7.3 De planeten

• Mens & Natuur
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 2

7.3 De Planeten

Leerdoelen

7.3.1 Je kunt uitleggen dat elke planeet zijn eigen omlooptijd en snelheid heeft.

7.3.2 Je kunt afstanden omrekenen van km naar AE en omgekeerd.

7.3.3 Je kunt de vier aardse planeten noemen met hun kenmerken.

7.3.4 Je kunt uitleggen wat bedoeld wordt met ‘een vacuüm’ en ‘de atmosfeer van een planeet’.

7.3.5 Je kunt de belangrijkste verschillen benoemen tussen de aardse planeten en de reuzenplaneten.

7.3.6 Je kunt een aantal manieren beschrijven waarop planeten onderzocht worden.

Hoe komt het dat wij de maan kunnen zien?

1. De maan geeft licht net als de zon
2. De maan reflecteert het licht van de zon
3. De maan is eigenlijk een ster

Wat is geen hemellichaam

1. planeet
2. satteliet
3. ster
4. planetoïde

Wat verstaan we onder het zonnestelsel?

Noem een verschil tussen een dwergplaneet en een planetoïde

De omlooptijd van de aarde is

1. 1 dag
2. 1 jaar
3. 1 maand

Behalve de aarde bewegen er nog zeven andere planeten rond de zon. Vijf daarvan zijn vanaf de aarde goed te zien. Ze hebben hun namen al in de oudheid gekregen: Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus. Uranus en Neptunus zijn pas later ontdekt, in 1781 en in 1846.

De astronomische eenheid

Er bestaat een speciale eenheid voor afstanden in het zonnestelsel: de astronomische eenheid (AE). Dit is een handige eenheid om afstanden in het zonnestelsel snel met elkaar te vergelijken.

1 AE is gelijk aan de afstand tussen de aarde en de zon. Dus 1 AE = 150 miljoen km.

In tabel 1 is de afstand tot de zon van de acht planeten gegeven in km en in AE.

De gemiddelde afstand tussen Saturnus  en de zon is 1434 miljoen km.

Hoeveel is dat in astronomische eenheden?

Gegevens

de afstand tussen Saturnus en de zon is: 1434 miljoen km = 1 434 000 000 km

Gevraagd

de afstand tussen Saturnus en de zon in AE

Berekening

Je wilt berekenen hoe vaak 1 AE in 1 434 000 000 km past.

Dat doe je door te delen: 1.434.000.000/150.000.000= 9,6 AE

Saturnus staat dus bijna tien keer zo ver van de zon als de aarde.

Aan de slag

Hoofdstuk 7

Paragraaf 3

Opdrachten 3, 4, 5, 9, 10, 13

De aardse planeten

-Afmetingen en samenstelling 

- een hard, rotsachtig oppervlak. 

- Binnenin bestaan ze uit gesteenten en metalen, in vaste of vloeibare vorm. 

Mercurius       Venus                Aarde              Mars

- Weerkaatsing van zonlicht.

 - Venus en Mars staan ‘dicht’ bij de aarde en zijn daardoor goed zichtbaar. 

- Alleen de zon en de maan geven nog meer licht. 

- Weetje!: Je ziet Venus soms als ‘avondster’ vroeg in de avond en soms als ‘morgenster’ laat in de nacht.

Venus

Mars

Zowel op Venus als op Mars zijn planeetverkenners geland, om metingen te doen en foto’s te maken. 

Op Venus kort, maar op Mars kunnen verkenners jarenlang doorgaan. 

Waarom?

De atmosfeer van planeten

Het heelal bestaat voor het overgrote deel uit lege ruimte. Een vacuüm. 

Als een voorwerp door zo’n lege ruimte beweegt, hoeft het niets opzij te duwen. Er is niets dat zijn beweging afremt.

De atmosfeer van Venus en Mars is totaal anders dan die van de aarde . Koolstofdioxide is op beide planeten het belangrijkste bestanddeel. Zuurstof komt er niet of nauwelijks voor. Mensen kunnen in zo’n atmosfeer onmogelijk overleven. Ze zouden meteen omkomen door zuurstofgebrek.

Reuzenplaneten

De planeten Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus worden reuzenplaneten genoemd.

De reuzenplaneten bestaan voor een groot deel uit gassen. Van buitenaf zie je alleen de bovenste laag wolken die de planeet omringen.  Maar onder die wolken is geen stevig, rotsachtig oppervlak, waarop je een ruimtevaartuig kunt laten landen.

Jupiter

Saturnus

Mercurius, Venus, Aarde en Mars

Uranus

Neptunus

De zon

Aan het werk! NOVA!

Wat? 7.3 De planeten - opdrachten 1 t/m 10.

Klaar? Nakijken

Niet af? Dan is het Huiswerk!!!

Planeten onderzoeken

Rond 1600 werd de telescoop uitgevonden. 

Planeetverkenners: In 1962 werd de Mariner 2 gelanceerd. In datzelfde jaar vloog de Mariner 2 op een afstand van ongeveer 35 000 km langs de planeet Venus. Zo’n (korte) vlucht langs een hemellichaam noem je een scheervlucht.

In een korte tijd deed de Mariner 2 allerlei metingen aan de planeet. Dit was de eerste keer dat een ruimtevaartuig een andere planeet bezocht.

Meer voorbeelden: zie blz 154

NASA is de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie. In 1971 lukte het de NASA om een ruimtevaartuig in een baan rond een planeet te krijgen. 

Mariner 9 was de eerste orbiter bij een andere planeet. Een orbiter is een ruimtevaartuig dat voor langere tijd in een baan rond een planeet draait. 

Flyby

Orbiter

AAN DE SLAG

Wat? Maak opdracht 1 t/m 11 van paragraaf 3 (blz. 156-158)

 

Niet af? Dan is het Huiswerk.