ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Examentraining
Zuid-Amerika: ontwikkeling: zo pak je examenvragen aan
ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Examentraining
Zuid-Amerika: ontwikkeling: zo pak je examenvragen aan
Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Amazônia Real / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Wat ga je kunnen?
Ik kan examenvragen over ontwikkelingen in Zuid-Amerika en de vergelijking met Zuidoost-Azië herkennen en een goed antwoord opbouwen.
This item has no instructions
ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Zo pak je een examenvraag aan
1. Lees: wat vraagt de vraag: beschrijf, verklaar, vergelijk of beargumenteer?
2. Zoek: welke dimensies en welk gegeven in de bron horen erbij?
3. Schrijf: noem een feit, een verklaring en een link met de vraag.
4. Controleer: staat er een vergelijking op dezelfde maatstaf en met beide regio's?
This item has no instructions
ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Vraagtype 1: beschrijven in de tijd
Bij 'beschrijf' noem je wat er verandert, met een periode of jaartal.
Voorbeeld: 'Beschrijf de verandering van het politieke systeem sinds de jaren 1970.'
Je noemt: van dictatuur naar democratie, en welke problemen blijven.
This item has no instructions
Beschrijf de politieke reactie op neoliberaal beleid.
Goed antwoord: er kwam meer politieke aandacht voor sociale problemen en armoede, bijvoorbeeld sociale programma's. Verwachte fout: antwoorden dat de ongelijkheid afnam door het beleid zelf.
Een grafiek toont: minder werkenden in de landbouw, meer in diensten. Welke termen horen erbij?
De-agrarisatie en tertiarisering
Industrialisatie en landgrabbing
Importsubstitutie en exportvalorisatie
Urbanisatie en populisme
Goed: de-agrarisatie (landbouw krimpt) en tertiarisering (diensten groeien). Verwachte fout: industrialisatie, want leerlingen koppelen verandering van de economie aan fabrieken.
IJzerertsmijn Carajás in Pará, Brazilië, satellietbeeld
ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Vraagtype 2: verklaren met relaties
Bij 'verklaar' leg je een oorzaak-gevolgketen en noem je de dimensie.
Voorbeeld: een ijzerertsmijn in het regenwoud van Pará, Brazilië.
Keten: wereldvraag, mijn en weg, bos gekapt, leefgebied inheemse volken aangetast.
Image credit: NASA/METI/AIST/Japan Space Systems en U.S./Japan ASTER Science Team / Wikimedia Commons, publiek domein
Voor een waterkrachtcentrale wordt bos gekapt. Welk gevolg is sociaal-cultureel?
De stroomproductie voor industrie neemt toe
Het regenwoud verliest biodiversiteit
De export van grondstoffen groeit
Inheemse volken verliezen hun leefgebied
Goed: leefgebied van inheemse volken. De andere opties zijn economie of natuur. Verwachte fout: biodiversiteit kiezen, dat is een natuurlijk gevolg.
Leg uit waarom landgrabbing ongelijkheid vergroot.
Goed antwoord: investeerders kopen grond op, schaalvergroting, kleine boeren verliezen land en werk, en vertrekken naar de stad. Verwachte fout: alleen schrijven dat grond wordt gekocht, zonder gevolg voor kleine boeren.
Skyline van Jakarta, gezien vanaf station Gambir
ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Vraagtype 3: vergelijken in ruimte
Bij 'vergelijk' noem je overeenkomst én verschil, op dezelfde maatstaf.
Voorbeeld: Zuid-Amerika en Zuidoost-Azië op relatieve ligging, taal of verstedelijking.
Gebruik woorden als 'terwijl' en 'maar' om beide regio's te koppelen.
Image credit: Sam Hidayat / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Een leerling vergelijkt de relatieve ligging van twee regio's. Welke uitspraak klopt?
Zuid-Amerika ligt aan zeeroutes tussen India en China
Zuidoost-Azië ligt aan zeeroutes tussen India en China
Zuidoost-Azië ligt ver van alle grote economieën
Beide regio's liggen aan de Atlantische Oceaan
Goed: Zuidoost-Azië ligt tussen India en China. Verwachte fout: de ligging verwisselen met Zuid-Amerika.
Vul in
De Mekongdelta en het Amazonegebied hebben allebei een tropisch klimaat, maar Zuid-Amerika heeft een hogere verstedelijkingsgraad dan Zuidoost-Azië.
Overeenkomst in natuur, verschil in verstedelijkingsgraad. Verwachte fout: bevolkingsgroei, die in beide regio's daalt.
Skyline bij Sukhumvit in Bangkok, Thailand, in de avond
ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Vraagtype 4: toekomst beargumenteren
Bij 'beargumenteer' kies je een scenario en onderbouw je het met ontwikkelingen.
Voorbeeld: blijft Zuid-Amerika afhankelijk van China of ontstaat meer eigen industrie?
Gebruik: stelling, argument uit de ontwikkelingen, en een voorbehoud.
Image credit: OPK-Photography / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Welk argument past bij het scenario 'blijvende afhankelijkheid van grondstoffen'?
Grondstofexport maakt de economie gevoelig voor prijzen
Er zijn veel nieuwe fabrieken met hoge exportwaarde
Bedrijven bouwen vooral aan de dienstensector
De landen werken stabiel samen in handelsverbanden
Goed: afhankelijkheid van prijzen. Verwachte fout: stabiele samenwerking, terwijl samenwerkingsverbanden vaak instabiel zijn.
Beargumenteer een scenario met good governance.
Goed antwoord: een scenario (bijvoorbeeld minder corruptie en meer vertrouwen), twee argumenten uit de ontwikkelingen (investeringen, sociale bewegingen) en een voorbehoud. Verwachte fout: alleen een mening zonder argument.
Welk vraagtype vind jij het lastigst?
Beschrijven in de tijd
Verklaren met relaties
Vergelijken in ruimte
Toekomst beargumenteren
Bespreek het lastigste type kort na met een voorbeeldantwoord.
ZUID-AMERIKA · ONTWIKKELING
Tips voor op het examen
Noem bij 'vergelijk' altijd beide regio's in één zin.
Gebruik de vakbegrippen letterlijk: dictatuur, populisme, landgrabbing.
Noem bij een verklaring de dimensie: politiek, economisch, natuur of sociaal-cultureel.
Sluit een scenario af met een voorbehoud: wat kan het scenario veranderen?
This item has no instructions