Introductie Macht en gezag

• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Macht

Verhouding

"De betekenis die een samenleving geeft aan de verschillen tussen mensen"

Leerdoelen

Je kan uitleggen wat het macht inhoudt, de twee elementen van het kernconcept macht onderscheiden en herkennen in een bron.  

Je kunt de vier machtsbronnen beschrijven en herkennen in een bron

Je kent het verschil tussen informele en formele macht en kunt deze herkennen in een bron

In hoeverre hadden de jongens van Streetlab macht in dit filmpje?

Macht

Het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en de handelingsmogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten. 

Je bezit dus iets of je hebt bepaalde kenmerken die jou kunnen helpen om jouw doelen te bereiken waarmee je anderen helpt of juist tegenwerkt. 

Macht

Je hebt dus macht wanneer...

1. je de mogelijkheid hebt om hulpbronnen in te zetten om jouw doel te bereiken.
   
2. je een andere actor kan beperken in zijn mogelijkheden of die ander juist meer mogelijkheden kan geven. 

Aan wie denk jij als jij denkt aan iemand met macht?

Wanneer heb je macht?

4 soorten machtsbronnen

1. Affectieve: invloed op grond van gevoel en emoties (ouders)
2. Cognitieve: invloed op basis van kennis (virologen)
3. Economische: invloed op basis van geld of het bezit van schaarse goederen 
4. Politieke: invloed van de overheid of politieke machtsdragers

Bij macht is sprake van een asymmetrische relatie tussen personen. 

Daarnaast kan macht zowel formeel als informeel zijn. 

Wanneer heb je macht?

Vul jouw antwoord hiervoor aan. Waarom heeft deze persoon juist macht? Over welke machtsbronnen beschikt deze persoon?

Wat weet je nog van macht?

Wanneer heb je macht?

Formele macht

• Macht die iemand heeft op grond van zijn positie én welke is vastgelegd in regels.

Informele macht

• Macht die iemand heeft op basis van uitstraling, kennis of charisma en welke niet is vastgelegd. 

Macht

Formele of informele macht?

Een docent heeft...

1. Formele macht
2. Informele macht

Wanneer iemand je kan dwingen om iets te doen omdat hun macht is vastgelegd in een reglement, spreken we van...

1. Formele macht
2. Informele macht

Wat klopt niet?

1. Macht kun je op formele en informele basis hebben
2. Macht gaat niet altijd gepaard met geweld
3. Vrienden hebben ook een vorm van macht
4. Macht is altijd vastgelegd in de wet

De overheid heeft veel macht op basis van:

1. Affectieve machtsbronnen
2. Cognitieve machtsbronnen
3. Economische machtsbronnen
4. Politieke machtsbronnen

Macht, en gezag!

Macht: het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en de handelingsmogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten. 

Gezag: macht die als legitiem wordt beschouwd. Macht wordt als rechtvaardig en passend  gezien voor de actor met macht. Anderen accepteren vrijwillig de macht van de actor. 

In hoeverre heeft de Nederlandse overheid gezag volgens jou? Leg uit!