TisTaal | les 02 | VO2 | deel 3 | taalverzorging | trappen van vergelijking

• Nederlands
• Taalverzorging
• +1
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 2

Nieuw logo

Les 2 deel 3

 Taalverzorging

• Ik herken de vergrotende en overtreffende trap.

• Ik gebruik de juiste vorm in een zin.

• Ik verbeter fouten in vergelijkingen.

• Ik gebruik vergelijkingen in mijn eigen tekst.

Laat één leerling de doelen voorlezen.

Vraag: wat betekent vergelijken?

Differentiatie

Route A: Leg kort uit: vergelijken = twee dingen naast elkaar zetten.

Route B: Leerlingen geven een voorbeeld.

Route C: Vraag waarom vergelijken nuttig is in een tekst.

1 Nederland is klein dan België.

2 Nederland is kleiner dan België.

3 Nederland is kleinst dan België.

Stem en leg uit.

Welke zin klopt?

Doel: voorkennis activeren.

Niet meteen uitleggen.

Laat leerlingen redeneren.

Differentiatie

Route A: Bespreek samen waarom “dan” nodig is.

Route B: Leerlingen leggen zelfstandig uit.

Route C: Laat ze een tweede correcte vergelijking maken.

Wat is een vergelijking?

Vergelijken betekent:

Je zegt dat iets meer, minder of het meest is.

Voorbeeld

groot – groter – grootst

fijn – fijner – fijnst

Wat valt je op?

Stuur naar inzicht:

• -er bij vergrotende trap

• -st bij overtreffende trap

• vaak met “dan”

Differentiatie

Route A: Samen één woord uitwerken.

Route B: Leerlingen noemen meerdere voorbeelden.

Route C: Laat uitzonderingen bedenken.

Er zijn drie vormen:

stellende trap

overtreffende trap

vergrotende trap

groot

groter

grootst

Nederland is groot.

Duitsland is groter dan Nederland.

China is het grootst.

Benadruk de termen expliciet:

stellende trap

vergrotende trap

overtreffende trap

Laat leerlingen de drie begrippen hardop herhalen.

Schrijf op het bord:

stellende → vergrotende → overtreffende

Vraag:

Wanneer gebruik je dan?

Wanneer gebruik je het?

Differentiatie

Route A

Werk samen één woord volledig uit.

Route B

Leerlingen maken zelf een rijtje met drie woorden.

Route C

Laat leerlingen uitleggen waarom je bij de overtreffende trap vaak het gebruikt.

Uitzonderingen.

Sommige woorden veranderen anders:

stellende trap

overtreffende trap

vergrotende trap

goed

veel

weinig

graag

beter

meer

minder

liever

best

meest

minst

liefst

Eindigt een bijvoeglijk naamwoord op r?

Dan voeg je in de vergrotende trap -der toe.

zwaar → zwaarder → het zwaarst

duur → duurder → het duurst

Benadruk: dit moet je onthouden.

Differentiatie

Route A: Samen hardop herhalen.

Route B: Leerlingen maken een voorbeeldzin.

Route C: Laat leerlingen uitleggen waarom “goedder” niet kan. (het is een onregelmatige trap van vergelijking).

als of dan?

Gebruik dan bij verschillen:

Ik ben ouder dan mijn zus.

Nederland is kleiner dan Duitsland.

Gebruik even of net zo … als bij overeenkomsten:

Hij is even groot als ik.

Dit land is net zo duur als dat land.

Benadruk:

• dan = verschil

• even of net zo … als = gelijkheid

• als ik is formeel correct

Differentiatie

Route A

Laat leerlingen verschil en overeenkomst aanwijzen.

Route B

Leerlingen maken zelf twee voorbeeldzinnen.

Route C

Laat leerlingen één zin maken met dan en één zin met even of net zo … als.

Vul de juiste vorm in:

(klein) Nederland is ___ dan België. 

Correcte antwoord: kleiner.

Laat leerlingen altijd uitleggen waarom.

Differentiatie

Route A: Samen eerste zin doen.

Route B: Zelfstandig invullen.

Route C: Laat leerlingen een aanvullende zin maken met nog een vergelijking.

Vul de juiste vorm in:

(druk) Dit is de ___ haven van Europa.

Correcte antwoord: drukste.

Laat leerlingen altijd uitleggen waarom.

Differentiatie

Route A: Samen eerste zin doen.

Route B: Zelfstandig invullen.

Route C: Laat leerlingen een aanvullende zin maken met nog een vergelijking.

Vul de juiste vorm in:

(slecht) Vandaag is het ___ weer dan gisteren. 

Correcte antwoord: slechter.

Laat leerlingen altijd uitleggen waarom.

Differentiatie

Route A: Samen eerste zin doen.

Route B: Zelfstandig invullen.

Route C: Laat leerlingen een aanvullende zin maken met nog een vergelijking.

Vul de juiste vorm in:

(groot) Rotterdam is de ___ haven van Europa. 

Correcte antwoord: grootste.

Laat leerlingen altijd uitleggen waarom.

Differentiatie

Route A: Samen eerste zin doen.

Route B: Zelfstandig invullen.

Route C: Laat leerlingen een aanvullende zin maken met nog een vergelijking.

Vul de juiste vorm in:

(groot) Rotterdam is de ___ haven van Europa. 

Correcte antwoord: grootste.

Laat leerlingen altijd uitleggen waarom.

Differentiatie

Route A: Samen eerste zin doen.

Route B: Zelfstandig invullen.

Route C: Laat leerlingen een aanvullende zin maken met nog een vergelijking.

Vul de juiste vorm in:

(goed) Dit idee is ___ dan dat idee. 

Correcte antwoord: beter.

Laat leerlingen altijd uitleggen waarom.

Differentiatie

Route A: Samen eerste zin doen.

Route B: Zelfstandig invullen.

Route C: Laat leerlingen een aanvullende zin maken met nog een vergelijking.

Verbeter de fout:

Nederland is meer klein als Duitsland.

Schrijf de zin goed op.

Correcte antwoord: Nederland is kleiner dan Duitsland.

Doel: taalbewustzijn.

Differentiatie

Route A: Samen analyseren.

Route B: Tweetallen.

Route C: Laat leerlingen zelf een foute zin bedenken.

Verbeter de fout:

Dit is het meest drukke vliegveld.

Schrijf de zin goed op.

Correcte antwoord: dit is het drukste vliegveld.

Doel: taalbewustzijn.

Differentiatie

Route A: Samen analyseren.

Route B: Tweetallen.

Route C: Laat leerlingen zelf een foute zin bedenken.

Verbeter de fout:

Dat land is goed als mijn land.

Schrijf de zin goed op.

Correcte antwoord: dat land is beter dan mijn land.

Doel: taalbewustzijn.

Differentiatie

Route A: Samen analyseren.

Route B: Tweetallen.

Route C: Laat leerlingen zelf een foute zin bedenken.

Vergelijk twee landen.

Gebruik:

• één vergrotende trap

• één overtreffende trap

Schrijf 3 tot 4 zinnen.

Voorbeeldstart:

Nederland is kleiner dan …

Maar … is het drukst …

Differentiatie

Route A: Geef zinsstarters.

Route B: Zelfstandig schrijven.

Route C: Laat ook een uitzondering gebruiken zoals beter of meer.

Kies één zin uit jouw e-mail van deel 2.

Maak hem sterker met een vergelijking.

Voorbeeld:

Nederland is belangrijk.

→ Nederland is belangrijker dan veel andere landen.

Doel: koppeling naar schrijfvaardigheid.

Differentiatie

Route A: Samen herschrijven.

Route B: Zelfstandig.

Route C: Laat uitleggen waarom de nieuwe zin sterker is.

1 Wanneer gebruik je -er?

2 Wanneer gebruik je -st?

3 Welke woorden moet je uit je hoofd leren?

Laat twee leerlingen antwoorden delen.

Benadruk:

Vergelijkingen maken een tekst duidelijker en preciezer.

1. Je gebruikt -er bij de vergrotende trap.

Dat doe je wanneer je twee dingen met elkaar vergelijkt.

2. Je gebruikt -st bij de overtreffende trap. Dat doe je wanneer iets het meest of het minst is.

3. Sommige woorden zijn onregelmatig.

Die volgen niet de gewone regel.

goed – beter – best

veel – meer – meest

weinig – minder – minst

graag – liever – liefst

Differentiatie

Route A: Help met voorbeeld.

Route B: Zelfstandig reflecteren.

Route C: Laat leerlingen één doel formuleren voor volgende keer.

www.lessonup.com

Deze les is gemaakt door TisTaal by Dutchily. Op de vermelde bronnen na, alle rechten voorbehouden aan team Dutchily.

www.freepik.com

www.bitmoji.com

Bezoek onze website:

https://www.tistaal.nl