Paragraaf 4 deel 1 en deel 4 (par 5 = deel 4)

De Gouden Eeuw


H3.2 Nederland en Europa
1 / 41
next
Slide 1: Slide
GeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 2

This lesson contains 41 slides, with text slides and 9 videos.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

De Gouden Eeuw


H3.2 Nederland en Europa

Slide 1 - Slide

Slide 2 - Slide

Lesdoel
Aan het eind van deze les kun je:


  • uitleggen hoe de beurs en de stapelmarkt ervoor zorgde dat Amsterdam het handelscentrum van de wereld werd.
  • uitleggen waarom de 17e eeuw de Gouden Eeuw genoemd wordt

Slide 3 - Slide

Slide 4 - Slide

Hoe wordt de Republiek rijk? (1)
  • 1568-1648: Tachtigjarige oorlog (Nederlandse Opstand)

  • Oorlog is in principe slecht voor de handel, maar de oorlog werd vooral in de Zuidelijke Nederlanden uitgevochten (huidige België)

  • Haven van Antwerpen werd afgesloten: kooplieden vluchten naar Holland (Amsterdam)

Slide 5 - Slide

Hoe wordt de Republiek rijk? (2)
  • Nederland heeft niet heel veel graan 

  • Oplossing: goedkoop graan halen uit Oostzeegebied in ruil voor producten uit Nederland 

  • Nederland heeft hierdoor al in de 16e eeuw veel ervaring met scheepsbouw en handelsnetwerken in heel Europa

  • Amsterdam wordt handelscentrum van Europa en uiteindelijk de wereld

Slide 6 - Slide

Stapelmarkt

Slide 7 - Slide

De Beurs

Amsterdamse kooplieden ontmoette elkaar sinds het midden van de 16e eeuw al op vaste tijden en op vaste plaatsen. Op den duur waren er zoveel kooplieden dat zij een eigen gebouw eiste. 
de beurs had een zuilengalerij waarbij iedere zuil genummerd was. Elke tak van handel had zo zijn eigen zuil.

Gekochte goederen werden niet direct doorverkocht, maar werden opgeslagen in pakhuizen. De kooplieden wachtte tot een koper die de hoogste prijs wilde betalen.
Bijvoorbeeld: een kooplied slaat graan op en wacht tot er een hongersnood uitbreekt. De uithongerende mensen zijn bereid om het meest te betalen.

De Amsterdamse Beurs vanaf het Rokin op de prent van C.J. Visscher uit 1612
De beurs na de uitbreiding van 1668 met links de nieuwe galerij die op de brug was gebouwd, en aan de buitenkant het Mercuriusbeeld: Job Berckheyde, De oude beurs van Amsterdam, circa 1670, Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam

Slide 8 - Slide

Stapelmarkt:
Plaats waar goederen in pakhuizen worden opgeslagen en vandaar verder worden verhandeld.
Wisselbank
Beurs
Pakhuizen

Slide 9 - Slide

Welke producten:
  • Graan, hout en bont
  • Wijn, zuidvruchten en zout
  • Specerijen
  • Suiker en tabak
  • Boter, kaas en vlees

Slide 10 - Slide

Grachtenpanden
De prachtige panden uit die tijd staan er ]nog. Tegenwoordig komen er miljoenen toeristen naar Amsterdam voor de mooie gebouwen uit die tijd.
Kleine bootjes vervoerden goederen via de grachten naar de grachtenpanden van rijke kooplieden.
Goederen van over de hele wereld kwamen aan in Amsterdam.
Via deze balken takelden ze de goederen naar de bovenste verdiepingen van grachtenpanden, waar spullen werden bewaard. 
Als je naar de huizen kijkt zie je dat ze vaak smal zijn. Je moest in die tijd belasting betalen over hoe breed je huis was.

Slide 11 - Slide

De Stapelmarkt
Het paleis op de Dam was het stadhuis van Amsterdam in de Gouden eeuw. 
Dit is de waag. Hier werden goederen gewogen. 
Mensen van over de héle wereld kwamen naar Amsterdam om te handelen.

Slide 12 - Slide

Amsterdam wordt handelscentrum van Europa

Slide 13 - Slide

Nijverheid
= het op grote schaal maken van producten met de hand of eenvoudige werktuigen 
bijv.: lakennijverheid, scheepsnijverheid

  • De nijverheid in Nederland profiteert van de bloei van de handel. Bijv. touw, spijkers, zeilen, tonnen etc nodig voor schepen.




Slide 14 - Slide

Handelskapitalisme
Kapitalisme = streven naar grote winst


Handelskapitalisme = het economisch systeem waarbij kooplieden zich bezighouden met handel én nijverheid en een deel van de winst weer in hun onderneming investeren. 


Doel:
  • Winst maken
  • Handel uitbreidden 

Slide 15 - Slide

Holland ca. 1550
- veel water --> weinig landbouwgrond
- graan werd ingekocht uit Oostzeegebied
- Nederlandse boeren specialiseren zich in veeteelt en gewassen voor de markt

Slide 16 - Slide

Veeteelt en landbouwproducten voor de markt

Slide 17 - Slide

Walvisvaart
Haringvangst
Visserij

Slide 18 - Slide

Slide 19 - Slide

De Gouden Eeuw
In de 17e eeuw legde Amsterdam drie brede grachten aan die als halve cirkels rond het centrum liepen: prachtige herenhuizen en pakhuizen. 

Dit staat bekend als de grachtengordel. Het werd een symbool van de Gouden Eeuw. 

Slide 20 - Slide

De Grachtengordel, Amsterdam

Slide 21 - Slide

Slide 22 - Video

De Gouden Eeuw
economische en culturele bloeiperiode van de Republiek in de 17e eeuw

In de zeventiende eeuw beleefde de Republiek 'gouden' tijden. Er werd veel gehandeld en heel veel geld verdiend. Wetenschap en kunst floreert. Amsterdam is het centrum van de wereld...
 
Met handel, nijverheid, landbouw en visserij werd zo veel geld verdiend dat de Republiek het rijkste land van Europa werd.
De Gouden Eeuw

Slide 23 - Slide

Slide 24 - Video

Deel 4 (par 5)
burgers aan de macht. 
Republiek = Geen koning of prins. Volk bestuurd
Koninkrijk of prinsdom: Bestuur door koning of prins
Constitutie= wetten en grond wetten
Constitutionele monarchie= burgers aan de macht maar er is een koning. koning moet zich houden aan grondwet.

Slide 25 - Slide

Slide 26 - Video

Slide 27 - Slide

Het leger
In de Gouden Eeuw was Nederland rijk.
Nederland kon daardoor een goed leger betalen.
Dit waren huursoldaten.

Slide 28 - Slide

Deze les:
- LZ oorlog met Engeland van 3.1
- filmpje Engelse Zeeoorlogen
- M. 6 en 10 van 3.1
- LZ oorlog met Frankrijk
- filmpje Republiek
- M. 7 en 9 van 3.1

Slide 29 - Slide

Republiek in oorlog
Buurlanden wilden de macht van de Republiek verkleinen en de Republiek wilde zijn macht, vooral overzee, juist vergroten.
In de Gouden Eeuw was Nederland in oorlog met onder meer Spanje, Engeland en Frankrijk.

Slide 30 - Slide

Slide 31 - Video

Met Engeland oorlog om overzeese koloniën

Slide 32 - Slide

Met Frankrijk strijd om de zuidelijke grens van de Republiek

Slide 33 - Slide

Bekijk het filmpje op de volgende slide over de slag bij Chatham

Slide 34 - Slide

Slide 35 - Video

Slide 36 - Video

Slide 37 - Slide

bekijk het filmpje op de volgende slide over het Rampjaar

Slide 38 - Slide

Slide 39 - Video

Slide 40 - Video

Slide 41 - Video