les 4 Overbelasting

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Overbelasting

Opfrissen kennis vorige les 

Wat betekent draaglast?

1. de fysieke kracht van een persoon
2. alles wat stress veroorzaakt
3. het vermogen om problemen op te lossen
4. de gezondheid van een patiënt

Wanneer ontstaat er stress?

1. Als draagkracht groter is dan draaglast
2. Als draagkracht groter is dan draagkracht
3. Als draaglast en draagkracht gelijk zijn
4. Alleen bij ziekte

Wat is een voorbeeld van draagkracht?

1. Financiële problemen
2. Conflicten
3. Copingsvaardigheden
4. Overbelasting

Lesdoelen

Je herkent signalen van belasting en overbelasting bij informele zorgverleners en maakt deze bespreekbaar.

Je legt uit welke meetinstrumenten gebruikt kunnen worden om draagkracht en draaglast van mantelzorger is te meten.

Je legt uit wat de verschillen zijn tussen de meetinstrumenten en wanneer welk meetinstrument het meest geschikt is.

Je maakt een passende keuze voor een meetinstrument op basis van een gegeven mantelzorgsituatie, inclusief onderbouwing.

Wanneer wordt mantelzorg te zwaar?

Overbelasting bij mantelzorgers

1 op de 3 Nederlanders van 16 jaar en ouder gaven in 2020 mantelzorg, dit zijn circa 5 miljoen mantelzorgers.

830.000 mantelzorgers geven zowel langdurig (meer dan 3 maanden) als intensief (meer dan 8 uur per week) hulp.

9,1% van de mantelzorgers voelt zich zwaar belast (460.000 mantelzorgers).

Ongeveer 5 op de 6 mantelzorgers geniet van de leuke momenten van het zorgen.

1 op de 6 werknemers combineert betaald werk met mantelzorg.

Signalen van overbelasting

Lichamelijk: pijn in nek, schouder of rug, hoofdpijn, buikpijn, verhoogde bloeddruk, vermoeidheid, verminderde of vermeerderde eetlust.

Psychisch: piekeren, vergeetachtigheid, verminderde concentratie, lusteloosheid, schuldgevoelens, slaapproblemen, geprikkeld of geëmotioneerd zijn.

Gedragsmatig: verminderde zelfzorg, rusteloosheid, agressiviteit, meer roken of drinken, chaotisch gedrag, gebruiken van stimuleren en kalmerende medicijnen of andere middelen.

Vragenlijsten om overbelasting te meten 

https://www.zorgvoorbeter.nl/thema-s/informele-zorg/praktijk/positie-en-rol-van-mantelzorg-en-netwerk/overbelasting-bij-mantelzorgers#vragenlijsten%20overbelasting%20meten

Signalen overbelasting

Lichamelijk	Psychisch	Verandering in gedrag
Hoofd- / buikpijn	Schaamte- / schuldgevoelens	Rusteloos
Verhoogde bloeddruk	Concentratieproblemen	Chaotisch
Pijn in nek, schouders	Vergeetachtigheid	Agressief
Hyperventilatie	Lusteloosheid	Uiterlijk verwaarlozen
Duizeligheid	Slaapproblemen	Meer roken, drinken
Vermoeidheid	Sneller geëmotioneerd	Gebruik van kalmerende middelen
Afnemende of toenemende eetlust	Veel piekeren

Ondersteuning mantelzorgers bij overbelasting

    Goed te kijken wat iemand aan kan (de draagkracht te versterken). 

    De draaglast te verminderen : bijvoorbeeld door de zorg met anderen te delen, af en toe de zorg over te dragen, hulpmiddelen in te zetten.

    Ga in gesprek en vraag wat de mantelzorg energie kost en waar ze energie van krijgen.

    Kijk of bijvoorbeeld mantelzorgondersteuning nodig is.

    Verwijs door naar initiatieven voor mantelzorgers en mantelzorgorganisaties, kijk op de pagina Informatie voor mantelzorgers op dit kennisplein.

Ervaringsvideo

Wat valt je op?

Hoe kun je de mantelzorger ondersteunen?

Ga in gesprek met mantelzorger en zorgvrager​

Waar zitten valkuilen​

Breng het sociale netwerk in kaart, waar zitten mogelijkheden om de mantelzorger te ontzien​

Movisie.nl aan de slag met sociale netwerken​

De ‘MantelScan’

 Is een instrument voor professionals om samen met zorgvragers en mantelzorgers een zorgnetwerk in kaart te brengen, waarbij aandacht is voor de kracht en risico’s van dat netwerk. 

De scan biedt visuele hulpmiddelen die helpen bij het structureren van alle informatie over een netwerk. Informatie over het netwerk is belangrijk, omdat zorgen vaak verder reiken dan slechts het contact tussen één zorgvrager en één mantelzorger. 

https://www.zorgvoorbeter.nl/docs/PVZ/vindplaats/mantelzorg/Handreiking-mantelscan.pdf

Lesdoelen behaald?

Je herkent signalen van belasting en overbelasting bij informele zorgverleners en maakt deze bespreekbaar.

Je legt uit welke meetinstrumenten gebruikt kunnen worden om draagkracht en draaglast van mantelzorger is te meten.

Je legt uit wat de verschillen zijn tussen de meetinstrumenten en wanneer welk meetinstrument het meest geschikt is.

Je maakt een passende keuze voor een meetinstrument op basis van een gegeven mantelzorgsituatie, inclusief onderbouwing.