Liefste stad voor bodemdieren

• Begrijpend lezen
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 7,8

Introduction

In Utrecht is het niet alleen druk op straat. Ook daarónder gebeurt van alles. De stad is uitgeroepen tot Bodemdierenstad van het Jaar. Een eer, vindt stadsecoloog Anne Nijs.

.

Bodemdieren

Deze lessenserie start a.d.h.v. de actualiteit.

Hé hallo, ik ben een bodemdiertje! Ken jij nog meer bodemdieren? Schrijf ze op in je projectschrift. Hebben jij en je schoudermaatje dezelfde bodemdieren opgeschreven?

De regenworm graaft kleine tunnels onder de grond, waardoor water zich makkelijker door de bodem verspreidt, de bodem luchtig is en de aarde wordt gemengd. Hierdoor kunnen planten makkelijker water opnemen en nog beter groeien! 

De slak is vooral op vochtige plaatsen zoals bossen en tuinen te vinden. Ze verplaatsen zich door middel van een slijmspoor en gebruiken hun rasptong om bijvoorbeeld plantenresten, zwammen en uitwerpselen te eten.

De pissebed bestaat uit harde, overlappende platen met op de kop twee grote voelsprieten. Ze leven vooral op vochtige en donkere plaatsen, zoals onder stenen, in spleten van boomschors of tussen bladeren. 

Een spin is ongeveer 1 uur bezig met het maken van een web. Spinnen zijn misschien klein, maar ze kunnen heel veel eten. Een spin kan per dag ongeveer 15 procent van zijn eigen lichaamsgewicht verorberen! 

De zwaarste insecten zijn kevers. Er zijn wel 370.000 soorten! Van super kleine kevertjes zoals de Ptiliidae tot grote zoals de Herculeskever (tot 19 cm). Hun stevige voorvleugels bieden een goede bescherming. Kevers eten zowel dierlijk als plantaardig voedsel. 

Ik stel een paar bodemdieren aan je voor!

Vragenmuur

Wat zou jij willen weten over 

bodemdieren? Schrijf jouw vragen op en plak ze op de vragenmuur!

Eigen leervragen

De leerlingen formuleren eigen leervragen over het onderwerp. De vragen worden opgeschreven op een papiertje en op de vragenmuur geplakt. Zodra een vraag is beantwoord, wordt hij verplaatst naar de weetmuur.

Lesdoelen

Wereldoriëntatie

Na deze les:

• kan ik uitleggen waarom bodemdieren nuttig zijn. 
• weet ik dat Utrecht tot Bodemdierenstad van het Jaar is uitgeroepen.
• kan ik een bodemdierenpaspoort maken.

Woordenschat

Na deze les:

• begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.

Taal - begrijpend lezen

Na deze les:

• kan ik vertellen waar de tekst Liefste stad voor bodemdieren over gaat.

Lesdoelen

Bespreek de lesdoelen met uw leerlingen.

de voedingsstof

<span style="font-weight: bold">de voedingsstof
</span><div><span style="color: rgb(209, 209, 209)">zelfstandig naamwoord
</span></div><div>Stof die je lichaam energie geeft, zoals eiwit en vet.
</div><div><span style="font-style: italic">In groente zitten veel <span style="text-decoration-line: underline">voedingsstoffen</span>.</span></div>

Moeilijke woorden uit de tekst

nuttig

<b>nuttig</b><br><div><span style="color: rgb(189, 189, 189)">overig<br></span><div>Bruikbaar.</div></div><div><span style="font-style: italic">Gereedschap kan heel <span style="text-decoration-line: underline">nuttig</span> zijn als je iets wil maken.</span></div><div>
</div><div>
</div>

het bodemdier

<span style="font-weight: 700">het bodemdier</span><br><div><span style="color: rgb(189, 189, 189)">zelfstandig naamwoord</span></div><div>Dier dat op of in de grond leeft.</div><div><span style="font-style: italic">Een worm is <span style="text-decoration-line: underline">een bodemdier</span>.</span></div><div>
</div><div>
</div>

Lezen met de pen in de hand

Tijdens het lezen wil je blijven nadenken. Begrijp ik de tekst nog? Waar doet mij dit aan denken? Wat zie ik voor mij? Wat bedoelt de schrijver hier? Het maken van aantekeningen helpt ons hierbij! Schrijven jullie mee in de kantlijn van de tekst?

Lees de tekst!

_Woordenschat

eten

het ontbijt

de lunch

het diner

Ga op zoek naar de betekenis van de woorden die jij had gearceerd. De hulpkaart kan je hierbij helpen. Horen er woorden bij elkaar? Maak dan een woordparaplu, -kast of -trap.

groot

klein

muis

olifant

Hulpkaart

woordparaplu

woordtrap

woordkast

Woordenschat

Bespreek de belangrijke woorden met uw leerlingen. De hulpkaart kan helpen om achter de betekenis van de woorden te komen. In hun projectschrift noteren de leerlingen de betekenis van de woorden die ze nog niet kenden.

Waarom zijn bodemdieren nuttig? Twee antwoorden zijn goed. 

Heb jij het  goed begrepen?
Test je kennis!

1. Omdat ze aaibaar zijn.
2. Omdat ze dode planten eten en dit omzetten naar voedingsstoffen voor planten.
3. Omdat ze voer zijn voor andere dieren.
4. Omdat ze licht omzetten naar voedsel voor de bodem.

.

Een regenworm graaft tunneltjes in de bodem. Waarom is dat goed voor de grond? 

Heb jij het goed begrepen? Test je kennis!

Antwoord: Water kan dan goed de grond door sijpelen en de bodem blijft vochtig.

.

Anne Nijs zegt: 'Wat boven de grond leeft, is afhankelijk van het leven onder de grond.' Wat bedoelt ze hier mee?

Heb jij het goed begrepen? Test je kennis!

Antwoord: Als er geen bodemdieren zijn dan worden er geen voedingsstoffen gemaakt, bladeren niet opgeruimd/gegeten en is er geen voedsel voor dieren boven de grond. 

Wij zijn ook bodemdieren! 
Wil je meer weten over ons en andere bodemdiertjes? Bekijk dan de video op de volgende slide! 

Is de uitspraak van Scoop WAAR of NIET WAAR?

Sleep het vinkje of het kruisje!

Een duizendpoot heeft duizend poten!

Heb jij het  goed begrepen?
Test je kennis!

.

Waar vind je deze dieren vooral? En waarom daar? Leg het uit aan je schoudermaatje. 

Heb jij het goed begrepen? Test je kennis!

Antwoord: Vooral op en onder de grond. Ze houden van schaduwrijke en vochtige plekken. Ze kunnen niet zonder vocht.

Heb jij het  goed begrepen?
Test je kennis!

Is de uitspraak van Scoop WAAR of NIET WAAR?

Sleep het vinkje of het kruisje!

Hoe slechter het met de bodemdieren gaat, hoe slechter het met ons mensen gaat. 

Heb jij het  goed begrepen?
Test je kennis!

Is de uitspraak van Scoop WAAR of NIET WAAR?

Sleep het vinkje of het kruisje!

Alle bodemdieren zijn insecten!

Plannetje!

Bedenk samen met je tafelgroepje een manier om de leefomstandigheden van bodemdiertjes te verbeteren.

Jullie mogen je plan tekenen of opschrijven. 

Antwoord voorbeeld: De stoeptegels kunnen kapot worden gemaakt of als er te weinig publiek komt in de club of bij het concert werkt niets. 

Paspoort maken!

Maak een bodemdierenpaspoort van een bodemdier naar keuze! 

In een paspoort zijn allerlei belangrijke gegevens te zien en lezen: 

• Om welk dier gaat het?
• Wat doet het dier?
  
• Hoe ziet het dier eruit?
  
• Wat maakt het dier bijzonder?
  
• Welk leuk weetje kan je over het dier vertellen?

Lesdoelen

Wereldoriëntatie

• Ik weet waarom bodemdieren nuttig zijn. 
• Ik kan uitleggen waarom Utrecht tot Bodemdierenstad van het Jaar is uitgeroepen.

Woordenschat

Na deze les:

• begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.

Taal - begrijpend lezen

Na deze les:

• kan ik vertellen waar de tekst Liefste stad voor bodemdieren over gaat.

Lesdoelen

Bespreek de lesdoelen met uw leerlingen.

Vragenmuur & Weetmuur

• Welke vragen zijn al beantwoord? Verplaats deze naar de weetmuur. 
• Op welke vragen hoop je de volgende les antwoord te krijgen? 
  
• Zijn er tijdens deze les nieuwe vragen in je opgekomen?

Vragenmuur & weetmuur

Bekijk samen met de leerlingen de vragenmuur. Zijn er al vragen beantwoord? Verplaats die vragen naar de weetmuur. Zijn er tijdens deze les nieuwe vragen ontstaan?

Tot de volgende keer!