Samenvattende Lu Britse Rijk

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 5

Van Amerikaanse koloniën tot wereldrijk

Wat weet je al over het ontstaan van het Britse Rijk en de Amerikaanse koloniën?

Leerdoel

Aan het einde van de les kun je beschrijven hoe het Britse rijk zich ontwikkelde van Amerikaanse koloniën tot wereldrijk en de belangrijkste gevolgen uitleggen van die ontwikkelingen.

Waarom verhuisden Europeanen naar Amerika?

Vanaf het einde van de 16e eeuw trokken veel Britten en andere Europeanen naar Amerika. Redenen waren o.a. economische kansen, religieuze vrijheid en de zoektocht naar een nieuwe start.

Pilgrim Fathers

De Pilgrim Fathers vertrokken vanuit Leiden naar Amerika voor godsdienstvrijheid. Hun idealen van vrijheid en gelijkheid werden belangrijk in de Amerikaanse geschiedenis.

Relatie met de inheemse bevolking

Fransen en Britten

Frankrijk en Groot-Brittannië streden om grondgebied in Amerika. Indianen kozen vaak de kant van de Fransen. Na de Britse overwinning werden de Britse koloniën groter.

Vriendschap en conflict

Britse kolonisten ruilden voedsel en goederen met indianen, maar namen steeds meer land in. Ziekten en oorlogen zorgden voor veel slachtoffers onder de inheemse bevolking.

De dertien koloniën in Noord-Amerika

De noordelijke koloniën waren gericht op landbouw en handel. In het zuiden ontstonden winstgevende plantagekoloniën met tabak, rijst en katoen. Ook in het Caribisch gebied waren plantages, vooral voor suiker.

Slavernij en de driehoekshandel

Slavernij was cruciaal voor het Britse economische succes. Via de Royal African Company werden slaven gedwongen te werken op plantages in Amerika en het Caribisch gebied.

Verzet en onafhankelijkheid

Kolonisten kwamen in opstand tegen Britse belastingen en gebrek aan inspraak. De Onafhankelijkheidsverklaring leidde, mede door verlichte ideeën, tot de VS.

De Amerikaanse Grondwet

In 1787 werd de grondwet ingevoerd met scheiding der machten en rechten voor burgers. Eerst golden deze vooral voor blanke mannen, later voor anderen.

Afschaffing van slavernij en abolitionisme

Afgestrafte slavernij leidde tot economische klappen en opstanden, vooral op Jamaica en Barbados.

Verlichte ideeën

Het abolitionisme ontstond onder invloed van verlichte gedachten. In 1807 werd de slavenhandel en in 1833 slavernij afgeschaft in het grootste deel van het Britse Rijk.

Reacties in het Caribisch gebied

Van Amerika naar India

Na het verlies van Amerika kwam de focus op India te liggen. De East India Company werd machtig door handel en het sluiten van politieke allianties.

Brits bestuur en infrastructuur in India

Met hulp van de Royal Navy, infrastructuur zoals spoorwegen en het Brits-Indiase leger hield een kleine Britse elite miljoenen Indiërs in bedwang.

Gevolgen van Britse kolonisatie van India

Voor het Britse Rijk

Voor India

Indiase economie en zelfvoorziening werden verstoord. De Indiase katoenindustrie leed onder Britse invoer.

Het rijk verdiende veel geld, kreeg aanzien en vond een grote afzetmarkt voor producten.

Economische gevolgen voor India

Britse producten waren vaak goedkoper dan Indiase producten door nieuwe regels. Veel Indiërs verloren hierdoor hun baan, status of macht. Slechts een kleine groep werd rijker.

Sociale veranderingen in India

Veel Indiërs moesten hun land verkopen aan zamindars. Hierdoor ontstond een rijke elite, terwijl de meerderheid armer werd. Britten zagen zichzelf als superieur en namen belangrijke functies zelf in.

Invloed op cultuur en onderwijs

Britse invloeden leidden tot het Engelse rechtssysteem en onderwijs. Er kwam een Engelssprekende elite, die kennismaakte met democratie en nationalisme, maar vaak vervreemdde van hun eigen cultuur.

De Indiase opstand van 1857

De opstand begon na geruchten over geweren met rund- en varkensvet en uitte onvrede over Britse onderdrukking. Na hevige strijd werd de opstand bloedig neergeslagen door de Britten.

Na de opstand: herinrichting van India

Toenemende invloed Indiërs

Indiërs kregen meer invloed, maar geen gelijkheid. Indian National Congress (1885) streefde naar gelijke kansen en later naar onafhankelijkheid.

Reorganisatie bestuur

De Britse kroon nam de macht over van de EIC. India werd verdeeld in provincies en staten. Provincies onder Brits gezag moderniseerden sneller.

Effect op Groot-Brittannië: welvaart & industrialisatie

De kolonies leverden grondstoffen (zoals katoen) en afzetmarkten, belangrijk voor de industriële revolutie. Technologische innovaties maakten productie goedkoper.

Sociale veranderingen in Groot-Brittannië

Kapitalisme & sociale klasse

Door meer voedsel en betere zorg groeide de bevolking. Meer mensen trokken naar industriesteden om in fabrieken te werken.

Demografische groei

Handelskapitalisme veranderde naar industrieel kapitalisme. Machtige fabrikanten kwamen op. Werkomstandigheden voor arbeiders waren slecht; vakbonden en het socialisme groeiden.

Reflectie

Welke gevolgen van de Britse kolonisatie vind jij het meest ingrijpend voor India en Groot-Brittannië? Bespreek in kleine groepjes.

Wat was een reden voor migratie naar Amerika?

A

Religieuze vrijheid voor protestanten

B

Zoeken naar een beter leven

C

Vlucht voor oorlog in Europa

D

Zoeken naar goud in de bergen

Wie waren de Pilgrim Fathers?

A

Een groep Franse kolonisten in Canada

B

Een indianenstam die de Britten hielp

C

Groep protestanten die naar Amerika reisden

Wat verbouwden de zuidelijke koloniën?

A

Tabak, rijst en katoen

B

Aardappelen en groenten

C

Tarwe en maïs

Wat was een gevolg van Europese ziekten?

A

Dood van veel Indianen

B

Toename van de Indianenpopulatie

C

Beter contact tussen Britten en Indianen

Welke producten werden in het Caraïbisch gebied verbouwd?

A

Katoen en tabak

B

Suiker en andere gewassen

C

Hout en ijzer

Wat was de rol van de Royal African Company?

A

Driehoekshandel opzetten

B

Plantages beheren

C

Oorlog tegen Frankrijk voeren

D

Slavenhandel in de 17e eeuw

Wat was de Boston Tea Party?

A

Thee in de haven gooien

B

Verklaring van onafhankelijkheid

C

Feest ter ere van vrijheid

D

Protest tegen Britse belasting

Wat regelde de Grondwet van de VS?

A

Oorlog met Groot-Brittannië

B

Afschaffing van slavernij

C

Rechten voor burgers

D

Scheiding van machten

Wat is abolitionisme?

A

Streven naar afschaffing van slavernij

B

Verklaring van mensenrechten

C

Oorlog tegen het Britse Rijk

D

Gelijkheid voor slaven

Wanneer werd slavernij in de VS afgeschaft?

A

In 1865

B

Tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog

C

In 1807

D

In 1776

Waardoor verschoof de Britse focus naar India?

A

Verlies van koloniën in Afrika

B

Verlies van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog

C

Oorlog met Frankrijk

D

Ontdekking van goud in India

Wat was de rol van de East India Company?

A

Verbeteren van Indiase infrastructuur

B

Oorlog voeren tegen Frankrijk

C

Besturen van Groot-Brittannië

D

Handel drijven met India en Zuidoost-Azië

Wat zorgde voor de Britse controle in India?

A

Internationale verdragen met andere landen

B

Revolutie van Indiase boeren

C

Hulp van de Verenigde Staten

D

De Royal Navy en het Brits-Indische leger

Wat was het Verdrag van Allahabad?

A

Einde van de Britse kolonisatie

B

Bondgenootschap met Franse kolonisten

C

Oorlog tussen Britten en Mogols

D

Belasting innen in Bengalen toegestaan

Wat was een gevolg van de Britse kolonisatie?

A

India als afzetmarkt voor Britse producten

B

Verlies van macht van de Britten

C

Onafhankelijkheid van India

D

Afname van Britse invloed wereldwijd

Wat was een gevolg van de Britse kolonisatie?

A

Indiase economie werd ondermijnd.

B

Veel Indiërs werden armer.

C

Britse producten werden goedkoper.

D

Indiërs kregen meer macht.

Wat was de Indiase opstand van 1857?

A

Een opstand tegen de Britse overheersing.

B

Een burgeroorlog tussen Indiërs.

C

Een sportevenement in India.

Wie werd keizerin van India?

A

Nelson Mandela.

B

Winston Churchill.

C

Mahatma Gandhi.

D

Koningin Victoria.

Wat was een doel van het Indian National Congress?

A

Gelijke kansen voor Indiërs.

B

Versterking van Britse macht.

C

Onafhankelijkheid van Frankrijk.

Waar begon de industriële revolutie?

A

In Frankrijk.

B

In India.

C

In de Verenigde Staten.

D

In Groot-Brittannië.

Wat was een gevolg van de misoogst in India?

A

Toename in katoenverwerking in Groot-Brittannië

B

Minder katoeninkoop door Groot-Brittannië

Wat stimuleerde de Britten tot meer kolonisatie?

A

Controle over mondiale ontwikkelingen

B

Afname van de Britse bevolking

Wat zorgde voor een stijging van de levensverwachting?

A

Verbeteringen in de landbouw

B

Verlies van koloniën over de wereld

Wat kenmerkte het industrieel kapitalisme?

A

Grote fabrieken en grootschalige productie

B

De focus op handelskapitalisme

Wat was een doel van de ondernemers?

A

Meer overheidscontrole in de economie

B

Vrijhandel binnen het wereldrijk

Wat was een gevolg van de slechte arbeids omstandigheden?

A

Werknemers kregen hogere lonen.

B

Arbeiders verenigden zich in vakbonden.

Wat was de rol van Robert Owen?

A

Hij verbeterde woon- en werkomstandigheden.

B

Hij verhoogde fabrieksproductie.

Wat toonde de wereldtentoonstelling in 1851?

A

Britse industriële vooruitgang.

B

De armoede van arbeiders.