4.1: Opbloei en macht van de stad HH

Theorie
Tijdvak van steden en staten (1000-1500)
1 / 14
next
Slide 1: Slide
GeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

This lesson contains 14 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

Theorie
Tijdvak van steden en staten (1000-1500)

Slide 1 - Slide

Leerdoelen
1. Je kunt met enkele voorbeelden uitleggen waardoor de landbouwopbrengsten in de elfde eeuw toenamen.

2. Je kunt uitleggen hoe bevolkingsgroei, specialisatie in beroepen en de opkomst  van steden gevolgen waren van de toenemende voedselproductie.

3. Je weet in welke gebieden in Europa de overgang van een landbouwsamenleving naar een landbouwstedelijke samenleving begon.   




Kenmerkend aspect: 

13. De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarisch-urbane samenleving.


Slide 2 - Slide

Theorie
In de Tijd van monniken en ridders was er nog nauwelijks nijverheid. Elk dorp, vaak zelfs elk gezin, produceerde zelf het voedsel en de kleding die men nodig had (hoe noemen we dit ook alweer?). De bevolking groeide maar langzaam. 

In de Tijd van Steden en Staten groeide de voedselproductie door ontginningen (het geschikt maken van grond voor landbouw) en door landbouwtechnische vernieuwingen. Door de groeiende voedselproductie hoefde niet iedereen nog boer te zijn. Een deel van de mensen gingen zich toeleggen op productie en verhandelen van goederen. 

Slide 3 - Slide

Theorie
De landbouwopbrengsten in de elfde eeuw namen toe door: 

  • vernieuwingen in de landbouw; 
  • ontginningen (het geschikt maken van grond voor landbouw); 
  • bevolkingsgroei (mensen konden zich specialiseren).




Slide 4 - Slide

Theorie
Maar door toename van de voedselproductie en daardoor de bevolkingsgroei, kwamen er grote economische veranderingen: niet iedereen hoefde meer als boer te werken. 

Mensen specialiseerden zich in een ambacht: beroep waarbij een handwerker producten maakt. 

Nijverheid: Het met de hand of met eenvoudige gereedschappen produceren van goederen. 

Slide 5 - Slide

Theorie
Deze vernieuwingen vonden voor het eerst plaats in Vlaanderen en in Noord-Italie. In beide gebieden groeide de bevolking sterk. 
Gent & Brugge



Slide 6 - Slide

Leerdoelen
1. Je kunt met voorbeelden beschrijven hoe de opkomst van handel en nijverheid leidde tot de opkomst van jaarmarkten en belangrijke havensteden in Europa. 

2. Je weet hoe en waarom burgers in de steden en mensen op het platteland door de opkomst van de steden meer vrijheid kregen.





Kenmerkend aspect: 

14. De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden. 


Slide 7 - Slide

Theorie
Behalve boeren en ambachtslieden kreeg je ook handelaren. Deze organiseerden zich steeds vaker in koopmansgilden. 

koopmansgilden: Samenwerkingsverband van handelaren in een stad.

Het organiseren van een Hanze was voor deze handelaren de volgende stap. Van de grootste Hanze waren vele tientallen handelssteden aan de Oostzee en Noordzee lid. 

Hanze: Samenwerkingsverband van (handelaren uit) verschillende steden, bedoeld om elkaar te ondersteunen in de handel. 

Slide 8 - Slide

Slide 9 - Slide

Theorie
Net als in Vlaanderen werd in Noord-Italie veel gehandeld. Zij kochten luxeproducten uit Azie zoals zijde en specerijen en brachten deze naar Noord-Frankrijk. (wie werd erg bekend door deze handel?) 

In Frankrijk ontstaan jaarmarkten. 
Jaarmarkten: jaarlijks hoogtepunt waar producten uit verschillende gebieden werden verhandeld. 

Slide 10 - Slide

Slide 11 - Slide

Theorie
Oorlogsgeweld maakte Noord-Frankrijk onveilig. Door de oorlog voerde de Franse koning hoge belastingen in en zo verminderden de winsten. Italiaanse handelaren gingen daarom nu per schip direct naar de havenstad Brugge. De route van de zee naar Brugge verzandde echter waardoor Antwerpen de grote havenstad werd. 


Slide 12 - Slide

Theorie
Edelen bevorderden de groei van steden in hun gebied. Dit leverde hen namelijk belastinggeld op! Zij probeerden daarom ambachtslieden uit de domeinen te halen door ze veel vrijheden aan te bieden. 

Horigen van het platteland vertrokken naar de stad. En om dit tegen te gaan werden ook belastingen verlaagd en verplichtingen verminderd voor horige boeren. 

Zo zorgde de opkomst van de steden voor meer vrijheid voor de bevolking, zowel in de steden als op het platteland. 





Slide 13 - Slide

Slide 14 - Slide