Les 1: ziekten van het oog

• New lesson editor
• Zorg en Welzijn
• MBO
• Studiejaar 2

Ziekten van het oog

Welkom!

Planning lessenreeks

1. Vul de ontbrekende woorden in

2. Hoe komt het dat wij kunnen zien?

Opdracht

De beelden worden geregistreerd door het netvlies en via de oogzenuw doorgezonden naar de hersenen. De oogzenuw loopt vanuit de achterzijde van het oog naar de hersenen.

gele vlek of macula. Daar liggen de staafjes en kegeltjes op.

Aandoeningen aan de ogen
droge ogen

De ogen worden beschermd tegen uitdrogen door een traanfilm op het hoornvlies.

Dit bestaat uit drie lagen

1. vetlaag (voorkomt verdamping)

2. waterlaag (beschermt het oog)

3. slijmlaag (gelijke verdeling)

Aandoeningen aan de ogen
droge ogen

De meeste gevallen van droge ogen komen door een verstoorde samenstelling van de traanfilm.

Er is een verstopping van klieren die de vetlaag maken, dit zorgt er voor dat de ogen slecht gesmeerd worden

Aandoeningen aan de ogen
droge ogen

Klachten...

• prikkende ogen, jeuk

• rode ogen

• gevoel dat er vuil in je ogen zit

• soms minder zicht

Behandeling...

• medicijnen

• kunsttranen

Oogirritatie

Droge, rokerige lucht, vermoeidheid, dragen van contactlenzen,

staren naar smartphone, allergie

Weinig traanvocht of onderliggende ziekte (Sjögren)

De ziekte van Sjögren is een systemische auto-immuunziekte. Het afweersysteem richt zich nu deels tegen het eigen lichaam met als gevolg dat er ontstekingsreacties ontstaan.

Als een direct gevolg van de ontstekingsreactie klagen vrijwel alle patiënten over een droog gevoel in de ogen en mond. De traan- en speekselklieren worden namelijk bij vrijwel alle patiënten met de ziekte van Sjögren aangetast met een verminderde afscheiding van tranen en speeksel als gevolg. Daarnaast kampen veel patiënten met vermoeidheid en spier-/pees-  en gewrichtsklachten. Ook andere lichaamsdelen kunnen worden aangedaan, zoals de longen, lever, nieren, huid, zenuwstelsel en vagina.

Aandoeningen aan de ogen
bindvliesontsteking

Het bindvlies (conjunctiva) is het slijmvlies (oranje), dat onder het ooglid zit en deels op de oogbol.

Dit slijmvlies bestaat uit bloedvaatjes, die bij een ontsteking uitzetten.

Aandoeningen aan de ogen
bindvliesontsteking (conjuctivitus)

Klachten...

• rode, jeukende ogen

• soms pus bij oogknipperen

• gevoel dat er vuil in je ogen zit

• soms minder zicht

Behandeling...

• meestal spontane genezing

• medicijnen (antibioticazalf)

Stationscarroussel kennismaken met oogziekten

Tijdsduur: 10 minuten
Indeling: vier groepen en vier stations

• 1 minuut uitleg

• 4 rondes van 2 minuten

• 1 minuut korte nabespreking

Lees de situaties en bespreek samen welk antwoord volgens jullie het beste past en schrijf dit op het antwoordblad.

Hemianopsie

Halfzijdige blindheid

Door hersenletsel

Een bijzondere vorm van slechtziendheid is gezichtsvelduitval. Door druk op de oogzenuw, circulatiestoornissen of hersenstoornissen kan bij beide ogen de helft van het gezichtsveld zijn uitgevallen. Dit noem je hemianopsie. Een bekende oorzaak van hemianopsie is een CVA.

Retinopathie

Verzamelnaam voor ziekten aan het netvlies.

Retinopathie is de verzamelnaam voor alle ziekten van het netvlies. Problemen met het netvlies kunnen bijvoorbeeld ontstaan door een trauma, door trombose in de retinavaten of als complicatie bij diabetes. Daarbij ontstaan kleine bloedinkjes en afsluitingen in de bloedvaatjes, waardoor de zorgvrager plotseling of langzamerhand blind wordt.

Bij een netvliesloslating ontstaat er vocht onder het netvlies. Dit veroorzaakt verlies van het gezichtsveld en de gezichtsscherpte

Diabetische Retinopathie

Symptomen:

- Wazig/vervormd/dubbel zien

- Vlekken/slierten zien

- Nachtblindheid

- Pijnklachten

Behandeling: Regelmatige controle!

- Laserbehandeling

Diabetische retinopathie heeft meerdere symptomen. Welke klachten iemand heeft, hangt af van de ernst van de schade en vooral ook van de vraag welk deel van het netvlies is aangetast. Vaak ontstaan klachten pas in een laat stadium als het netvlies al flink is beschadigd.

Een belangrijk symptoom van diabetische retinopathie is minder scherp zien.

Bloedsuiker onder controle houden, regelmatige controle bij oogarts. Laser kan bloedvaatjes dichtmaken 

Aandoeningen aan de ogen
diabetische retinopathie

Deze oogaandoening ontstaat bij suikerziekte (beide types), waarbij de  bloedvaatjes in het netvlies slechter worden...

• ze gaan opbollen (aneurysma)

• ze gaan stuk (bloeding)

• hierdoor sterft het netvlies af

Aandoeningen aan de ogen
diabetische retinopathie

Klachten...

• niet scherp zien

• pijn aan de ogen

• blind worden

Behandeling...

• laseren

• intra-oculaire injectie met medicijnen

Een intra-oculaire injectie is een procedure waarbij een geneesmiddel direct in het glasvocht van het oog wordt ingebracht. Dit kan helpen bij het behandelen van aandoeningen zoals maculadegeneratie, diabetische retinopathie. De medicijnen die vaak worden gebruikt zijn VEGF-remmers (groei van bloedvaatjes remmen) en ontstekingsremmers zoals

Netvliesloslating

Netvliesloslating (ablatio retinae)

• Door ongeval of degeneratie

• Plotselinge afname van het
    gezichtsvermogen

• Bij tijdig ingrijpen is dit
  operatief of via laser te hechten

• Schade aan het netvlies bij chronische aandoeningen
  - diabetes (retinopathie)         - hoge bloeddruk
  
  

degeneratie: achteruitgang of verslechtering.

Bij de laserbehandeling wordt het netvlies rondom de scheur vastgezet (soort laspuntjes) waardoor er geen vocht door het gaatje onder het netvlies kan komen. Is het netvlies eenmaal losgelaten dan kan de laser niet meer worden gebruikt en is een operatie noodzakelijk.

Staar

Aandoeningen aan de ogen
staar

Staar (cataract) betekent een troebele lens hebben. Hierdoor breekt het licht niet goed en krijgt men zichtklachten.

De vertroebeling bij ouderdomsstaar komt door klontering van eiwitten in de lens.

Cataract of grijze staar

70% van de 80+ heeft staar

Aandoeningen aan de ogen
staar

Klachten...

• wazig zien

• last van fel licht en schittering

• moeilijk zicht in het donker

Behandeling...

• bril (begin)

• staaroperatie: kunstlens

de lens kan het licht niet goed laten passeren, waardoor het licht verstrooider en scherper op het netvlies wordt geprojecteerd.

Wat is staar:

• Vertroebeling van ooglens

• Ouderdom

• Cataractoperatie, nieuwe kunstlens

• Plaatselijke verdoving (druppels of injectie)

• Post operatief- oogdop, druppelen NSAID om infectie te voorkomen

Aandoeningen aan de ogen
glaucoom

Bij glaucoom is er sprake van een beschadiging van de oogzenuw. Meestal komt het door een verhoogde druk in de oogbol.

Door de beschadiging krijgt men zichtklachten.

Aandoeningen aan de ogen
glaucoom

Klachten...

• hoofdpijn

• oogpijn

• regenboogkleuren of andere vlekken in het zichtveld

Behandeling...

• medicijnen (kamerwater remmend medicijn)

Aandoeningen aan de ogen
bijziendheid

Bijziendheid komt door een te bolle lens. De lichtstralen komen zo vóór het netvlies samen. Het beeld is onscherp.

• klacht: veraf onscherp zien

• verhelpen met een bril met (-) glazen

Aandoeningen aan de ogen
verziendheid

Verziendheid komt door een te platte lens. De lichtstralen komen zo áchter het netvlies samen. Het beeld is onscherp.

• klacht: dichtbij onscherp zien

• verhelpen met een bril met (+) glazen

Kleurenblind

Sommige kegeltjes werken niet goed. 

Roodgroenkleurenblindheid is de meest voorkomende kleurenblindheid. 

Hoe zit je er nu bij?

De les was goed te volgen.

1

Ja, alles was duidelijk en logisch.

2

Soms was het lastig te begrijpen.

3

Het niveau was perfect voor mij.

4

De structuur was verwarrend.

Volgende week