Les Poëzie 1A

• New lesson editor
• Nederlands
• Secundair onderwijs

Poëzie

(Les 31: Poëzie verkennen, Campus 1, p.306 - p.314)

Thema 2026 voorbeelden

Thema 2026?

Thema 2026 = Metamorfose

Grieks woord = 'gedaanteverwisseling' of 'van vorm veranderen'

Poëzie?

Rijmen kan leuk zijn ...

Uit 'Rijmsoep' van Roald Dahl

maar het hoeft niet...

Hoe noem je 1 regel in een gedicht? vb. "verander nooit" in dit gedicht?

A

strofe

B

vers

C

refrein

D

Uit hoeveel strofes bestaat dit gedicht?

A

2

B

4

C

6

D

14

Dit gedicht heeft een refrein.

A

Waar

B

Niet waar

C

D

Dit gedicht rijmt.

A

Waar

B

Niet waar

C

D

Dichtvormen

Vrije verzen

Gedichten zonder een bepaalde vaste gedichtvorm. Dit houdt in dat het aantal strofen en de strofevormen variabel zijn. Vaak ook geen vast rijmschema op te stellen.

Vaste versen

Gedichten met een vaste vorm in aantal woorden of strofen.

Vb. Elfje, Sonnet, Haiku, Limerick

Elfje

eenvoudig gedicht dat bestaat uit elf woorden met een vast patroon verdeeld over vijf regels.

Haiku

• kort, niet-rijmend gedicht

• zintuiglijke ervaring van de dichter

• drie regels van 5, 7 en 5 lettergrepen

De haiku is een van oorsprong een Japanse dichtvorm

Sonnet

• een gedicht van 14 regels

• vaste opbouw bestaat uit vier strofen

• 2 strofen van vier regels (ABAB)

• 2 strofen van drie regels (ABCABC)

Limerick

• Limerick bestaat uit vijf regels.

• In de eerste regel staat altijd een plaatsnaam.

• Een limerick heeft vaak een grappige inhoud.

• Het rijmschema is AABBA. 

• Vast aantal lettergrepen per regel.

Limerick

Een zorglijke longarts uit Ede

had virussen altijd vermeden.

Maar zag toen ontzet:

computer besmet.

Van schrik is de man overleden.

Visueel gedicht

Een visueel gedicht (ook wel concrete poëzie of een figuurgedicht genoemd) is een kunstvorm waarbij de grafische vormgeving van de tekst net zo belangrijk is als de woorden zelf. De tekst wordt zo gerangschikt dat er een afbeelding of patroon ontstaat die de betekenis van het gedicht ondersteunt.

limerick

sonnet

elfje

haiku

vrije vers

visueel gedicht

Opdracht: 

• schrijf zelf een gedicht (tekst schrijf je zelf, kladversie geef je mee af)

• thema: metamorfose 

• de vorm mag je kiezen (limerick, visueel, vrij, elfje, ...)

• maak er een postkaart, boekenwijzer of een poster van (hiervoor mag je hulpmiddelen gebruiken)