3HV Pincode H3 Omgaan met geld

• Economie
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 3

3HV Pincode H2

3HV Pincode H3. Omgaan met geld. 

01

Wat gaan we doen vandaag: 

• Introductie H3 omgaan met geld               (15 min) 
• Uitleg en opdracht spaarmotieven             (15 min) 
• Uitleg & oefenen enkelvoudige rente         (15 min)  

Lesdoelen. Wat heb je aan het einde van deze les geleerd. 

1.  Je kunt uitleggen wat sparen is en je kunt drie spaarmotieven benoemen en toepassen op een voorbeeld. 
2. Je kunt uitleggen wat rente is en wanneer je dit krijgt. 
3. Je kunt enkelvoudige rente berekenen. 

Er zijn in Nederland 8.4 miljoen huishoudens. Hoeveel spaargeld is er per huishouden?

Blz. 72/73. Omgaan met geld 

• Gezamenlijk lezen teksten op blz. 72, 73 & 75. 
• Sparen: een deel van je geld opzij zetten. Drie spaarmotieven 

1. Sparen voor een doel. 
2. Sparen uit voorzorg (incidentele uitgaven)  
3. Sparen voor rente. (inkomen uit bezit) 

• Opdracht 5 blz. 74. 

Blz. 74/75 Omgaan met geld 

• Wanneer je spaart ontvang je rente. Een beloning omdat iemand anders tijdelijk jouw geld mag gebruiken.  Rente ontvang je per jaar. 2 soorten rente 

1. Enkelvoudige rente = enkel rente op je spaargeld 
2. Samengestelde rente = rente op spaargeld en verdiende rente. 

• Opdracht 7 blz. 75 

• Groeifactor = rentepercentage weergegeven in decimaal getal. Bijv. 2.5% rente wordt 1.025 procent. (2.5:100 = 0.025 wordt 1.025) 
• Opdracht 8 blz. 75 

3HV Pincode H2

3HV Pincode H3. Omgaan met geld. 

02

Wat gaan we doen vandaag: 

• Oefenen enkelvoudige rente                      (20 min)  
• Uitleg en oefenen samengestelde rente    (25 min) 

Lesdoelen. Wat heb je aan het einde van deze les geleerd. 

1. Je kunt uitleggen wat rente is en wanneer je dit krijgt. 
2. Je kunt enkelvoudige rente berekenen voor meerdere jaren. 
3. Je kunt uitleggen wat samengestelde rente is en je kunt samengestelde rente berekenen. 

Op een rekening krijg je een rentepercentage van 2.5%

Geef dit getal weer in een groeifactor.

1.025 (2.5:100 = 0.025 wordt 1.025) 

Pam heeft op haar spaarrekening € 3500,- staan
Ze ontvangt een rente van 3% per jaar.

Bereken haar eindsaldo inclusief rente.

3500 x 1.03 = 3605,- 

Enkelvoudige rente berekenen.

Jasmin zet €275 op haar rekening tegen 1.8% rente. Bereken wat haar eindsaldo bij jaar 1 is.

€ 279.95 

Enkelvoudige rente berekenen.
Mario heeft net een bedrag van € 7.500 op zijn rekening gezet. Er stond al € 18.500 op. Hij krijgt 2.4% rente over het hele bedrag. Bereken zijn banksaldo na 1 jaar.

€ 18.500 + € 7500 = € 26.000 x 1,024 = € 26624,- 

Enkelvoudige rente berekenen.
Peter heeft een bedrag van € 2700,- op zijn spaarrekening staan en krijgt 2.1% rente. Hij laat dit bedrag twee jaar op zijn rekening staan. Bereken wat zijn eindsaldo is na 2 jaar.

€ 2700,- x 1.021 = € 2756.7  

Jaar 2 komt er nog eens € 56.70 bij 
€ 2756.7 + 56.70 = € 2813.4 

Blz. 76  Omgaan met geld 

• Wanneer je spaart ontvang je rente. Een beloning omdat iemand anders tijdelijk jouw geld mag gebruiken.  Rente ontvang je per jaar. 2 soorten rente 

1. Enkelvoudige rente = Enkel rente op je spaargeld 
2. Samengestelde rente = Rente op spaargeld en gekregen rente. (rente op rente) 

• Opdr 10 blz. 76 
• Voor 1, 2 of 3 jaar kan je dit nog berekenen. Maar ook voor 25 jaar? 
• Maak opdracht 12. 

3HV Pincode H2

3HV Pincode H3. Omgaan met geld. 

03

Wat gaan we doen vandaag: 

• Werken aan paragraaf 3.1 & 3.2.                    (45 min) 

Lesdoelen. Wat heb je aan het einde van deze les geleerd. 

1.  Je kunt uitleggen wat sparen is en je kunt drie spaarmotieven benoemen en toepassen op een voorbeeld. 
2. Je kunt rekenen met enkelvoudige en samengestelde rente. 
3. Je kunt reële rente berekenen. 
4. Je kent verschillende motieven om geld te lenen. 
5. Je kunt de kredietkosten bij een lening berekenen. 

Werken aan paragraaf 3.1 en 3.2. 

Volg de stappen hieronder

1. Lees blz. 77 berekenen reële rente. Vul daarna de vraag in die in de lessonup gegeven is. Maak aansluitend opdracht 14 & 15 op blz. 77.  
2. Lees op blz. 78  & 79 de blauwe theoriestukken. Maak een kleine samenvatting over welke leenmotieven er zijn, wat een krediet is en wat kredietkosten zijn en af aflossing betekent. 
3. Maak op blz. 78 & 79, opdracht 16, & 19. 

Laat je antwoorden door mij controleren! 

Leg de begrippen nominale rente en reële rente uit in eigen woorden.

3HV Pincode H2

3HV Pincode H3. Omgaan met geld. 

04

Wat gaan we doen vandaag: 

• Uitleg & oefenen met paragraaf 1 en 2                      (45 min) 

Lesdoelen. Wat heb je aan het einde van deze les geleerd. 

1.  Je kunt uitleggen wat sparen is en je kunt drie spaarmotieven benoemen en toepassen op een voorbeeld. 
2. Je kunt rekenen met enkelvoudige, samengestelde en reële rente. 
3. Je kent verschillende motieven om geld te lenen. 
4. Je kunt de kredietkosten bij een lening berekenen. 

Krista spaart elke maand een bedrag voor als er iets kapot gaat.

Welk spaarmotief heeft zij?

1. Sparen voor een doel
2. Sparen uit voorzorg
3. Sparen voor rente

Gert ontvang 2% rente op zijn spaargeld. De inflatie in het land in dat jaar is 3.2%. Wat is de reële rente van Gert?

1. 1.2%
2. 2%
3. -1.2%
4. 5.2%

Amber heeft een spaarrekening waarop zij € 5575,- heeft.
Ze ontvang per jaar 1.78% rente.

Bereken de enkelvoudige rente na een jaar.

5575 x 1,078 = 6009.58 - 5575 = 434.85 

Pascal heeft op haar rekening € 28.900
Ze ontvang 2.44% samengestelde rente.

Bereken hoeveel er op de rekening van pascal na 12 jaar staat.

38595.15 

Sjoerd heeft een banksaldo van € 54.000
Hij ontvangt 1.8% rente per jaar.

Bereken hoeveel rente en banksaldo Sjoerd heeft na 1 jaar.

54972 saldo. 972,- rente 

Je sluit een lening af voor € 7500,-
Je betaalt in 30 termijnen van € 255,-

Bereken de kredietkosten voor deze lening.

150,- kredietkosten 

Sjoerd heeft een banksaldo van € 54.000
Hij ontvangt 1.8% rente per jaar.
Sjoerd wil graag naar 70.000,- Hoeveel jaar moet hij sparen? Laat je berekening zien.

15 jaar. 

Bereken de reële rente in 2021.

Kies het juiste antwoord

Je kunt op de afbeelding klikken.

1. -2%
2. -10%
3. 2%
4. 1%

Pak je boek blz. 82
Noem drie soorten leningen?

Nog even oefenen

Maak paragraaf 3.2 opdracht 20. 

3HV Pincode H2

3HV Pincode H3. Omgaan met geld. 

05

Wat gaan we doen vandaag: 

• Uitleg over verzekeringen                     (25 min) 
• Uitleg over risico berekenen                  (25 min) 

Lesdoelen. Wat heb je aan het einde van deze les geleerd. 

1. Je kunt uitleggen wat een verzekering is. 
2. Je kunt verzekeringskosten berekenen 
3. Je kunt de risiscokosten bij een verzekering berekenen. 
4. Je kunt uitleggen bij uit welke onderdelen een verzekering bestaat. 
5. Je kunt het risico bij een verzekering berekenen. 

Uitleg paragraaf 3.3 blz. 84 t/m 89 

• Een verzekering bestaat uit meerdere onderdelen 

1. Premie: maandelijks bedrag wat je betaalt. 
2. Poliskosten. Kosten die de verzekeraar maakt voor jouw verzekering. Alleen het eerste jaar! 
3. Assurantiebelasting 21%   

• Voorbeeld op het bord
• Maak opdracht 31 & 32. 

Jochem sluit een verzekering af. Hij betaalt een premie van € 75,- per maand. De poliskosten bedragen € 7.50
Bereken de verzekeringskosten per maand inclusief belasting van 21%.Geef je berekening!

€ 99,83 

Uitleg paragraaf 3.3 blz. 86 t/m 88. 

• Risico berekenen 

• Door het risico in geld uit te drukken kan je bekijken of het verstandig is een verzekering te nemen. 
• (verplichte) solidariteit. Wanneer iedereen gezamenlijk meebetaalt aan een verzekering zoals

1. Zorgverzekering. Basisverzekering verplicht voor iedereen. 
2. Inboedelverzekering. Verzekering voor de spullen in je huis. Verplicht. 
3. WA verzekering. Verzekering die schade door jou toedoen aan anderen verzekert. 

• Eigen risisco. Eerste deel van de schade die je zelf moet betalen. 
• Maak paragraaf 3.3. opdracht 34, 35 & 40 

3HV Pincode H2

3HV Pincode H3. Omgaan met geld. 

06/07

Wat gaan we doen vandaag: 

• Herhaling H3 en rekenen met procenten  (45 min) 

Lesdoelen. In de komende 2 lessen werk je aan: 

1. Het rekenen met enkelvoudige en samengestelde rente 
2. Een groeifactor leren bepalen 
3. De reële rente berekenen 
4. Oefenen met kredietkosten bij een lening 
5. Verzekeringskosten berekenen 
6. Risico berekenen 
7. Het rekenen met procenten. 

Groeifactor en enkelvoudige rente 

Enkelvoudige rente 

Rente over je startbedrag. 

Elk jaar een vast bedrag aan rente erbij. 

• Voorbeeldopgave Jeroen zet €2100,- op een spaarrekening. Hij krijgt 1.5% rente per jaar. Geef antwoord op de vragen. 

1. Wat is de groeifactor? 
2. Wat is het eindsaldo van Jeroen na het 1ste jaar?
3. Hoeveel rente krijgt Jeroen in het 2de jaar? 
4. Wat is het eindsaldo van Jeroen na 2 jaar? 

1 = 1.015 

2 = 2100 x 1.015 = € 2131,50 (€ 31.50 rente) 

3= € 31.50 

4 = 2131,50 + € 31.50 + € 2163,- 

Groeifactor en samengestelde rente. 

Oefen met de volgende opgaven. 

a: 1000 x 1.06^8 = € 1593,85

b: 1000 x 1.06^1,5 = € 1091.34 

c: 5000 x 1.025^30 = € 10487,84

d: 2600 x 1.003^53 = € 3047,35

Je sluit een lening af voor € 6300,-
Je betaalt in 25 termijnen van € 275,-

Bereken de kredietkosten voor deze lening.

€ 575 kredietkosten 

Enkelvoudige rente berekenen.
Mario heeft net een bedrag van € 5200,- op zijn rekening gezet. Er stond al € 22.500 op. Hij krijgt 1.57 % rente over het hele bedrag. Bereken zijn banksaldo na 1 jaar.

€ 5200 + € 22500 = € 27700 x 1.057 = € 29278.90

Nicole sluit een verzekering af voor haar auto.
De premie bedraagt € 65 per maand. De poliskosten bedragen € 5,- per jaar. Er komt 21% assurantiebelasting bij.
Bereken de premie die Nicole moet betalen per maand

12 x €65 = € 780 + € 5,- = € 785,- 

€ 785 x 1.21 = € 949.85 : 12 = 79,15 per maand 

Rekenen met procenten 

Verschillende manieren van berekenen: 

1. Een getal berekenen met procenten. Formule: getal : 100 x gevraagd percentage 
2. Een deel van geheel in procenten. Formule : deel : geheel x 100 
3. Procuentuele verandering, stijging of daling. Formule: (nieuw-oud):oud x 100 

• Werkblad rekenen met procenten. Klaar? Kom ze aan mij laten zien. 
• Klaar en opdrachten getoond?

1 = - 80% dus 80 procent korting (Nieuw-oud):oud x 100 

2 = € 136.50 oude prijs. Deel : geheel x 100

3: - 70% dus 70% korting (Nieuw-oud):oud x 100