Bloedgroepen + rhesus factor

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Bloedgroepen + rhesus factor

AFZ

Marjan & Gerieke

Wat gaan we doen deze les?

Leerdoelen deze les

Test je kennis vorige lessen

TWIXX

Zelf aan de slag: grote slagaders & aders

Terugblik + vooruitkijken

Wat kun je aan het eind van deze les?

• Je kunt benoemen uit welke bestanddelen het bloed bestaat
•  Je kunt uitleggen wat het ABO-bloedgroepensysteem is
• Je kunt het bloedtransfusieschema van het ABO-bloedgroepensysteem verklaren
• Je kunt uitleggen wat het resusbloedgroepensysteem is

Oefentoets

9 januari

Kennistoets (Lesson Up) en casustoets

Welke functie(s) hebben/heeft een lymfoïde orgaan?

1. Vangt bacteriën en andere ziekteverwerkkers op
2. Activeren van lymfocyten

A-specifieke afweer is de afweer van het lichaam tegen bepaalde ziekteverwekkers

1. Juist
2. Onjuist

Wat zijn verschijnselen van een ontsteking?

Lymfoïde organen bestaan voornamelijk uit lymfatisch weefsel

1. Juist
2. Onjuist

Samenstelling bloed

Bloedplasma (55%)

Bloedcellen: (45%)

- Erytrocyten

- Leucocyten

Bloedplaatjes?

Bloedgassen

3 soorten:

- zuurstof (O2)

- koolstofdioxide (CO2)

- stikstof (N2)

Medisch onderzoek 

Gasuitwisseling in de longen 

zuur-basebalans van het lichaam (bv longproblemen, metabole oorzaken zoals nierfalen, diabetes)

ABO-bloedgroepensysteem

2 typen bloed antigenen, 4 combinaties:

Bloedgroep A;

Bloedgroep B;

Bloedgroep AB;

Bloedgroep 0 (nul).

Antistoffen?

Vanaf geboorte aanwezig

bloedgroep A → anti-B (antistoffen tegen B);

bloedgroep B → anti-A (antistoffen tegen A);

bloedgroep AB → geen antistoffen;

bloedgroep 0 → anti-A + anti-B.

Resus bloedgroep

Rode bloedcellen

Resus antigeen (D-anitgeen)

Aanwezig (Rh+) of afwezig (Rh-)

Vanaf geboorte --> geen antistoffen

Rh+ = 85% van de mensen

Negatief = wel anti stoffen kunnen aanmaken, deze anti stoffen wordt je niet mee geboren, komt alleen als je in contact wordt met positief antigeen

Bloedtransfusies

Agglutinatie

Gevolgen van hemolyse

Vrij hemoglobine komt in het bloed → kan neerslaan in de nieren → risico op nierfalen.

Stollingsactivatie → kans op DIC (disseminated intravascular coagulation).

Cytokine-afgifte → koorts, rillingen, hypotensie, shock.

klinische symptomen

Binnen minuten tot uren:

Koorts, koude rillingen

Pijn in borst of rug

Donkere urine (hemoglobinurie)

Lage bloeddruk, shock

Oefenen:

Groepjes van 3-4 maken

Kaartjes met alle bloedgroepen

Klassikale casus

Beantwoord de vraag, gebruik de kaartjes!

Weet je het antwoord? Kaartje in de lucht!

Winnaars verdienen een prijsje

Transfusie reactie

Agglutinatie + afbraak rode bloedcellen

verstoppen kleine vaten nieren, longen, hart, hersenen.
Weefsel sterft daar af, is levensbedreigend

Casus 1 

Patiënt met bloedgroep A+ heeft een spoedtransfusie nodig nadat er een grote bloeding optreedt tijdens een hart operatie. 

Welk bloed mag er gegeven worden aan deze patiënt?

0-, 0+, A+, A-

Casus 2

 Patiënt met bloedgroep AB+ ligt op IC na een auto ongeluk. De patiënt heeft bloed nodig.

Welk bloed mag deze patiënt ontvangen?

universele ontvanger

Casus 3

Patiënt met bloedgroep B+ krijgt per ongeluk bloed van groep A+. Dit wordt ontdekt nadat het bloed is ingelopen.

Leg uit wat er gebeurd in het lichaam.

Patiënt B heeft anti-A antistoffen → deze vallen de A-antigenen op rode bloedcellen aan.

Gevolg: Hemolytische transfusiereactie → rode bloedcellen worden afgebroken, kans op shock, nierfalen, overlijden.

Rh-factor speelt hier geen rol in de acute reactie, maar kan later immunisatie veroorzaken.

Casus 4

Er zijn drie zakken bloed: A+, B-, O+

Patiënt heeft bloedgroep O-

Welk bloed mag je geven aan deze patiënt?

Geen van allen, alleen 0- mag deze patiënt ontvangen

Casus 5

Patiënt met bloedgroep B+ moet direct geopereerd worden. Beschikbaar zijn zakken met bloed met de volgende bloedroepen: 0+, AB+, 0- en B-

Welk bloed mag je geven aan deze patiënt?

O+, B-, O-

Casus 6 

Iemand heeft bloedgroep 0+ en moet bloed krijgen. 

Welk bloed mag je geven aan deze patiënt?

Wat kun je aan het eind van deze les?

• Je kunt uitleggen wat het ABO-bloedgroepensysteem is
• Je kunt het bloedtransfusieschema van het ABO-bloedgroepensysteem verklaren
• Je kunt uitleggen wat het resusbloedgroepensysteem is

Volgende les

Zoek op in excel bestand!