Stralingsbalans

Hoe voel je je vandaag?
😒🙁😐🙂😃
1 / 38
next
Slide 1: Poll
AardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

This lesson contains 38 slides, with interactive quizzes, text slides and 2 videos.

time-iconLesson duration is: 60 min

Items in this lesson

Hoe voel je je vandaag?
😒🙁😐🙂😃

Slide 1 - Poll

De stralingsbalans
Systeem aarde hoofdstuk 3
Paragraaf 1

Slide 2 - Slide

deelvragen
Wat is het verschil tussen weer en klimaat? 
Wat is de samenstelling en opbouw van de atmosfeer? 
Waardoor zijn er variaties in de stralingsbalans? 

Slide 3 - Slide

Wat gaan we deze week doen?
Huiswerk opdrachten bespreken (2, 3 en 4 van paragraaf 3.1) -> 10 minuten
Lessonup over de stralingsbalans (inclusief filmpjes/vragen) -> 30 minuten
Extra uitleg/vragen stralingsbalans (optioneel) -> 10/15 minuten
Maken opdracht 5, 6, 7 en 8 van paragraaf 3.1 -> rest van de les

Slide 4 - Slide

Wat is het verschil tussen weer en klimaat?

Slide 5 - Open question

Noem de 4 sferen van het systeem aarde

Slide 6 - Mind map

De 4 sferen van het systeem aarde
Atmosfeer
Hydrosfeer
Lithosfeer
Biosfeer

Slide 7 - Drag question

Slide 8 - Slide

Welk gas komt het meest voor in de aardse atmosfeer?

A
stikstof
B
zuurstof
C
waterstof
D
Koolstofdioxide

Slide 9 - Quiz

Onderzoek het verband tussen hoogte en luchtdruk. Noteer dit verband.

Slide 10 - Open question

>600km








Ozongas (verwarming)

80% vd gassen(stikstof & zuurstof)
1km 6gradenC kouder alleen in troposfeer
Dampkring

Slide 11 - Slide

atmosfeerlaag die de ozonlaag bevat
door interactie van zonnewind met hogere atmosfeer
atmosfeerlaag met weersfenomenen en het leven
gas dat schadelijk UV tegenhoudt
het ISS bevindt zich in deze atmosfeerlaag
meest voorkomende gas in de troposfeer
Stratosfeer
Troposfeer
stikstof
ozon
thermosfeer
Poollicht

Slide 12 - Drag question

Slide 13 - Video

Slide 14 - Slide

Stralingsbalans
De balans tussen inkomende en uitgaande straling

Zonnestralen bereiken de atmosfeer
- daar worden ze deels teruggekaatst, deel geabsorbeerd

Zonnestralen bereiken het aardoppervlak
- daar worden ze deels teruggekaatst, deels geabsorbeerd

Slide 15 - Slide

Zon is belangrijkste bron van energie




Stralingsbalans = inkomende en uitgaande energie 

Slide 16 - Slide

De stralingsbalans
De zonnestralen die de aarde van de zon ontvangt zijn kortgolvige stralen, die energie omzetten in licht en warmte.
Meer dan de helft van de kortgolvige stralen worden gereflecteerd door de atmosfeer en door het aardoppervlak
Dit heet het albedo-effect. De albedo van de aarde is het weerkaatsingsvermogen.
De albedo heeft ook te maken met warmte. Je ziet dat goed aan het zwarte asfalt dat warmte vasthoudt.

Slide 17 - Slide

De stralingsbalans
Omdat grote stukken van de aarde veel licht reflecteren (water, ijskappen, wolken) heeft de aarde een relatief grote albedo (30-35%).
Door menselijk ingrijpen (bijvoorbeeld de grootschalige boskap) wijzigt de albedo van de aarde.

Slide 18 - Slide

De stralingsbalans
Het verschil tussen de inkomende zonnestraling en de uitgaande aardse straling noemen we de stralingsbalans van de aarde.
Over het geheel genomen is de verhouding tussen inkomende en uitgaande straling in balans. Als dat niet het geval zou zijn, zou de aarde voortdurend warmer of kouder worden.
De aarde geeft meer straling af dan het ontvangt maar dit tekort wordt gecompenseerd door het broeikaseffect.

Slide 19 - Slide

stralingsbalans
op lange termijn stabiel
op korte termijn grote verschillen door: 
  • dag/nacht
  • seizoenen
  • breedtegraad
  • albedo

Slide 20 - Slide

Het broeikaseffect
Broeikasgassen -> gassen die warmte vasthouden.
Koolstofdioxide, methaan, distikstofmonoxide of lachgas en ozon.
Deze gassen zorgen voor het natuurlijke broeikaseffect. Zonder dit broeikaseffect zou het op onze planeet te koud zijn om te overleven,

Slide 21 - Slide

Broeikaseffect
Vertraagde uitstraling door absorptie van langgolvige uitgestraalde warmte (IR) door deeltjes in de troposfeer. (waterdamp, CO2 en andere gassen)
(zonder het broeikaseffect zou de temp op aarde -16 grC zijn)

Slide 22 - Slide

Processen die een rol spelen bij de warmtebalans
1. Breedteligging
(hoe hoger de breedte, hoe minder energie)
2. Albedo 
(hoe meer weerkaatsing, hoe minder opwarming)
3. Gesteldheid oppervlak
(variaties bij land groter dan bij water)

Slide 23 - Slide

Slide 24 - Video

Het albedo-effect

Slide 25 - Slide

De stralen van de zon bereiken na 150 miljoen km de atmosfeer. Dit zijn....
A
kortgolvige zonnestralen
B
langolvige zonnestralen

Slide 26 - Quiz

Als kortgolvige straling binnenkomt hoe kan het dat langgolvige straling weer wordt uitgestraald?

Slide 27 - Open question

verklaar het broeikaseffect
(gebruik langgolvig en absorptie)

Slide 28 - Open question

Bekijk de afbeelding op de slide met daarop de stralingsbalans. Stel: we bedekken de aarde met meer ijs. Welke component van de stralingsbalans verandert dan direct?
A
geabsorbeerde kortgolvige straling
B
gereflecteerde kortgolvige straling
C
latente hitte
D
uitgezonden langgolvige straling

Slide 29 - Quiz

Hoe zou de stralingsbalans van de aarde veranderen als er geen wolken zouden zijn?
A
De stralingsbalans wordt positief dus de temperatuur neemt toe
B
De stralingsbalans wordt negatief dus de temperatuur neemt af
C
Dit kun je niet halen uit de afbeelding

Slide 30 - Quiz

Slide 31 - Slide

Lees het artikel van de KNMI op de vorige slide. Een vulkaanuitbarsting heeft grote invloed op de stralingsbalans. Wat gebeurt er met de stralingsbalans wanneer er een vulkaan uitbarst?
A
De stralingsbalans wordt positief, omdat de aswolken zonlicht tegenhouden
B
De stralingsbalans wordt positief, omdat aswolken het broeikaseffect versterken
C
De stralingsbalans wordt negatief, omdat de aswolken zonlicht tegenhouden
D
De stralingsbalans wordt negatief, omdat aswolken het broeikaseffect versterken

Slide 32 - Quiz

Leg kort uit hoe het uitstoten van broeikasgassen de stralingsbalans kan verstoren

Slide 33 - Open question

Geef 2 redenen waarom de maan een lagere temperatuur heeft dan de aarde. Gebruik onderdelen van de stralingsbalans.

Slide 34 - Open question

Noteer 3 dingen die je van deze les hebt geleerd

Slide 35 - Open question

Heb je nog vragen over de les? Stel die hier!

Slide 36 - Open question

Wat vond je van deze les? Heb je tips/tops voor de docent?

Slide 37 - Open question

Nu in de les: 
Extra uitleg/vragen stralingsbalans?
-> Stel vragen aan de docent
-> Bekijk zelf de filmpjes:
https://www.youtube.com/watch?v=el7ygWztQqA
https://www.youtube.com/watch?v=gptjf0rRmCM
Maken opdracht 5, 6, 7 en 8 van paragraaf 3.1 -> rest van de les


Slide 38 - Slide