W4 - L1: Plessner

• Filosofie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Welkom

A: Leg uit wat Aristoteles ' definitie van een dier is en geef een implicatie hier van.

B: Leg uit wat Descartes zijn definitie van een mens is en geef een vooronderstelling bij de definitie.

C: Leg uit wat de sluier van onwetendheid inhoudt.

Welkom

A: Leg uit wat Descartes' definitie van een mens is en geef een implicatie hier van.

Een mens is een wezen met een ziel en lichaam De implicatie is dat mensen belangrijker zijn/ dicht bij God staan/ kunnen denken.

B: Leg uit wat Aristoteles zijn definitie van een dier is en geef een vooronderstelling.

Een dier is een wezen met een vegetatieve en sensitieve ziel. De vooronderstelling is dat er soorten zielen zijn.

C: Sluier van onwetendheid.

Een gedachte experiment van Rawls waarbij je de samenleving rechtvaardig inricht door te doen alsof je niet weet welke positie je in de samenleving hebt

1. Herhaling
2. Uitleg: Positionaliteit
3. Uitleg: Cultuur
4. Examenvraag
5. Aan de slag

Programma:

Eindtermen:

Plessner

Aristoteles: "De mens is een dier dat kan denken. Door onze rationele ziel staan we bovenaan de ladder van het leven."

Descartes: "Dieren zijn niet meer dan complexe machines" zonder gevoelens, we kunnen ze dus gebruiken."

Plessner: "Het zit in de aard van de mens om cultuur te scheppen" Want alleen de mens heeft excentrische positionaliteit.

Hoe voelt het om een steen te zijn?

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Hoe voelt het om een steen te zijn?

• Er is een buitenwereld, iets dat niet bij de steen hoort.
• Er is geen binnenwereld, binnen de steen gebeurt niks.
• Er is alleen een contour: een fysieke scheiding tussen binnen en buiten waar niks gebeurt.

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Hoe voelt het om een plant te zijn?

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Hoe voelt het om een plant te zijn?

• Er is een buitenwereld
• Er is een binnenwereld, in de plant gebeuren dingen
• Er is een grens, interactie tussen de binnen en buitenkant.

LET OP: Er is geen centrum, de plant beleeft en voelt niks.

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Hoe voelt het om een dier te zijn?

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Hoe voelt het om een dier te zijn?

• Er is een binnenwereld
• Er is een buitenwereld
• Er is een grens
• Er is een centrum, het dier voelt wat er in de binnenwereld (het lichaam) gebeurt.

LET OP: Een dier heeft geen excentriciteit, het verhoudt zich niet tot de binnenwereld.

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Hoe voelt het om een mens te zijn?

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Hoe voelt het om een mens te zijn?

• Er is een binnenwereld
  
• Er is een buitenwereld
  
• Er is een grens
  
• Er is een centrum
• Er is excentrische positionaliteit: We hebben een verhouding met onze eigen binnenwereld.

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Een mens heeft dit allemaal, maar heeft ook een bewustzijn van zichzelf. ex-centrische positionaliteit

Een dier heeft een centrum, een binnenwereld waarvanuit ze de buitenwereld ervaren.

Een plant heeft een grens, een fysieke scheiding met de omgeving met uitwisseling. Maar heeft hier geen enkel bewustzijn van.

Een steen heeft alleen een contour. Een fysieke scheiding met de omgeving, maar geen uitwisseling.

1. Kies een gedrag of emotie die dieren en mensen laten zien. Verklaar met het begrip centrische positionaliteit waarom mensen en dieren dit hebben.
2. Kies een gedrag of emotie die alleen mensen laten zien. Verklaar met het begrip ex-centrische positionaliteit waarom alleen mensen dit hebben. 

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

1. Kies een gedrag of emotie die dieren en mensen laten zien. Verklaar met het begrip centrische positionaliteit waarom mensen en dieren dit hebben.
2. Kies een gedrag of emotie die alleen mensen laten zien. Verklaar met het begrip ex-centrische positionaliteit waarom alleen mensen dit hebben. 

Positionaliteit: hoe wij ons verhouden tot onze omgeving.

Vergelijk met je buur:

-Word het begrip goed gebruikt?

-Ben je het eens?

Leerdoelen

De mens leeft in drie werelden tegelijk:

• Buitenwereld

Wat anderen van je kunnen zien.

• Binnenwereld

Je eigen gedachtes en gevoelens.

• Medewereld

De gedeelde wereld waarin mensen met elkaar omgaan.

Plessner: Cultuur

Plessner: Cultuur

1. Er gebeurt iets en jij hebt hier een reactie op. (binnenwereld)

2. Je vraagt je af hoe andere mensen jouw reactie zien (buitenwereld)

3. Je wil je reactie uitleggen aan andere mensen.

(medewereld)

Welk begrip hoort hierbij?

Antwoord: Ex-centrische positionaliteit.

Wat maakt de mens hier?

Antwoord: Cultuur

Bedenk een situatie waarin je een reactie had op iets wat er gebeurde die je zelf onverwacht of ongepast was. Beschrijf wat er gebeurde met de begrippen binnenwereld, buitenwereld, medewereld.

Plessner: Cultuur

Voor jezelf

Deel met je buur

Examenvraag

• Centrische positionaliteit
• Ex-centrische positionaliteit
• Medewereld
• Cultuur

Begrippen

• Centrische positionaliteit: Een centrisch wezen heeft een binnenwereld en buitenwereld, maar geen zelfbewustzijn.
• Ex-centrische positionaliteit: Een ex-centrisch wezen kan ook nadenken over zichzelf en het eigen gedrag.
• Medewereld: Gedeelde wereld waarin mensen met elkaar spreken, samenwerken en cultuur maken.
• Cultuur: De poging van de mens om onszelf en elkaar te begrijpen door gewoontes, verhalen, afspraken en regels.

Begrippen

• Lees paragraaf 1.3
• Maak vraag 29 t/m 34 

Huiswerk

Leerdoelen