Ondersteunen bij de uitscheiding
Skills β Basisvaardigheden
Ondersteunen bij de uitscheiding
Skills β Basisvaardigheden
Welke uitscheidingsproducten ken je?
Wat leer je vandaag?
Aan het einde van de les:
weet je wat je moet observeren bij verschillende uitscheidingsproducten;
kun je afwijkingen signaleren en rapporteren;
kun je verschillende hulpmiddelen en materialen bij uitscheiding benoemen;
kun je minimaal 5 aandachtspunten noemen bij de zorg rondom uitscheiding;
weet je waar je op let bij urine- en fecale incontinentie;
oefen je met verschillende handelingen volgens het protocol.
Belangrijke begrippen
Mictie = plassen / urineren
Defecatie = ontlasting krijgen
Feces = ontlasting
Incontinentie = ongewild verlies van urine en/of ontlasting, dus zonder controle
Obstipatie = harde of moeizame ontlasting
Urineretentie = urine blijft achter in de blaas / blaas raakt niet goed leeg
Wat observeer je aan urine? π½
Let bij urine op:
π¨ Kleur β bijvoorbeeld lichtgeel, donker of roodachtig
π Geur
π§ Hoeveelheid β opvallend veel of weinig
π Helderheid β helder of troebel
β±οΈ Frequentie β hoe vaak iemand plast
π½ Manier van urineren β gaat het makkelijk of juist moeilijk?
π£ Klachten β pijn, branderig gevoel, aandrang
Belangrijk:
Kijk vooral naar veranderingen ten opzichte van wat normaal is voor de zorgvrager.
Afwijking?
β Observeren β signaleren β rapporteren
Wat observeer je aan ontlasting? π©
Let bij feces op:
π¨ Kleur β bijvoorbeeld normaal bruin, heel donker of roodachtig
π Geur
π© Hoeveelheid β opvallend veel of weinig
π§± Consistentie / samenstellingβ hard, normaal gevormd of waterdun
β±οΈ Frequentie β hoe vaak iemand ontlasting heeft
π½ Manier van ontlasten β gaat het makkelijk of moeizaam?
π£ Klachten β pijn, krampen, persen
β οΈ Ongewild verlies β verlies van ontlasting zonder controle
Belangrijk:
Kijk vooral naar veranderingen ten opzichte van wat normaal is voor de zorgvrager.
Afwijking?
β Observeren β signaleren β rapporteren
Welke uitscheidingsproducten zijn er nog meer?
Naast urine en ontlasting kun je als Verzorgende IG ook te maken krijgen met:
π€’ Braaksel
π« Sputum β opgehoest slijm uit de luchtwegen
π¦ Transpiratie β zweet
π©Έ Menstruatiebloed
Wat observeer je?
Afhankelijk van het uitscheidingsproduct let je op:
kleur β’ geur β’ hoeveelheid β’ samenstelling β’ frequentie β’ klachten
Belangrijk:
Een duidelijke verandering of afwijking?
β Observeren β signaleren β rapporteren
5 belangrijke aandachtspunten bij zorg rond uitscheiding
π Privacy en waardigheid
Zorg dat de zorgvrager zich zo min mogelijk ongemakkelijk voelt.
π Zelfstandigheid stimuleren
Laat iemand zoveel mogelijk zelf doen.
π§Ό HygiΓ«ne en huidzorg
Werk schoon en houd de huid goed schoon en droog.
β οΈ Veiligheid en comfort
Zorg voor een veilige houding en comfortabel gebruik van hulpmiddelen.
π Observeren en rapporteren
Let op veranderingen in urine, ontlasting, huid en klachten.
Onthoud:
Uitscheiding is een persoonlijk en kwetsbaar zorgmoment.
Incontinentie
Urine-incontinentie
β ongewild verlies van urine
Fecale incontinentie
β ongewild verlies van ontlasting
Waar let je op in de zorg?
π Privacy en respect
π§Ό Huid schoon en droog houden
π©² Passend incontinentiemateriaal gebruiken
π Materiaal op tijd verschonen
π Huid controleren op roodheid, irritatie of wondjes
π½ Toiletgang blijven stimuleren als dat mogelijk is
π Veranderingen signaleren en rapporteren
Belangrijk:
Incontinentiemateriaal vervangt niet automatisch de toiletgang.
Welke hulpmiddelen kun je gebruiken?
Bij ondersteunen bij uitscheiding kun je bijvoorbeeld werken met:
ποΈ Po β opvang voor urine en ontlasting bij iemand die niet naar het toilet kan
πΉ Urinaal β opvang voor urine, vaak voor gebruik in bed
π½ Postoel β verrijdbare/toiletstoel voor iemand die niet naar het gewone toilet kan
π©² Incontinentiemateriaal β materiaal dat urine en/of ontlasting opvangt
π§΄ Uritip β uitwendig hulpmiddel bij een man voor urineopvang
π©Ί Verblijfskatheter β slangetje via de urinebuis naar de blaas om urine af te voeren
π§ Urineopvangzak β zak waarin urine wordt opgevangen via katheter of uritip
Katheters: wat moet je herkennen?
π§΄ Uritip
β Uitwendig hulpmiddel bij een man
β Voert urine af naar een opvangzak
π©Ί Urethrale verblijfskatheter
β Gaat via de urinebuis naar de blaas
β Blijft daar zitten om urine af te voeren
π©Ή Suprapubische katheter
β Gaat via de buikwand rechtstreeks naar de blaas
π§ Bij katheterzorg let je op:
urine en urineproductie
lekkage
pijn of ongemak
huid/opening rondom de katheter
slang niet geknikt
opvangzak onder het niveau van de blaas
werken volgens het protocol
Onthoud:
Uritip = uitwendig
Katheter = voert urine vanuit de blaas af
Noem minimaal 3 dingen die je aan urine kunt observeren.
Noem minimaal 3 dingen die je aan ontlasting kunt observeren.
Wat is het verschil tussen een uritip en een verblijfskatheter?
Waarom moet een urineopvangzak onder het niveau van de blaas hangen?
Aan de slag β Ondersteunen bij de uitscheiding
Werk in tweetallen.
Maak de opdracht:
βOndersteunen bij de uitscheiding (urine en feces)β
Open het Word-bestand dat gekoppeld is aan dit thema.
Beantwoord samen alle vragen.
Gebruik waar nodig ThiemeMeulenhoff:
Basiszorg en palliatieve zorg N3
Module 4 β Ondersteunen bij de uitscheiding
Hoofdstuk 2 β Urine en feces
Alles ingevuld?
β Vraag het antwoordmodel aan de docent.
Controleer jullie antwoorden en verbeter waar nodig.
β±οΈ Tijd: ongeveer 30β35 minuten
Pauze β 10 minuten β
Daarna gaan we verder met:
π Protocollen bekijken
π₯ Instructie/video waar nodig
ποΈ Praktisch oefenen met hulpmiddelen bij uitscheiding
Na 10 minuten weer terug in het praktijklokaal.
Eerst kijken en lezen, daarna oefenen π
Bij ieder bed ligt één oefening/handeling klaar.
Werkwijze per station:
Pak het bijbehorende Vilans-protocol
Lees de belangrijkste stappen aandachtig door
Oefen de handeling
Wissel na 10 minuten door naar het volgende station
Vandaag oefenen/verkennen we onder andere / Vilans-protocollen voor deze les:
Po in bed
Urinaal
Incontinentiemateriaal aanbrengen
Externe katheter aanbrengen en verwijderen
Urineopvangzak legen
Aan- en afkoppelen urineopvangzak bij een katheterventiel
Urethrale verblijfskatheter verzorgen
Eerst begrijpen β daarna uitvoeren.
Verwerking β ThiemeMeulenhoff & Free Learning
Ga naar ThiemeMeulenhoff β Basiszorg en palliatieve zorg N3
Module 4 β Ondersteunen bij de uitscheiding
Maak:
Hoofdstuk 2 β Urine en feces
lees de theorie
maak de verwerkingsopdrachten
Hoofdstuk 3 β Overige uitscheidingsproducten
lees de theorie
maak de verwerkingsopdrachten
Maak daarnaast:
Free Learning / Incontinentiepreventie
π Rond de Free Learning volledig af en bewaar je resultaat/certificaat.
Niet af in de les? β thuis afmaken.
Wat neem je mee uit deze les?
Beantwoord kort:
Noem 3 dingen die je aan urine kunt observeren.
Noem 3 dingen die je aan ontlasting kunt observeren.
Noem één belangrijk aandachtspunt bij incontinentiezorg.
Noem 2 hulpmiddelen die gebruikt kunnen worden bij uitscheiding.
Welke handeling wil jij nog verder oefenen?
Voor je weggaat:
β Werkplek netjes achterlaten
β Check Teams voor het huiswerk
β Maak in ThiemeMeulenhoff de afgesproken theorie en verwerkingsopdrachten
β Maak de Free Learning Incontinentiepreventie
β Rond openstaande onderdelen thuis af