Les 26 18 april 2026 (VO2)

• Nederlands
• Secondary Education
• Age 12

Les 26 18 april maart 2026 (VO2)

L26 Wat doen we vandaag? 

Welkom! 

1. Cursus 5 grammatica §12 zelfstandig, koppel en hulpwerkwoord in samengestelde zin.  

2. Herhalen Cursus 7 Spelling - werkwoordspelling §9 t/m §14  

3. Lesafsluiting. 

4. Toets in Nieuw Nederlands om 12.30u over Cursus 7 Spelling - werkwoordspelling §9 t/m §14.  

Koningdag - Kleedjesmarkt 

vrijwilligers gevraagd voor verkoop snoep etc.  

 Cursus 5 Grammatica

§ 12 WS Zelfstandig, koppel- en hulpwerkwoord in een samengestelde zin

Zww, kww en hww

Kijk naar de volgende zin:

Lizzy fietst, maar Luca heeft naar school moeten lopen.

Welke werkwoorden herken je?

Zijn de werkwoorden zww, kww of hww?

Welk woord is een koppelwerkwoord?

1. mag
2. loopt
3. strijken
4. is

Stappenplan

1. Maak van samengestelde zinnen eerst enkelvoudige zinnen:

- Lizzy fietst.

- Luca heeft naar school moeten lopen.

2. Stel het gezegde vast: werkwoordelijk of naamwoordelijk gezegde?

Zin 1: wg = fietst. Zin 2: wg = heeft moeten lopen

3. Stel vast of de werkwoorden een zww, hww of kww zijn.

Zin 1: wg met één werkwoord. Fietst = zww

Zin 2: wg met meerdere werkwoorden. Heeft = hww, moeten = hww, lopen = zww

Welk woord is het kww in de volgende zin:
Hoewel Noa de trein had gehaald, leek zij niet op tijd thuis te komen.

1. had
2. gehaald
3. leek
4. komen

Wat is het zww in de volgende zin:
Toen het buiten regende, kon Remco niet genieten van zijn tuin.

1. regende, kon
2. kon, genieten
3. kon
4. regende, genieten

VO2 herhaling Spelling par 11 (PV in samengestelde zin). 

Hoeveel persoonsvormen staan er in deze zin?

Een narcis is een bolgewas dat gemakkelijk verwildert.

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4

Hoeveel persoonsvormen staan er in deze zin?

Toen hij hoorde dat zijn moeder ziek was, is hij direct naar huis gegaan.

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4

Herhalen Cursus 7 Spelling - werkwoordspelling §9 t/m §14

Gebiedende wijs

In een zin in de gebiedende wijs staat geen onderwerp. De gebiedende wijs is hetzelfde als de ik-vorm van het werkwoord en die staat op de eerste plaats in de zin.

Wat is de gebiedende wijs?

1. Wees eens rustig
2. Morgen kom je om 8 uur op school

Welk advies staat in de gebiedende wijs?

1. Je moet je wachtwoorden op je laptop opslaan.
2. Sla je wachtwoorden op op je laptop.
3. Wachtwoorden moet je altijd opslaan.

Welk zinsdeel mist bij de gebiedende wijs?

1. Persoonsvorm
2. Onderwerp
3. Lijdend voorwerp
4. Geen

Engelse werkwoorden

Engelse werkwoorden 

Engelse werkwoorden vervoeg je hetzelfde als Nederlandse werkwoorden

Engelse werkwoorden

Engelse werkwoorden

Hij (lunchen-vt)

1. lunchte
2. lunchde
3. lunchtte
4. lunchdde

(Engelse werkwoorden)
Hij (barbecueën-vt)

1. barbecuedde
2. barbecuede
3. barbecuete
4. barbecuette

(Engelse werkwoorden)
Zij hebben (volleyballen)

1. gevolleybald
2. gevolleyballd

(Engelse werkwoorden)
Hij (daten-vt)

1. deette
2. date
3. datede
4. datete

Engelse werkwoorden
Hij heeft de bal over het net (smashen).

1. gesmasht
2. gesmashed
3. gesmashet
4. gesmashd

(Engelse werkwoorden)
Hij (racen-vt)

1. racte
2. racette
3. racde
4. racete

Cursus 7 Spelling: par 13. werkwoordstijden (VO2)

ott

ovt

vtt

vvt

maar nu ook toekomende tijd: ottt, ovtt, vttt, vvtt. 

Werkwoordstijden

Het Nederlands kent acht werkwoordstijden. 

• onvoltooid tegenwoordige tijd (ott): 
• onvoltooid verleden tijd (ovt): 
• voltooid tegenwoordige tijd (vtt): 
• voltooid verleden tijd (vvt): 
• onvoltooid tegenwoordig toekomende tijd (ottt): 
• onvoltooid verleden toekomende tijd (ovtt):
• voltooid tegenwoordig toekomende tijd (vttt):
• voltooid verleden toekomende tijd (vvtt);

Zo herken je de werkwoordstijden

1. Staat er een vorm van het hulpwerkwoord hebben of zijn in de zin? Ja? Dan is de zin voltooid. Schrijf een v op plaats 1 van de afkorting. Nee? Dan is de zin onvoltooid. Schrijf een o op de plaats van de afkorting.

2. Staat de persoonsvorm in de tegenwoordige of de verleden tijd? Schrijf een t of een v op de tweede plaats van de afkorting.

3. Staat er een vorm van zullen in de zin? Ja? Dan is de zin toekomend. Schrijf een t op de derde plaats van de afkorting. Nee? Dan is dat niet het geval. Laat de derde plaats van de afkorting open.

4. Schrijf op de laatste plaats de t van tijd. 

voorbeeld:

Voorbeeld: hoe vind je de werkwoordstijd?

Zin: Jullie verhuizen naar Schiedam.

1. Er is geen hulpwerkwoord en geen voltooid deelwoord - dus onvoltooid -> letter o

2. In welke tijd staat de persoonsvorm = tegenwoordige tijd -> t

3. Er staat geen vorm van zullen in de zin -> geen letter op de 3e plek

4. Schrijf de letter t van tijd

De werkwoordstijd van deze zin is: ott (onvoltooid tegenwoordige tijd)

Pierre kon heel goed koken.

1. onvoltooid tegenwoordige tijd (ott)
2. onvoltooid verleden tijd (ovt)
3. voltooid tegenwoordige tijd (vtt)
4. voltooid verleden tijd (vvt)

Verhuizen jullie naar Schiedam?

1. onvoltooid tegenwoordige tijd (ott)
2. onvoltooid verleden tijd (ovt)
3. voltooid tegenwoordige tijd (vtt)
4. voltooid verleden tijd (vvt)

Lesafsluiting

Volgende week vieren we Koningsdag. We hebben dan een half uur eerder les (vanwege de spelletjes en de markt).   

Het huiswerk voor de komende week is: 

▪ Lees in je leesboek

▪  Cursus 5 Grammatica § 12, opdracht 1 en 2.  

Tot volgende week! 

  

  

tegenwoordige tijd

ik : ik-vorm                                    zwem                      word

jij : ik-vorm + t                              zwemt                     wordt

hij/zij/het: ik-vorm + t              zwemt                     wordt 

wij: infinitief                                 zwemmen             worden

jullie: infinitief                             zwemmen             worden

zij: infinitief                                  zwemmen              worden

verleden tijd zwakke werkwoorden

ik : ik-vorm + de/te                      beloofde              bakte

jij : ik-vorm + de/te                      beloofde              bakte

hij/zij/het: ik-vorm + de/te      beloofde               bakte

wij: ik-vorm + den/ten               beloofden            bakten

jullie: ik-vorm + den/ten           beloofden            bakten

zij: ik-vorm + den/ten                beloofden             bakten

Verleden tijd zwakke ww

verleden tijd van 'doden'? neem de ik-vorm: 

ik dood

en voeg dan toe: de(n) of te(n). Pas het 'k ex-kofschip toe om te kijken of het 'de(n)' of 'te(n)' is. 

Ik doodde 

Stam eindigt op:

t-k-f-s-ch-p

dan te(n)

lachen

stam = lach

ik lachte

wij lachten

't(ex)Kofschip:

Verleden tijd van zwakke werkwoorden

Voltooid deelwoord

werken

stam = werk

ik werkte

wij werkten

reizen

stam = reiz (!)

ik reisde

wij reisden

Sterke werkwoorden

Bij sterke werkwoorden verandert de klinker in de verleden tijd en eindigt het voltooid deelwoord op 

-en:

lezen - las - gelezen

lopen - liep - gelopen

helpen - hielp - geholpen

wijzen - wees - gewezen

Voltooid deelwoord

De handeling is afgerond (= voltooid).

Er staat in de zin een hulpwerkwoord bij van "hebben", "zijn" of "worden".
Het heeft gevroren. Wij zijn gestart. Jullie worden gekozen.

Het voltooid deelwoord begint vaak met ge-.
Maar dat hoeft niet:
De muis werd verslonden. Hij heeft een programma ontwikkeld.

Onvoltooid deelwoord

• Onvoltooid = nog niet afgerond, nog bezig.
• Geeft aan hoe iemand bezig is.

Ik wil juichend over de finishlijn gaan.

Huilend liep de leerling de klas uit.

• Spelling: infinitief + d: lachen + d > lachend

Dansend, springend, fluisterend, nadenkend.

Deelwoorden als bijvoeglijk naamwoord

• Van een vd en od kun je een bijvoeglijk naamwoord maken.
• Gebruik de normale spellingsregels. Schrijf zo kort mogelijk.
  
• Dus: alleen voor de uitspraak soms -dd of -tt.
• 
  
• 
  
• 
  
• 
  
• Let op: vd op -en blijft op -en: gevouwen > het gevouwen blaadje