Les 4 - Karakteristieke groepen & nomenclatuur

• Scheikunde
• MBO
• Studiejaar 2

Weekplanning

Wk 1: Basiskenmerken van koolwaterstoffen & nomenclatuur

Wk 2: Basiskenmerken van koolwaterstoffen & nomenclatuur

Wk 3: Basiskenmerken van koolwaterstoffen, nomenclatuur & isomerie

Wk 4: Karakteristieke groepen & nomenclatuur

Wk 5: Karakteristieke groepen & nomenclatuur

Wk 6: Karakteristieke groepen & nomenclatuur

Wk 7: Herhaling & oefentoets

Leerdoelen

Jij:

• Kan uitleggen uit wat isomeren zijn en geeft voorbeelden.
• Kan de onderstaande groepen herkennen en benoemen:
  

       - Halogeengroepen (fluor, chroom, broom, jood).

• Kan koolstofverbindingen met deze groepen een naam en structuurformule geven.

Lesplanning

• Nakijken huiswerk
• Isomeren
• Introductie karakteristieke groepen
• Halogeengroepen
• Aan de slag! 

Nakijken huiswerk

Huiswerk voor deze week was: 

• Maak opdracht 7 t/m 10 van les 2;
• Maak les 3 (behalve de opdrachten met isomeren). 

In de ELO staan de antwoorden, kijk je huiswerk na. Heb je vragen? Zet deze even op papier of de mail voor volgende week.

Lesplanning

• Nakijken huiswerk
• Isomeren
• Introductie karakteristieke groepen
• Halogeengroepen
• Aan de slag! 

Opdracht

• Lees hoofdstuk 5: Isomerie uit het theorieboek

Wat zijn isomeren?

Isomeren

• Isomeren zijn moleculen met dezelfde molecuulformule, maar met verschillende structuurformules. 
• Isomeren zijn dus moleculen van verschillende stoffen. 

In welk blok staan twee isomeren? 

En in welk blok staan twee dezelfde moleculen? 

Dezelfde moleculen.

Isomeren.

Aan de slag

• Maak van les 3 de volgende opdrachten: 3, 4, 5, 8 en 10
• Ben je klaar? Kijk de opdrachten gelijk na, de antwoorden staan op de ELO. 

Lesplanning

• Nakijken huiswerk
• Isomeren
• Introductie karakteristieke groepen
• Halogeengroepen
• Aan de slag! 

Wat is een
karakteristieke groep?

Karakteristieke groepen

• Een groep die minstens één ander atoom bevat dan koolstof of waterstof. 
• Zo’n groep kan zelfs bestaan uit maar één enkel atoom (behalve een waterstofatoom).

Karakteristieke groepen

Lesplanning

• Nakijken huiswerk
  
• Isomeren
  
• Introductie karakteristieke groepen
  
• Halogeengroepen
  
• Aan de slag! 

Halogenen,
wat zijn dat?

Halogenen

• Halogenen (F, Cl, Br, I) kunnen als zijgroep aan de koolstofketen zitten.
  
• Hebben altijd een covalentie van 1.
  
• De halogenen komen in de naamgeving voor de koolstofketen. (met de gehele naam).

Bijvoorbeeld: 1-broompropaan (broom op de 1e koolstof). 

Meerdere halogenen

• Wanneer er meerdere halogenen zijn worden deze in alfabetische volgorde genoteerd.
• Bij meerdere van dezelfde alkanen wordt dit met de numerieke voorvoegsels weergegeven.
• Geef altijd de positie aan van ieder halogeen dus aan welke koolstof deze zit. (behalve als het niet op een andere plek kan).

Voorbeeld: halogeenverbinding

• Halogeen zit in een koolwaterstof, op de plek van een ‘H’ atoom, naam: halogeen altijd als voorvoegsel.

1. Langste koolstofketen: 1 C dus methaan.
2. Geen C=C.
3. Er zit een broom aan de C.
4. Naam = broommethaan.
   

Naamgeving halogeenalkanen

2,2-dichloorpropaan.

1,1,1,2-tetrachloorethaan.

- en ,

Komma tussen getallen, streepje tussen letter en getal

Hoe heet deze
halogeenalkaan?

1. 1-broomprop-3-een
2. prop-1-een-3-bromide
3. 3-broomprop-1-een
4. 3-broompropeen

dubbele binding krijgt laagste nummer (C₁)

Wat is de juiste naam?

1. 1,1,1-trifluor-2-chloor-ethaan.
2. 2-chloor-1,1,1-trifluor-ethaan.
3. 2,2,2-trifluor-1-chloor-ethaan.
4. 1-chloor-2,2,2-trifluor-ethaan.

1-chloor-2,2,2-trifluor-ethaan

1. Stamnaam = 2 x C = ethaan.
2. 3 x fluor = trifluor, 1 x chloor.
3. Nummering? Bij halogenen (allemaal gelijkwaardig) kijken we eerst naar alfabet, daar volgt de nummering dan op.
4. Alfabetische volgorde: chloor vóór fluor.
5. 1-chloor-2,2,2-trifluor-ethaan.

Alfabetisch

Bij halogenen volgt de nummering op de alfabetisch volgorde...

Lesplanning

• Nakijken huiswerk
• Isomeren
• Introductie karakteristieke groepen
• Halogeengroepen
• Aan de slag! 

Aan de slag!

• Maak les 4 - lesopdracht 1.

Leerdoelen

Jij:

• Kan uitleggen uit wat isomeren zijn en geeft voorbeelden.
• Kan de onderstaande groepen herkennen en benoemen:
  

       - Halogeengroepen (fluor, chroom, broom, jood).

• Kan koolstofverbindingen met deze groepen een naam en structuurformule geven.