Vulkanisme

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Vulkanisme

Volcanism

Statement of Inquiry:

De endogene en exogene krachten van de aarde vormen de oppervlakte en creëren unieke kenmerken zoals gebergtes en vulkanen.

Unit: Waar we zijn in plaats en tijd

Learner Profile: Onderzoekend en deskundig zijn.

ATL: Goede aantekeningen kunnen opschrijven tijdens de les.

Related concepts: Oorzaak en gevolg.

Key concept: Wereldwijde interactie, verandering, tijd, plaats en ruimte.

Global context: Het ontstaan van de landschappen.

Overzicht periode #

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4
De aarde van binnen en buiten	De opbouw van de aarde	Vulkanisme	Natuur landschappen

Week 5	Week 6	Week 7	Week 8
Cultuurland schappen	Wereldbevolking	Gebergten in de wereld	Kennisquiz

Programma

• Voorkennis
• Leerdoelen opstellen
• Instructie
• Aan de slag
• Reflectie en leerdoelen check

Wat
is
waar?

1. Divergente plaatbewegingen veroorzaken aardbevingen.
2. Convergente en transforme plaatbewegingen veroorzaken geen problemen.
3. Divergente plaatbewegingen veroorzaken aardverschuivingen.
4. Convergente en transforme plaatbewegingen veroorzaken aardbevingen.

De cirkelende
stromen magma op
het plaatje noem je:

1. Magmastromen
2. Convectiestromen
3. Tectoniekstromen
4. Continentstromen

Vulkanisme

Onder de tektonische platen beweegt het magma door convectiestromen. Door de warmte stijgt het gesmolten gesteente en botst het tegen de aardkorst.  De aardkorst komt hierdoor in beweging.

Als het magma afkoelt daalt het weer naar het binnenste deel van de aardmantel.

Soms stijgt het magma met zo'n grote kracht dat het door de aardkorst heen breekt. Zo ontstaan vulkanen.

Leerdoelen

• Je kan verschillende soorten vulkanen benoemen.
• Je kan uitleggen hoe de verschillende soorten vulkanen ontstaan.

 
 

Instructie

Video: Geisers en vulkanen in IJsland

Kijkvraag:

Wat zijn de voor- en nadelen van het vulkanisme voor de mensen op IJsland?

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

Aantekeningen

Teken de doorsnede van de vulkaan (pagina 44) na in je map

Schrijf na het lezen van de 

tekst, belangrijke woorden

op de juiste plek.

Lezen

Lees:

1. Het ontstaan van een vulkaan

2. De opbouw van een vulkaan

Welke belangrijke woorden kunnen we opschrijven bij de tekening van de vulkaan?

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

Start deel 2.

Voorbeelden van leerlingen aantekeningen.

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische, herkenbare voorbeelden die aansluiten bij de Global Context, waardoor leerlingen deze kunnen relateren aan hun eigen leefwereld en ervaringen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Blz 45

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische, herkenbare voorbeelden die aansluiten bij de Global Context, waardoor leerlingen deze kunnen relateren aan hun eigen leefwereld en ervaringen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

KIJKvraag

1. Tussen welke tektonische platen liggen de meeste vulkanen?

2. Waarom zijn er in Europa bijna geen vulkanen?

3. Hoe denk je dat het kan dat er ook vulkanen kunnen ontstaan midden op tektonische platen? 

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische, herkenbare voorbeelden die aansluiten bij de Global Context, waardoor leerlingen deze kunnen relateren aan hun eigen leefwereld en ervaringen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Lezen

Lees:

3. De locatie van vulkanen

4. Typen vulkanen

4. Inclusieve didactiek

De docent past een inclusieve didactiek toe door de interactie, eventueel in de thuistalen, in de klas te stimuleren om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent creëert een contextrijke leeromgeving door actief de culturele achtergronden van leerlingen bij de lesinhoud te betrekken. Hierin is de docent zich bewust van de verschillen in de klas. Door flexibel of heterogeen te differentiëren blijft iedereen bij de les betrokken. Gedurende de les reageert de docent positief en proactief op gedrag en maakt het daarmee makkelijker voor leerlingen om gewenst gedrag te laten zien.

Vertel aan je schoudermaatje

Welke 3 soorten vulkanen zie je hier?

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische, herkenbare voorbeelden die aansluiten bij de Global Context, waardoor leerlingen deze kunnen relateren aan hun eigen leefwereld en ervaringen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Platen die naar elkaar toe bewegen

Platen die van elkaar af bewegen

Manier 1: 

De platen kunnen ook naar elkaar toe bewegen. Dit kan je het beste zien met behulp van papier. Mag ik 2 schriften/stapels papier hebben? De platen drukken allebei tegen elkaar en hoe langer dat doorgaat hoe meer druk erop komt. En uiteindelijk zal ze beiden omhoog worden geduwd en ontstaat er een vulkaan. Deze vulkaan heet een stratovulkaan. 

Manier 2: 

De platen kunnen ook van elkaar af bewegen. Hierdoor ontstaat er een gat. Uit dat gat kan lava komen. Zo ontstaat er ook een vulkaan. Deze vulkaan heet een scheldvulkaan

Aantekeningen

Teken de drie verschillende soorten vulkanen in je map. Schrijf erbij hoe de vulkaan-type heet en hoe dit soort vulkanen ontstaan (eigenschap). 

Weet je het niet zeker? Zoek het op bij 4. Typen vulkanen.

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische, herkenbare voorbeelden die aansluiten bij de Global Context, waardoor leerlingen deze kunnen relateren aan hun eigen leefwereld en ervaringen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven.

Magma

Lava

Kratermond

Kraterpijp

Een stuk van de aardkorst dat als één geheel beweegt noem je een ...?

1. Aardmantel
2. Aardkern
3. Tektonische plaat
4. Exogene kracht

Reflectie:

Hoeveel verschillende soorten vulkanen ken jij nu?

1

2

3

Reflectie:

Kan je van iedere vulkaan uitleggen hoe deze ontstaan zijn?

Ja

Nee

Bij sommige

Eindslide.

Deze les ging over vulkanisme: magma die vanuit de aardmantel als lava op de aardkorst komt. De volgende les gaan we op een andere manier naar onze aardkorst kijken.