijf de verandering van het politieke systeem sinds de jaren 1970.'

  • Je noemt: van dictatuur naar democratie, en welke problemen blijven.

This item has no instructions

Beschrijf de politieke reactie op neoliberaal beleid.

Goed antwoord: er kwam meer politieke aandacht voor sociale problemen en armoede, bijvoorbeeld sociale programma's. Verwachte fout: antwoorden dat de ongelijkheid afnam door het beleid zelf.

Een grafiek toont: minder werkenden in de landbouw, meer in diensten. Welke termen horen erbij?

A

De-agrarisatie en tertiarisering

B

Industrialisatie en landgrabbing

C

Importsubstitutie en exportvalorisatie

D

Urbanisatie en populisme

Goed: de-agrarisatie (landbouw krimpt) en tertiarisering (diensten groeien). Verwachte fout: industrialisatie, want leerlingen koppelen verandering van de economie aan fabrieken.

IJzerertsmijn Carajás in Pará, Brazilië, satellietbeeld

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Vraagtype 2: verklaren met relaties

  • Bij 'verklaar' leg je een oorzaak-gevolgketen en noem je de dimensie.

  • Voorbeeld: een ijzerertsmijn in het regenwoud van Pará, Brazilië.

  • Keten: wereldvraag, mijn en weg, bos gekapt, leefgebied inheemse volken aangetast.

Image credit: NASA/METI/AIST/Japan Space Systems en U.S./Japan ASTER Science Team / Wikimedia Commons, publiek domein

Voor een waterkrachtcentrale wordt bos gekapt. Welk gevolg is sociaal-cultureel?

A

De stroomproductie voor industrie neemt toe

B

Het regenwoud verliest biodiversiteit

C

De export van grondstoffen groeit

D

Inheemse volken verliezen hun leefgebied

Goed: leefgebied van inheemse volken. De andere opties zijn economie of natuur. Verwachte fout: biodiversiteit kiezen, dat is een natuurlijk gevolg.

Leg uit waarom landgrabbing ongelijkheid vergroot.

Goed antwoord: investeerders kopen grond op, schaalvergroting, kleine boeren verliezen land en werk, en vertrekken naar de stad. Verwachte fout: alleen schrijven dat grond wordt gekocht, zonder gevolg voor kleine boeren.

Skyline van Jakarta, gezien vanaf station Gambir

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Vraagtype 3: vergelijken in ruimte

  • Bij 'vergelijk' noem je overeenkomst én verschil, op dezelfde maatstaf.

  • Voorbeeld: Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië op relatieve ligging, taal of verstedelijking.

  • Gebruik woorden als 'terwijl' en 'maar' om beide regio's te koppelen.

Image credit: Sam Hidayat / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Een leerling vergelijkt de relatieve ligging van twee regio's. Welke uitspraak klopt?

A

Zuid-Amerika ligt aan zeeroutes tussen India en China

B

Zuidoost-Azië ligt aan zeeroutes tussen India en China

C

Zuidoost-Azië ligt ver van alle grote economieën

D

Beide regio's liggen aan de Atlantische Oceaan

Goed: Zuidoost-Azië ligt tussen India en China. Verwachte fout: de ligging verwisselen met Zuid-Amerika.

Vul in

De Mekongdelta en het Amazonegebied hebben allebei een tropisch klimaat, maar Zuid-Amerika heeft een hogere verstedelijkingsgraad dan Zuidoost-Azië.

tropisch
verstedelijkingsgraad
droog
bevolkingsgroei

Overeenkomst in natuur, verschil in verstedelijkingsgraad. Verwachte fout: bevolkingsgroei, die in beide regio's daalt.

Skyline bij Sukhumvit in Bangkok, Thailand, in de avond

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Vraagtype 4: toekomst beargumenteren

  • Bij 'beargumenteer' kies je een scenario en onderbouw je het met ontwikkelingen.

  • Voorbeeld: blijft Zuid-Amerika afhankelijk van China of ontstaat meer eigen industrie?

  • Gebruik: stelling, argument uit de ontwikkelingen, en een voorbehoud.

Image credit: OPK-Photography / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Welk argument past bij het scenario 'blijvende afhankelijkheid van grondstoffen'?

A

Grondstofexport maakt de economie gevoelig voor prijzen

B

Er zijn veel nieuwe fabrieken met hoge exportwaarde

C

Bedrijven bouwen vooral aan de dienstensector

D

De landen werken stabiel samen in handelsverbanden

Goed: afhankelijkheid van prijzen. Verwachte fout: stabiele samenwerking, terwijl samenwerkingsverbanden vaak instabiel zijn.

Beargumenteer een scenario met good governance.

Goed antwoord: een scenario (bijvoorbeeld minder corruptie en meer vertrouwen), twee argumenten uit de ontwikkelingen (investeringen, sociale bewegingen) en een voorbehoud. Verwachte fout: alleen een mening zonder argument.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Beschrijven in de tijd

2

Verklaren met relaties

3

Vergelijken in ruimte

4

Toekomst beargumenteren

Bespreek het lastigste type kort na met een voorbeeldantwoord.

ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING

Tips voor op het examen

  • Noem bij 'vergelijk' altijd beide regio's in één zin.

  • Gebruik de vakbegrippen letterlijk: dictatuur, populisme, landgrabbing.

  • Noem bij een verklaring de dimensie: politiek, economisch, natuur of sociaal-cultureel.

  • Sluit een scenario af met een voorbehoud: wat kan het scenario veranderen?

This item has no instructions