Modernisme

• Tekenen
• Middelbare school
• vmbo t, havo, vwo
• Leerjaar 4-6

H7 Hedendaags

Aiweiwei

Door wie liet hij zich inspireren?

Welke kenmerken van Hedendaagse kunst zie je?

1990-heden basisstof

accenten:

– globalisering, het Westen als centrum verdwijnt, hybriditeit

– reacties op het postmodernisme: engagement, hypermodernisme, herwaardering ambacht

– grote internationale kunstmanifestaties

– kunst en onderzoek (proces, artist research)

– nieuwe media; digitalisering

invalshoeken:

– globalisering: nieuwe wereldmachten (China); postkolonialisme; migratie

– een mix van verschillende culturele invloeden in het kunstwerk (hybriditeit)

– aandacht voor de eigen of nationale identiteit (in een geglobaliseerde samenleving)

– reacties op het postmodernisme: rol van de kunst in de samenleving, (politiek)engagement, kunst als een vorm van onderzoek en proces (artistic research), nieuw traditionalisme en herwaardering van het ambacht

– de kunstenaar voert het werk niet alleen uit; samenwerking tussen kunstenaars

– kunst is interdisciplinair; kunst en design/mode als gelijkwaardige disciplines

opdracht in tweetallen

geef een korte presentatie over één van de volgende stromingen binnen de Hedendaagse kunst en geef minstens één voorbeeld van een gebouw of kunstwerk / kunstenaar. Post deze afbeelding in de algemene chat van Teams.

Tijd voorbereiding: 5 minuten

Tijd voor presentatie: 2 minuten

– Young British Artists

– neoconceptuele kunst

– ontmoetingskunst

– hypermodernisme (architectuur)

– traditionalisme (architectuur)

– deconstructivisme (architectuur)

– postkolonialisme

– Dutch design

– gender art

ontmoetingskunst

Ontmoetingskunst is een vorm van kunst waarbij de kunstenaar een situatie creëert waarin mensen elkaar ontmoeten en met elkaar in contact komen. De sociale interactie en het proces van de ontmoeting zijn belangrijker dan een tastbaar kunstobject.

voorbeeld ontmoetingskunst: 

Rirkrit Tiravanija – “Untitled (Free)” (1992)

Wat deed de kunstenaar?

In een galerieruimte in New York zette Tiravanija geen schilderijen neer, maar een keuken.

Daar kookte hij gratis Thaise curry voor bezoekers.

Hoe werkte het als kunstwerk?

Bezoekers kwamen binnen, gingen aan tafel zitten, aten samen en raakten met elkaar én met de kunstenaar in gesprek.

Er ontstond een informele, gezellige sfeer waarin onbekenden elkaar ontmoetten.

Waarom is dit ontmoetingskunst?

Het belangrijkste is de ontmoeting en het samenzijn van de mensen.

Het gaat om het proces (koken, eten, praten), niet om een blijvend kunstobject.

De toeschouwer wordt deelnemer: zonder mensen die komen eten is er eigenlijk geen kunstwerk.

gender art

"Gender art" (genderkunst) verwijst naar kunst die genderidentiteit, genderexpressie en genderrollen onderzoekt, bevraagt of viert. Het omvat werken die traditionele ideeën over mannelijkheid, vrouwelijkheid en seksualiteit uitdagen.

Dutch design

Dutch design verwijst naar de ontwerpstijl uit Nederland die bekendstaat om haar eenvoud, functionaliteit en vernieuwende ideeën. Typisch zijn:

Strakke, minimalistische vormgeving

Veel aandacht voor functie en gebruiksgemak

Experimentele en soms speelse oplossingen

Duidelijke, vaak gedurfde grafische taal

Het komt terug in productdesign, architectuur, grafisch ontwerp, mode en interieur.

Modernisme 1900 tot 1945

Modernisme basisstof

– kubisme

– futurisme

– expressionisme / fauvisme / primitivisme

– dadaïsme

– constructivisme

– surrealisme

– Bauhaus / De Stijl

– modernisme/ het Nieuwe Bouwen/ functionalisme

– Amsterdamse school / expressionistische architectuur

– sociaal realisme; Entartete Kunst

Modernisme basisstof

Modernisme

Verzamelnaam voor verschillende stromingen begin van de 20e eeuw.

Afzetten tegen klassieke en traditionele kunst & tradities.

Genieten van volledige artistieke vrijheid (autonomie)

Wat speelde er een rol bij de opkomst van het modernisme in Europa?
(meerdere antwoorden mogelijk)

1. eerste wereldoorlog
2. Industrialisering
3. Opkomst computer
4. Opkomst fotografie

Waarom hoort dit schilderij bij het Kubisme? Meerdere antwoorden mogelijk

1. Dat komt door de kleuren, fel kleurgebruik.
2. Ik zie geen kubus, het is geen kubisme
3. Er zitten invloeden van Afrikaanse kunst in.
4. Hoekige vormen en meerdere aanzichten in 1 werk gecombineerd

Welk soort kubisme?

1. synthetisch kubisme
2. analytisch kubisme
3. geometrisch kubisme
4. biometrisch kubisme

Welke maatschappelijke gebeurtenis was van grote invloed op het Futurisme?

1. Eerste Wereldoorlog
2. Tweede Wereldoorlog
3. Spaanse Griep
4. Welvaart in de Jaren 20

Vraag 9
Bekijk afbeelding 2.
Het werk wordt gerekend tot het futurisme vanwege het:

1. abstracte karakter.
2. dynamische karakter.
3. naturalistische karakter.

Expressionisme

1905-1920

Uitgangspunt is persoonlijke beleving.

Werkelijkheid vervormd of schematisch. Bonte kleuren.

In het expressionisme geldt het volgende:

1. subjectiviteit van de waarneming
2. objectiviteit van de waarneming
3. een indruk weergeven van het moment
4. uiting van persoonlijk gevoelens

Fauvisme

schilderden als 'wilde beesten'

Gedurfde, felle kleuren 

Grove penseelstreek

Weinig ruimtesuggestie

Robuuste vormen

Die Brücke

Hoekige vormgeving 

Subjectieve beleving

sober kleurgebruik 

complementair 

Der blaue reiter

Kandinsky schreef: ‘over het spirituele in de kunst’

Vrolijker, kleurrijker, poëtischer

kleurvervreemding 

Eenheid in landschap door kleurvlakken

Welke van de drie expressionistische stromingen was het meest sociaal betrokken?

1. De fauvisten
2. Die Brücke
3. Der blaue Reiter

Waardoor liet Kandinsky zich inspireren toen hij volledig abstract werk ging maken?

1. de atonale muziek van Schönberg
2. zijn eigen dromen
3. herinneringen uit zijn jeugd

Amsterdamse school

Sociale woningbouw

Woonpaleizen voor de gewone arbeider 

Decoratief metselwerk met verschillende kleuren baksteen 

Welke van de volgende bewering(en) is waar?

1. De Amsterdamse school is een voorbeeld van het expressionisme in de bouwkunst.
2. Binnen de Amsterdamse school wordt radicaal gebroken met de huidige internationale trend om alle decoratie en ornamenten binnen de bouwkunst te mijden.
3. Bij de bouwkunst staat over het algemeen het verstand centraal waardoor er minder sprake is van expressionistische uitingen.

De Stijl

Zoektocht naar de universele uitbeeldingsvorm in geometrische vlakken, horizontale en verticale lijnen.

Primaire kleuren, zwart/wit.

Waarom past dit woonhuis binnen De Stijl?

Mondriaan beperkte zich tot rechte lijnen en primaire kleuren en niet-kleuren. Waarom?

1. omdat rood zijn lievelingskeur was
2. om een abstract werk te maken zonder emoties
3. om een harmonisch werk te maken, de wereld had behoeft aan evenwicht
4. om zijn emoties in banen te leiden

Constructivisme

1917 - 1924

Geometrische vormen

Objectieve benadering

Abstrahering

Wat wilden kunstenaars met het constructivisme bereiken na de revolutie van 1917?

1. een nieuwe , eerlijke maatschappij
2. het volk opvoeden met kunst
3. individuele kunstzinnige uitingen
4. nieuwe geometrische vormentaal

Bauhaus

1919 - 1933

Samensmelting van kunst, ambacht
& techniek 

Zakelijke vormgeving

Dadaïsme

1. 1917– 1923

Antikunst

Collages, fotomontages, readymades en assemblages

Absurde voorstelling en chaotische vormgeving

surrealisme betekent letterlijk

1. dubbele werkelijkheid
2. onder de werkelijkheid
3. naast de werkelijkheid
4. boven de werkelijkheid

Surrealisme 

• Surrealistisch manifest in 1924
• Geïnteresseerd door droomanalyse en psychoanalyse
• Geïnspireerd door psycholoog Sigmund Freud
• Toeval is een belangrijk onderdeel

Afbeelding: Max Ernst

?

1. kubisme
2. dadaïsme
3. expressionisme
4. futurisme

Futurisme

Surrealisme

Functionalistische architectuur

Amsterdamse school

Expressionisme

Kubisme

Constructivisme

De Stijl

Futurisme

Bauhaus

Dadaisme

Surrealisme

wat is het verschil tussen voorstelling en vormgeving?

1. voorstelling is hoe iets wordt weergegeven, vormgeving wat er wordt weergegeven
2. voorstelling is wat er wordt weergegeven, vormgeving is hoe iets wordt weergegeven
3. voorstelling is op toneel, vormgeving is bij beeldende kunst
4. voorstelling vertelt een verhaal, vormgeving 'vertelt' een emotie