3-6 Elektriciteit en veiligheid

• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo g
• Leerjaar 2

stroomsterkte

De stroomsterkte geeft aan hoeveel elektronen er per seconde door een materiaal stromen.

Serieschakeling

Bij een schakeling in serie gaat de stroom na elkaar door alle onderdelen. Alle onderdelen staan in dezelfde stroomkring. Bij het onderbreken van de stroom valen alle apparaten in de stroomkring uit.

Serieschakeling

1

Stroom is overal gelijk.

Spanning is verdeelt over de lampjes

Parallel

Bij een schakeling parallel heeft elk onderdeel zijn eigen stroomkring. De stroom splitst zich op en gaat in deelstromen door de onderdelen. Bij het onderbreken van één stroomkring blijven de andere stroomkringen werken.

Parallelschakeling

1

Spanning is overal gelijk.

Stroom is verdeelt over de lampjes

Verschil tussen parallel en serie schakeling

Stroommeter = Amperemeter

Amperemeter aansluiten

1

2

spanning

De spanning is een soort ‘druk’ die nodig is om een elektrische stroom te laten lopen. De eenheid van spanning is volt (V).

Volt meet je met een voltmeter

Voltmeter staat parallel

Voltmeter

3.6 - veiligheid

Leerdoelen

- vertellen wat overbelasting is en wat de gevaren ervan zijn;

- vertellen wat kortsluiting is en wat de gevaren ervan zijn;

- vertellen wat een installatieautomaat is en waar de groepen voor dienen;

- uitleggen hoe een aardlekschakelaar werkt;

- uitleggen wat randaarde is en waar deze voor dient;

- wat een smeltveiligheid is.

De meterkast

kilowattuurmeter

groepenkast

Elektriciteit in huis

grondkabel

aardlekschakelaar

stoppen/

zekeringen

16A

Stoppenkast ouderwets

Stoppenkast 'modern'

Groepen

Een aantal stopcontacten en lichtpunten zitten samen op één groep. Vanuit de meterkast loopt er een aparte leiding voor elke groep

(Groeps)zekering

Voor elke groep is er een aparte zekering. Deze schakelt automatisch de groep uit bij kortsluiting of overbelasting.

Smeltveiligheid

In oude huizen vind je nog keramische zekeringen. Dit is een smeltveiligheid.

In de keramische zekering zit een dunne draad. Als de stroomsterkte te hoog is wordt de draad eerst heet, en daarna brand hij door.

De smeltveiligheid moet je vervangen als hij stuk is.

kortsluiting en overbelasting

Kortsluiting

kortsluiting

kortsluiting:

Situatie waarin de stroom onbedoeld een andere weg kan nemen, met een veel te kleine weerstand, zodat de stroomsterkte veel te groot wordt.

• demo met de stekker

Kortsluiting

1

2

Overbelasting

Overbelasting

Overbelasting

overbelasting gebeurd waneer teveel stroom door een draad gaat.

practicum: stroom opvoeren door dunne draad

Aardlekschakelaar

Elke hoofdgroep heeft een aardlekschakelaar. 

Die controleert of er evenveel stroom heen als terug gaat naar de groep.

Komt er te weinig stroom terug, dan lekt er stroom weg.

Dubbele isolatie

Elektriciteitsdraden zijn geïsoleerd. Er zit een plasic laag om.

De draden samen zitten ook weer in een isolatielaag.

Ook de buitenkant van apparaten kan geïsoleerd zijn. Het apparaat is dan dubbel geïsoleerd.

Zekerheden

- Overbelasting (zekering):

Te veel apparaten aan op 1 groep --> gevaar dat stroomdraad te warm wordt --> zekering gaat uit

         

- Kortsluiting (zekering):

De min- en plusdraad raken elkaar aan --> gevaar dat een vonk/brand ontstaat--> zekering gaat uit;

- Lekstroom (aardlekschakelaar):

Ergens lekt stroom --> gevaar dat jij de stroom aanraakt --> aardlekschakelaar gaat uit

    

randaarde

Randaarde zorgt ervoor dat stroom meteen naar de aarde lekt. Hierdoor blijven kapotte apparaten niet onder spanning staan. Je herkent een geaarde stekker aan de metalen stripjes aan de buitenkant. Deze stripjes maken contact met pinnetjes in de rand van een geaard stopcontact.

Kortsluiting ontstaat door......

1. zekeringen in de meterkast.
2. beschadigde stroomdraden.

Kortsluiting of overbelasting?

1. Kortsluiting
2. Overbelasting

Kortsluiting of overbelasting?

1. Kortsluiting
2. Overbelasting

Wat houdt een groep in een meterkast in?

1. Alle stopcontacten in één ruimte
2. Alle aardlekschakelaars in één ruimte
3. Alle zekeringen in één ruimte
4. Alle kabels in één ruimte

Bij welke stroomsterkte in huis onderbreekt een zekering de stroomkring?

1. Groter dan 32 A
2. Kleiner dan 32 A
3. Groter dan 16 A
4. Kleiner dan 16 A

Wat gebeurt er bij kortsluitng?

1. Er verdwijnt stroom
2. De stroom loop van de + gelijk terug naar de - kant van de spanningsbron
3. De stroom lekt weg
4. Het apparaat verbruikt te veel stroom

Bij welke stroomsterkte in een school of kantoren onderbreekt een zekering de stroomkring?

1. Groter dan 32 A
2. Kleiner dan 32 A
3. Groter dan 24 A
4. Kleiner dan 24 A

Het kan gebeuren dat je een apparaat aanraakt en een schok krijgt. Hoe wordt deze stroom genoemd?

1. aardstroom
2. Lichaamsstroom
3. aardleiding
4. Lekstroom

Als een aardlekschakelaar merkt dat er te weinig stroom terugkomt dan dat er heen is gegaan, dan onderbreekt hij de hoofdstroom.

1. Waar
2. Niet waar

Hoe wordt een extra draad genoemd die de metalen buitenkant rechtstreeks verbindt met de aarde?

1. Aardlekschakelaar
2. Zekering
3. Aardleiding
4. Randaarde

Energiemeter / kWh-meter

• De energiemeter meet het energieverbruik. De bewoner van het huis betaalt voor de energie die verbruikt is. 
• De eenheid van de energie die apparaten verbruiken is kilowattuur (kWh).

Vorige les...

Maak opdrachten van 3-6 ( Elektriciteit en veiligheid  )                                                                     ----.>  C : Begrijpen (8 t/m15)

                                               ----> D : Beheersen (5 t/m 10)

Na 10 min komen we terug op lesson up.