Zorg 1 vp les 4A voeding en vocht TEAMS

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Vocht en voeding

     Belang van voeding en vocht: 

     basis voor gezondheid en herstel

Les: VP zorg 1 - 4A

Hoe voel je vandaag?

Succescriteria les 4A

• Je benoemt signalen van dehydratie en ondervoeding (Herinneren)
  
• Je legt uit waarom voeding en vocht essentieel zijn voor herstel (Begrijpen)
  
• Je kiest passende ondersteuning bij eten en drinken op basis van een casus (Toepassen)
  
• Je koppelt een zorgbehoefte aan een hulpmiddel of aanpassing (Toepassen)
  
• Je benoemt je professionele verantwoordelijkheid bij voeding en vocht (Begrijpen)

Terugblik persoonlijke verzorging 

    Wat betekent voeding voor jou?

Wat heb je als ontbijt gegeten?

Wat komt in je op bij het woord voeding?

Voeding 

Een bouwstof

6 verschillende voedingsstoffen:

• Koolhydraten 
• Vetten 
• Eiwitten 
• Vitaminen 
• Mineralen 
• Water

De behoefte aan energie is afhankelijk van

1. Leeftijd en geslacht
2. Klimaat
3. Lichaamslengte en gewicht
4. Alle antwoorden kloppen

"Eten en drinken kan veel betekenen voor de kwaliteit van leven van mensen".
Wat wordt daarmee bedoeld?

Functie voeding

• Opbouwen (eiwitten)
• Beschermen (vitamines)
• Brandstof (koolhydraten)
• Psychosociaal
• Sociaal 

Functie vocht

• Transportsysteem
• Verwijderen van bijproducten (kalium en natrium) 
• Regeling lichaamstemperatuur
• Voorkomen obstipatie
• Bevochtigen van de huid 

Ouderen en ondervoeding 

Voedingsproblemen

Ondervoeding

Het lichaam krijgt te weinig voedingsstoffen binnen.

Hierdoor kunnen allerlei gezondheidsproblemen ontstaan:

• Minder snel herstel van ziekte
• Conditie wordt slechter
• Spiermassa en - kracht nemen af

SNAQ  

Short Nutritional Assessment Questionnaire = een screeningsinstrument voor ondervoeding

Waarom hebben ouderen een verhoogd risico op ondervoeding? 

Door een vertraagd spijsverteringsstelsel produceert men minder speeksel en maagzuur als men ouder wordt. Voedingsstoffen worden minder goed opgenomen. Mensen houden langer een vol gevoel waardoor eetlust afneemt. 

Iemand die aankomt in gewicht is niet ondervoed

1. juist
2. onjuist

Hoe kan je het eten en drinken stimuleren bij een oudere zorgvrager? (Interventie)

Neem de tijd

Niet te grote porties

Neem een half uur voor de maaltijd een kopje bouilon

Interventies

Kleinere maaltijden vaker verdeeld over de dag

Eet eiwitrijke producten

Zorg voor voldoende lichaamsbeweging

Wat zijn de verschijnselen van dehydratie ?

Symptomen uitdroging (dehydratie)

• Donkergekleurde urine
• Weinig tot geen urineproductie
• Dorst
• Droge mond/ tong
• Hoofdpijn
• Obstipatie
• Versnelde ademhaling/ hartslag
• Sufheid/ verwarring
• Neiging tot flauwvallen

Huidturgor

Huilen zonder tranen is een symptoom van uitdroging

1. Waar
2. Niet waar

De aanbeveling voor de hoeveelheid vocht voor ouderen is

1. 1000
2. 1500
3. 1700
4. 2000

Hygiëne rondom eten klaar maken

• Voorkom vuile wonden aan je handen
  
• Zorg voor schoon serviesgoed
  
• Controleer de houdbaarheidsdatum
  
• Bewaar levensmiddelen op de juiste temperatuur
  
• Zorg voor goede hygiëne koelkasten en vriezers
  

waar houd je rekening mee rondom hulp bij voeding?

Waarmee houd je rekening rondom hulp bij voeding?

• Handen wassen zorgvrager, en je eigen handen
• Smakelijk opdienen
  
• Vraag hoe de zorgvrager het wilt nuttigen
  
• Bescherm kleding zorgvrager
  
• Tijdens de maaltijd zorgvrager prettig houding
  
• Bidden voor en na
  
• Niet blijven staan, ooghoogte zitten
  
• Pas snelheid aan tempo zorgvrager
  
• Na maaltijd zorgvrager gewenste houding
  

Gelegenheid handen, mond en gebit te reinigen

Ouderen hebben minder behoefte aan eten omdat hun stofwisseling verhoogd is

1. Juist
2. Onjuist

Hulpmiddelen voor eten en drinken

ergotherapeut:

De ergotherapeut is opgeleid om mensen met een beperking te helpen hun zelfredzaamheid en zelfregie te vergroten. Daarbij gaat de ergotherapeut uit van dat wat een zorgvrager nog wel zelf kan. Daarbij kun jij een rol spelen in het overdragen van jouw kennis van de zorgvrager.

Aangepast bestek

• Lichtgewicht: verminderde armkracht
• Gehoekt: speciaal naar de hand gevormd
• Verzwaard: trillende handen 

Aangepaste borden

• Opstaande rand: verminderde arm- handfunctie 
• Rode borden: dementie-> rode borden verhogen de eetlust

Ontbijtplank

• Verminderde hand- of armkracht

• Ongecontroleerde bewegingen 

Aangepaste bekers

• Aangepaste oren: coördinatieproblemen in de handen/ armen
• Antilek: kauw- en slikproblemen
• Neusuitsparing: Schouder- en nekklachten
• Slokregulator: Bij niet goed kunnen inschatten hoe groot de slokken zijn 

Aan de slag in de praktijk