Britse rijk: India (Geschiedenis havo), les 2: Examentraining

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Oefen examenvragen over oorzaken en gevolgen, standplaatsgebondenheid, bruikbaarheid van bronnen en continuïteit en verandering bij het Britse rijk in India.

BRITSE RIJK · INDIA 1765-1885

Examentraining

Britse rijk: India: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Benjamin West / Wikimedia Commons, publiek domein

BRITSE RIJK · INDIA 1765-1885

Wat ga je kunnen?

Ik kan examenvragen over het Britse rijk in India beantwoorden: oorzaken en gevolgen, standplaatsgebondenheid, bronnen en continuïteit en verandering.

BRITSE RIJK · INDIA 1765-1885

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: bestudeer de vraag en de bron, let op maker, doel en jaartal

• 2. Zoek: welk begrip uit de stof hoort bij dit voorbeeld?

• 3. Schrijf: antwoord met een begrip en een verwijzing naar de bron of het gegeven

BRITSE RIJK · INDIA 1765-1885

Vraagtype 1: oorzaken en gevolgen

• Onderscheid soorten: politiek-bestuurlijk, sociaaleconomisch, cultureel-mentaal

• Let ook op aanleiding of dieper liggende oorzaak, en op korte of lange termijn

Mogol-macht verzwakt, Company breidt uit: welk soort oorzaak?

A

Een sociaaleconomische oorzaak

B

Een cultureel-mentale oorzaak

C

Een politiek-bestuurlijke oorzaak

D

Een directe aanleiding

Het gaat om macht en bestuur. Verwachte fout: sociaaleconomisch, maar het gaat niet over werk of inkomen.

Engelse producten verdringen Indiase huisnijverheid: welk soort gevolg?

A

Een politiek-bestuurlijk gevolg

B

Een sociaaleconomisch gevolg

C

Een cultureel-mentaal gevolg

D

Een gevolg op korte termijn

Het gaat om werk en inkomen van ambachtslieden. Verwachte fout: politiek, omdat het met het koloniale gezag samenhangt.

BRITSE RIJK · INDIA 1765-1885

Vraagtype 2: standplaatsgebondenheid

• Verklaar gedrag vanuit de kennis en waarden van toen, niet van nu

• Vraag jezelf: wat wisten mensen toen, en wat vonden ze belangrijk?

Waarom voerden de Britten in India hun taal en onderwijssysteem in?

A

Omdat Indiërs daar zelf om vroegen

B

Omdat de Mogol-vorsten dat eisten

C

Om de handel met India te beperken

D

Vanuit een gevoel van superioriteit

Vanuit hun zelfbeeld, de beschavingsmissie. Verwachte fout: dat Indiërs erom vroegen; dat gaat voorbij aan de Britse waarden van toen.

Waarom eisten Indiërs in 1885 eerst alleen gelijke kansen in het bestuur?

Goed: de oprichters waren hoogopgeleid in het Britse systeem en wilden binnen het Brits-Indische bestuur meedoen; de eis was nog geen onafhankelijkheid. Verwachte fout: antwoorden vanuit de latere onafhankelijkheid van India.

Begum Kothi in Lucknow met Britse soldaten, kort na de opstand, foto van Felice Beato, 1858

BRITSE RIJK · INDIA 1765-1885

Vraagtype 3: bruikbaarheid van bronnen

• Weeg een bron op betrouwbaarheid en representativiteit

• Let op de maker, het doel, het publiek en het moment van maken

Image credit: Felice Beato / Wikimedia Commons, publiek domein

Beato maakte in 1858 een foto van Lucknow met Britse soldaten. Representatief voor de hele opstand?

A

Ja, want foto's liegen nooit

B

Ja, want de opstand speelde zich alleen in Lucknow af

C

Nee, want foto's uit 1858 zijn onbruikbaar

D

Nee, het is één plaats en één moment, gezien door een Britse maker

Representativiteit: een beperkt beeld. Verwachte fout: dat een foto altijd objectief is.

Een Britse bestuurder schrijft in 1860 dat Indiërs tevreden zijn onder Brits bestuur. Hoe bruikbaar is dit?

A

Zeer bruikbaar, want hij woonde in India

B

Beperkt: het is de mening van een Britse bestuurder met eigen belang

C

Zeer bruikbaar, want er staat een jaartal bij

D

Onbruikbaar, want de bron is te oud

Maker en doel tellen mee: hij spreekt niet namens Indiërs. Verwachte fout: bruikbaar omdat de schrijver in India woonde.

De opening van het Suezkanaal bij Port Said, 17 november 1869 (prent van Edouard Riou)

BRITSE RIJK · INDIA 1765-1885

Vraagtype 4: continuïteit en verandering

• Welke zaken veranderden, welke bleven gelijk?

• Let op tempo, duur en schaal van de verandering

Image credit: Edouard Riou / Wikimedia Commons, publiek domein

Wat veranderde door stoomschepen en het Suezkanaal in de band met het moederland?

A

De reis duurde juist langer, dus India werd zelfstandiger

B

Het Brits-Indische leger werd overbodig

C

De verbinding werd sneller, dus meer controle werd mogelijk

D

India hoefde geen handel meer te drijven

Snellere verbinding gaf meer controle. Verwachte fout: dat afstand India onafhankelijker maakte.

Zet op volgorde, van vroeg naar laat

1

India onder direct gezag van de Britse regering

2

De opening van het Suezkanaal

3

De oprichting van het Indian National Congress

4

De opstand van 1857

1857, 1858, 1869, 1885. Na de opstand nam de Britse regering in 1858 het gezag over van de Company.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Oorzaken en gevolgen

2

Standplaatsgebondenheid

3

Bruikbaarheid van bronnen

4

Continuïteit en verandering

Oefen het vraagtype met de meeste stemmen.

BRITSE RIJK · INDIA 1765-1885

Tips voor op het examen

• Beantwoord de leidende vraag: waardoor werd India de belangrijkste kolonie? Denk aan macht, economie en controle

• Jaartallen als 1765, 1857 en 1885 zijn keerpunten: noem ze erbij

• Geef beide kanten: wat de Britten wilden en hoe Indiërs reageerden