korte inleiding spelbegeleiding en risicovol spel

• Pedagogisch werk
• MBO
• Studiejaar 1

De waarde van spel

Emotionele ontwikkeling

• Kinderen kunnen hun gevoelens uitspelen
• Veilige manier om gevoelens te uiten en ermee te leren omgaan
• Problemen worden beter hanteerbaar
• Heilzame werking

De waarde van spel

Cognitieve ontwikkeling

• Het spel creëert een zone van de naaste ontwikkeling
• In het spel handelen kinderen volgens een eigen intern plan (symbolisch spel)
• Spel maakt zelfgestuurd handelen mogelijk
• Spel maakt cognitief decentreren mogelijk, Theory of Mind!
• Spel heeft een gunstige invloed op de leermotivatie

De waarde van spel

Sociale ontwikkeling

• In de omgang met elkaar leren kinderen zichzelf kennen
• Uitspelen van sociale situaties
• Leren omgaan met sociale regels
• Waarden en normen
• Gemeenschapsgevoel

Rol van de leerkracht in de sociale ontwikkeling:

*Modelling

*Theory of mind

Richtlijnen voor spelbegeleiding

1. Kinderen helpen zich in te leven in hun rol

2. Kinderen informatie bieden over de situatie waarover ze spelen

3. Kinderen helpen de situatie en de handelingen te verwoorden

4. Kinderen helpen om plannen en ideeën op elkaar af te stemmen

5. Andere activiteiten bij het spel betrekken

6. Nieuwe impulsen geven als het spel dreigt vast te lopen

7. Hulp bieden met materialen en middelen

8. Helpen emoties uit te spelen

Brouwers, 2019

Uitgangspunten

1. Plezier in het spel staat voorop, voor kinderen en professionals. 

2. Schep spelsituaties waarin kinderen taal nodig hebben, met jou en met elkaar.

3. Betrek álle kinderen in communicatie, dus ook de laagtaalvaardige, stille of minder actieve kinderen.

Verkennen

4. Observeer eerst goed waar de kinderen mee bezig zijn in hun spel voordat je mee gaat spelen.

Verbinden. 

5. Ga mee in het spel van de kinderen: stap in de doe-alsof wereld. 

6. Schep ruimte voor eigen bijdragen van kinderen en ga daarin mee. 

7. Betrek kinderen op elkaar.

Verrijken

8. Benut kansen in het doen-alsof spel om kinderen tot (complexe) denktaal uit te dagen. 

9. Verdiep en verbreed het spel. 

10. Gebruik een probleem of creëer een probleem.

Uitgangspunten

Meespelen heeft een positieve invloed op:

Het welbevinden; 

De motivatie; 

De kwaliteit van het rollenspel en samenspel; 

Én...  

“Wanneer de professional stopte met meespelen, daalde de betrokkenheid en de kwaliteit van het spel, maar het bleef op een hoger niveau dan voor de spelbegeleiding.” 

(Boland, Damhuis & Van Der Zalm, 2018)

Richtlijnen voor spelbegeleiding 

1. Kinderen helpen zich in te leven in hun rol

Pim en Anke spelen in de huishoek die omgebouwd is als ziekenhuis. Ze halen de materialen, zoals de stethoscoop, pincet, spuit steeds uit de dokterskoffer en doen het er vervolgens weer in. Hoe help je deze kinderen zich in te leven in hun rol?

Richtlijnen voor spelbegeleiding 

2. Kinderen informatie bieden over de situatie waarover ze spelen

Het thema in groep 1/2 is “hoera, een kindje”. Myrthe en Imke verzorgen de pasgeboren baby in de huishoek. Ze gaan eten voor de baby kopen, maar ze weten niet wat een baby moet eten. Hoe bied je deze kinderen informatie?

Richtlijnen voor spelbegeleiding 

3. Kinderen helpen de situatie en de handelingen te verwoorden

Liz en Jaïro bouwen van blokken en lego een boerderij. Ze hebben ook hokken en stallen gebouwd voor verschillende dieren. De boer, boerin en de dieren halen ze uit de krat van playmobil. Daarna stokt hun spel. Hoe bied je d.m.v. het introduceren van nieuwe woorden en begrippen deze kinderen inspiratie?

Richtlijnen voor spelbegeleiding 

4. Kinderen helpen om plannen en ideeën op elkaar af te stemmen

In de doktershoek staat Amber sip te kijken naar Elia en Sem die vrolijk dokter en patiënt spelen. Hoe ga jij ervoor zorgen dat Amber mee kan spelen met het spel van Elia en Sem?

Richtlijnen voor spelbegeleiding 

5. Andere activiteiten bij het spel betrekken

Noa en Evelien maken in de bouwhoek een doolhof. Ze zijn net klaar en ze zijn er heel trots op. Hoe zorg je ervoor dat de kinderen hun spel kunnen uitbreiden?

Richtlijnen voor spelbegeleiding 

6. Nieuwe impulsen geven als het spel dreigt vast te lopen

Rosa, Cheyenne en Ali spelen in de huishoek dat ze respectievelijk moeder, vader en kind zijn. Het spel komt niet goed op gang. Wat doe jij om het spel nieuwe impulsen te geven?

Richtlijnen voor spelbegeleiding 

7. Hulp bieden met materialen en middelen

Galith en Juul hebben in de timmerhoek een garage gebouwd met verschillende op elkaar gestapelde planken. Iedere keer als de auto’s in en uit rijden valt er hier en daar een plank naar beneden, zodat ze weer opnieuw moeten bouwen. Hoe bied jij hulp en met welke materialen en middelen?

Richtlijnen voor spelbegeleiding 

8. Helpen emoties uit te spelen

Vera en Sam spelen in de huishoek. Vera is moeder en is in die rol steeds erg boos op haar baby Sam. Sam vindt dit zo nu en dan beangstigend. Hoe reageer jij op de emoties van Vera en Sam?

De PM'er en risicovol spel

Hoe denk jij over risicovol spel?

Is dit een voorbeeld van risicovolspel?

Risicolvol spel

Risicovol spelen

Kinderen spelen steeds minder buiten; Heeft negatief effect  op diverse ontwikkelingsgebieden.

Risicovol spelen:

Spannende, uitdagende en avontuurlijke activiteiten, waarbij een risico bestaat een (kleine) verwonding op te lopen.

Grote risico's zijn?

Waar ligt de
grens, wat is een aanvaardbaar risico?

Stelling: De behoefte van uitdagend spelen zit in kinderen.

1. Waar
2. Niet waar

'Het kind over de aarzeling heen helpen en vervolgens is het trots op zichzelf.’ Dit noem je:

1. een succeservaring
2. een waaghals
3. groepsdruk
4. een educatieve activiteit

00:00

Wat je hier ziet is volkomen verantwoord.

1. Ja, kinderen genieten hiervan.
2. Ja, maar niet activiteiten georganiseerd door PM'ers.
3. Ja, maar wel toestemming van de ouders vragen.
4. Ja, maar alleen met kinderen vanaf de bovenbouw.

Het verschil tussen: