Koolstofverbindingen en namen (Scheikunde havo), les 3: Terugblik quiz

• New lesson editor
• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Quiz van 12 vragen over namen, formules, karakteristieke groepen, triviale namen en isomeren van koolstofverbindingen.

Raffinaderij met destillatiekolommen in Anacortes, Washington (foto: Walter Siegmund, CC BY 2.5)

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · MATERIE · KOOLSTOFVERBINDINGEN

Quiz

Terugblik: Koolstofverbindingen en namen

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Walter Siegmund / Wikimedia Commons, CC BY 2.5

Welke naam hoort bij CH₃–CH₂–CH₂–CH₃?

A

propaan

B

pentaan

C

buteen

D

butaan

Syllabus M1.15. Vier C-atomen met alleen enkele bindingen. Verwachte fout: buteen (zonder aan te zien dat er geen C=C is).

Hoeveel H-atomen heeft het middelste C-atoom in propeen, CH₃–CH=CH₂?

A

2

B

1

C

3

D

0

Syllabus M1.15. Het middelste C-atoom heeft een enkele binding naar CH₃, een dubbele naar CH₂ en dus nog één H: 1 + 2 + 1 = 4 bindingen. Verwachte fout: 2.

Vul in

Een alcohol heeft een hydroxylgroep en de naam eindigt op -ol.

alcohol

hydroxylgroep

carboxylgroep

aminogroep

Syllabus M1.3 en M1.14. Alcoholen hebben een OH-groep (hydroxyl). Verwachte fout: carboxylgroep (COOH) kiezen.

Zet op volgorde van weinig naar veel C-atomen.

1

butaan

2

methaan

3

hexaan

4

pentaan

5

propaan

Syllabus M1.15. meth 1, prop 3, but 4, pent 5, hex 6. Verwachte fout: but en prop omwisselen.

Welke naam hoort bij CH₃–CH₂–CH₂–CH₂–Cl?

A

1-chloorbutaan

B

4-chloorbutaan

C

1-butaanchloor

D

chloorpropaan

Syllabus M1.15. Vier C-atomen, Cl aan het uiteinde: laagste nummer is 1. Verwachte fout: 4-chloorbutaan (van de verkeerde kant gerekend).

Waarom heet CH₂=CH–CH₂–CH₃ niet but-3-een?

Syllabus M1.15. Je nummert vanaf de kant waar de C=C het laagste nummer krijgt; dat is 1: but-1-een. Verwachte fout: alleen zeggen dat de naam anders is zonder de nummerregel te noemen.

Azijnzuur is de triviale naam van de stof met welke formule?

A

CH₃CH₂OH

B

CH₃CH₂COOH

C

CH₃COOH

D

HCOOH

Syllabus M1.1. Azijnzuur is ethaanzuur: CH₃COOH. Verwachte fout: CH₃CH₂COOH (propaanzuur, een C-atoom te veel) of HCOOH (methaanzuur).

Welke twee stoffen zijn structuurisomeren van elkaar?

A

butaan en but-1-een

B

but-1-een en but-2-een

C

propaan en propeen

D

ethanol en ethaanzuur

Syllabus M1.16. Beide zijn C₄H₈, de C=C zit op een andere plaats. Butaan is C₄H₁₀, propaan C₃H₈ en propeen C₃H₆, ethanol C₂H₆O en ethaanzuur C₂H₄O₂. Verwachte fout: butaan en but-1-een, omdat beide vier C-atomen hebben.

Welke formule kan niet bij een alkeen met één C=C horen?

A

C₂H₄

B

C₃H₆

C

C₅H₁₀

D

C₄H₁₀

Syllabus M1.15. Een alkeen heeft 2n H-atomen; C₄H₁₀ is een alkaan (2n + 2). Verwachte fout: C₂H₄ kiezen omdat het zo klein is.

Welke structuurformule hoort bij but-2-een?

A

CH₂=CH–CH₂–CH₃

B

CH₃–CH₂–CH₂–CH₃

C

CH₃–CH₂–CH₂–CH₂–OH

D

CH₃–CH=CH–CH₃

Syllabus M1.15. De C=C zit tussen C-atoom 2 en 3. Verwachte fout: CH₂=CH–CH₂–CH₃, dat is but-1-een.

Welke naam hoort bij een stof met een COOH-groep en vijf C-atomen?

A

pentaan-1-ol

B

pentaanzuur

C

pent-1-een

D

hexaanzuur

Syllabus M1.15. Het C-atoom van COOH telt mee: vijf C-atomen is pent, einde -aanzuur. Verwachte fout: hexaanzuur (de C van COOH erbij geteld) of pentaan-1-ol.

Welke groep herken je in CH₃–CH₂–NH₂?

A

hydroxyl

B

carboxyl

C

amino

D

amide

Syllabus M1.14. NH₂ is de aminogroep. Verwachte fout: amide (CONHC) kiezen omdat er N in zit.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

EXAMENSTOF SCHEIKUNDE · MATERIE · KOOLSTOFVERBINDINGEN

Goed gedaan!

Je kunt nu koolstofverbindingen benoemen en tekenen, groepen herkennen en isomeren onderscheiden. Succes met het examen!