5.3 Indicatoren en categorieen

• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

§5.3 Indicatoren en categorieën

Pagina 87

Wat leer deze les?

• Je weet wat indicatoren zijn en kunt deze toepassen
• Je weet wat een sociale catogerie is en hoe je dit kunt toepassen.

Ik weet...

Conceptueel model

In een conceptueel model wordt de invloed van variabelen weergeven, bijvoorbeeld:  

Sekse

Loon

Je wilt onderzoek doen naar het verband tussen inkomen en geluk. Is dit conceptueel model juist?

Hoger inkomen --> meer geluk

1. Ja
2. Nee, het is gebaseerd op een foute hypothese
3. Nee, de variabelen zijn niet juist verwoord
4. Nee, dit is zo niet goed meetbaar.

Je wilt onderzoek doen naar de invloed van inkomen op geluk. Wat is dan de onafhankelijke variabele?

1. Inkomen
2. geluk
3. kan je zo niet zeggen
4. Inkomen en geluk zijn niet afhankelijk van elkaar

Wat is een goede hypothese?

1. Hebben jongens een hoger IQ?
2. Hebben jongens een hoger IQ dan meisjes?
3. Hebben meisjes een hoger of lager IQ dan jongens?
4. Meisjes hebben een hoger IQ dan jongens.

Operationaliseren

De manier waarop variabelen in je onderzoek worden gemeten. Dit doe je aan de hand van indicatoren. 

Indicatoren

Met een indicator maak je een variabele meetbaar op een bepaald niveau, bijvoorbeeld:

Opleidingsniveau

Wat is uw hoogst genoten opleiding? 

- Basisschool

- Vmbo/mavo/mbo

- Havo of vwo

- Hbo

- Universiteit

Operationaliseren 

Hoe ga je deze variabelen meten?

Meetbaar maken noemen we operationaliseren

Hiervoor gebruiken we een indicator

Voorbeeld: variabele leeftijd,  indicator geboortejaar

of variabele intelligentie, indicator IQ

Indicatoren

Met een indicator maak je een variabele meetbaar op een bepaald niveau, bijvoorbeeld:

Opleidingsniveau

Wat is uw hoogst genoten opleiding? 

- Basisschool

- Vmbo/mavo/mbo

- Havo of vwo

- Hbo

- Universiteit

Wat is een juiste indicator van de variabele 'bedrijfstak'?

1. Landbouw
2. Het Insala ziekenhuis
3. De NAVO
4. De Tweede Kamer

Sociale categorieën

Onder sociale categorieën vallen mensen die bepaalde kenmerken deen, maar hebben geen interactie met elkaar

Sociale categorieën

Opleidingsniveau, gender, inkomen etc 

Toepassen

Uitkomst: 

Centraal bespreken

Klaar?:

Op examenniveau

Antwoord

2022 tijdvak 1

Antwoord

2022 tijdvak 1

Les 2

Wat leer deze les?

• Je weet wat welke eisen aan onderzoek worden gesteld.
• Je kunt de begrippen Betrouwbaar, validiteit en representativiteit toepassen  

Ik weet...

Eisen aan onderzoek 

1. Betrouwbaar

2. Valide

3. Representatief

Eisen aan onderzoek

Een meetinstrument is betrouwbaar als dezelfde meting ongeveer dezelfde resultaten oplevert.

Representativiteit houdt in dat een steekproef de beoogde populatie daadwerkelijk weerspiegelt en niet alleen een deel daarvan. 

Validiteit houdt in dt de onderzoek meet wat hij wilt meten

Validiteit en betrouwbaarheid

Betrouwbaarheid

• Nauwkeurigheid (voorkomen van onnodige fouten)
• Herhaalbaarheid (krijg ik dezelfde resultaten, als ik het later nog een keer onderzoek)

Als je vraagt wie de beste spits uit de Eredivisie is aan alleen Ajax-supporters, dan krijg je geen betrouwbaar antwoord.

Betrouwbaarheid

Betrouwbaarheid gaat enerzijds over de nauwkeurigheid van het onderzoek: berusten de resultaten niet op toeval. En anderzijds over de herhaalbaarheid van het onderzoek.

>> Is het onderzoek vrij van willekeurige meetfouten?

>> Levert herhaling van het onderzoek hetzelfde resultaat op? 

bv. een test om IQ van persoon te meten

2x IQ test bij een persoon - resultaat is 2x 120 = betrouwbaar

2x IQ test bij een persoon - resultaat is 105 en 140 = niet betrouwbaar

Validiteit

Validiteit gaat over of je als onderzoeker meet wat je wilt meten.

bv. 

crimineel gedrag onder hangjongeren meten> Wat versta je dan onder criminaliteit?

 

Thermometer die niet de juiste temperatuur meet is niet valide

Representativiteit

Representativiteit gaat erover of een steekproef een dwarsdoorsnede is van de totale onderzoeksgroep.

bv. heb je iedereen gesproken om betrouwbare antwoorden te kunnen geven

Je wilt iemands gewicht meten door hem op te tillen.

1. Betrouwbaarheid
2. Validiteit
3. Representativiteit

Je wilt weten wie de beste spits van de eredivisie is en kijkt alleen naar wie de meeste goals heeft gescoord.

1. Betrouwbaarheid
2. Validiteit
3. Representativiteit

Je wilt weten wie de beste spits van de eredivisie is en vraagt dat alleen aan Ajax-supporters.

1. Betrouwbaarheid
2. Validiteit
3. Representativiteit

Je wilt onderzoek doen naar hoeveel mensen de krant lezen en vraagt hoe vaak mensen het nieuws volgen.

1. Betrouwbaarheid
2. Validiteit
3. Representativiteit

Je wilt onderzoek doen naar hoeveel mensen in Nederland de krant lezen en vraagt dit alleen aan jongeren.

1. Betrouwbaarheid
2. Validiteit
3. Representativiteit

Je wilt onderzoek doen naar hoeveel mensen in Nederland de krant lezen en vraagt dit tijdens de zomervakantie

1. Betrouwbaarheid
2. Validiteit
3. Representativiteit

Toepassen

Uitkomst: 

Centraal bespreken

Klaar?:

Op examenniveau

Betrouwbaarheid in een onderzoek betekent...

1. Het onderzoek is helder over de manier van onderzoek doen, verzamelde gegevens en analyse.
2. In het onderzoek wordt gemeten met helder omschreven standaarden.
3. Herhaling van het onderzoek levert dezelfde resultaten op.
4. Een dwarsdoorsnede van de totale onderzoekspopulatie wordt onderzocht.

Validiteit in een onderzoek betekent...

1. Een dwarsdoorsnede van de totale onderzoekspopulatie wordt onderzocht.
2. Herhaling van het onderzoek levert dezelfde resultaten op.
3. Het onderzoek is helder over de manier van onderzoek doen, verzamelde gegevens en analyse.
4. In het onderzoek wordt gemeten met helder omschreven standaarden.

Representativiteit in een onderzoek betekent...

1. In het onderzoek wordt gemeten met helder omschreven standaarden.
2. Herhaling van het onderzoek levert dezelfde resultaten op.
3. Een dwarsdoorsnede van de totale onderzoekspopulatie wordt onderzocht.
4. Het onderzoek is helder over de manier van onderzoek doen, verzamelde gegevens en analyse