Ethers, aldehyden en ketonen

• Scheikunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Koolstofchemie

Ethers, aldehyden en ketonen

e

ETHER, 

een verdovingsmiddel met hoofdpijn.

Vandaag

  Ethers,                                             aldehyden en ketonen uitleg

Ether: bekijk het figuur en leg op microniveau uit wat het verschil is tussen water, een alcohol en ether:

Bekijk het figuur en leg op microniveau uit wat het verschil is tussen zuurgroep, een aldehyde en een keton.

ether  aldehyde  keton

Aldehyde

• Kenmerkende groep:    C=O 
• Deze zit het eerste of laatste C-atoom in de keten.
• Achtervoegsel van de stof:       -al
• C met aldehyde groep heeft hoge prioritiet (tabel 66D) 

voorbeeld: 

3-hydroxybutanal

Ketonen

• C=O, niet op het laatste C-atoom,  maar in keten.
• Achtervoegsel -on.

voorbeeld: 

propaan-2-on

(= aceton), maar let op, de -2- hoeft niet 

dus:   propanon

Aldehyden vs. Ketonen

- Dit zijn structuurisomeren.

Redox?

• Ketonen reageren slecht met een oxidator.
• Aldehyden wel!
• Aldehyden zijn dus een goede reductor, zie Tabel 48. 

Teken zelf de structuurformule van pentaan-2-on.

Teken zelf structuurformule van 2-hydroxypropanal.

Geef zelf structuurformule van cyclohexanon.

Geef zelf de structuurformule van hexaandial.

ether

• Organische verbinding waarin een zuurstofatoom twee koolstofketens verbindt (R-O-R’).
  
• Structuur: Bestaat uit een zuurstofatoom tussen twee koolstofatomen.
  
• Eigenschappen: vaak vluchtig en brandbaar.
  
• Toepassingen: Oplosmiddel, verdovingsmiddel (di-ethylether), en in farmaceutische en chemische industrie.

voorbeeld: 

voorbeeld: 

methoxy-ethaan

zie volgende slide

naamether

• langste koolstofketen vormt de stam dus hoofdgroep.
• De kortere keten met daarin het zuurstofatoom wordt de zijtak. 
• De zijtak krijgt OXY in de naam.

voorbeeld: 

stam = ethaan

tak = methoxy

dus methoxy-ethaan

naamether

• langste koolstofketen vormt de stam dus hoofdgroep.
• De kortere keten met daarin het zuurstofatoom wordt de zijtak. 
• De zijtak krijgt OXY in de naam.

voorbeeld: 2

stam = butaan

tak = 2-methoxy

dus 2-methoxy-butaan

1

2

2

naamether

• langste koolstofketen vormt de stam dus hoofdgroep.
• De kortere keten met daarin het zuurstofatoom wordt de zijtak. 
• De zijtak krijgt OXY in de naam.

voorbeeld: 2

stam = butaan

tak = 2-methoxy

dus 2-methoxy-butaan

1

2

3

4

Geef zelf structuurformule van:
3-ethoxy-pentaan

Geef zelf de structuurformule van methoxymethaan.

Zelf doen.

- Ga door met het oefenblad:

tekenen

en 

naamgeving.

Huiswerk:

- Leren H10.1 naamgeving

Gebruik binas 66

Maken H10.1 opgaven:

1 t.m. 5