WW les 1

• Aardrijkskunde
• Secundair onderwijs

mvr Schipper - 2A Talen

Het heelal

Het heelal

Kosmografie = is de wetenschap die alles wat met de kosmos ofwel het hele heelal te maken heeft beschrijft.

Er wordt volop onderzoek gedaan, waardoor we vandaag de dag steeds meer leren over het universum.

waarom belangrijk?

Ontdekkingen doorheen de tijd:

1. Heliocentrisch model (1543)

Nicolaus Copernicus stelde voor dat de zon, niet de aarde, het centrum van ons zonnestelsel is.

Galilieo (1610) bevestigd

Kepler -> ellips ipv cirkel

Ontdekkingen doorheen de tijd:

2. De uitdijing van het universum (1929) - Edwin Hubble

wegbewegen sterrenstelsels -> oerknaltheorie

Toekomst van het universum, 3 theorieën:

1) De Big Freeze

2) De Big Crunch

3) De Big Rip

De Hubble Ruimtetelescoop (1990): eerste ruimte-telescoop voor het bestuderen van het heelal.  

James Webb 25/12/2021

Ontdekkingen doorheen de tijd:

3. Zwarte gaten (1960's)

De theorie van zwarte gaten werd bevestigd door waarnemingen en berekeningen van astronomen.

Eerste foto van een zwart gat (2019), met EHT telescoop. In centrum van melkweg M87.

Rangschik van klein naar groot.

1 lichtjaar = 9.467.280.000.000 kilometer 

93 miljard lichtjaar in diameter

520 miljoen lichtjaar in diameter.

40 miljard kilometer in diameter.

100.000 lichtjaar in diameter.

1.400.000 km in diameter

12.742 kilometer in diameter

Het heelal

Supercluster

Super massieve zwarte gaten.

Melkweg

Zon

Aarde

1. Heelal 

2. superclusters 

3. groep van sterrenstelsels 

4. sterrenstelsel 

5. Zonnestelsel 

6. Aarde

Opbouw van ons heelal:

neal.fun

Opbouw van ons zonnestelsel:

Mijn Vader At Malse Jonge Spruitjes Uit Nederland.

Andere objecten in ons zonnestelsel

Kometen

💫Wat is een komeet?

           - ijs- en stofbol die door de ruimte reist.

           - komeet dicht bij de zon = ijs smelt = ontstaat staart van gas en stof.

🌠 Voorbeelden:

Halley’s komeet – verschijnt elke 76 jaar.

210P/Christensen - 8 Nov 2025

 

 

Andere objecten in ons zonnestelsel

meteoriet

☄️ Wat is een meteoriet?

          - klein steentje of stukje ruimtepuin.

          - meteoor = in de dampkring (vallende ster).

          -  meteoriet = als het op aarde inslaat

🟠 Bekende meteorietinslagen:

Chicxulub (65 miljoen jaar geleden) – uitsterven van de dino’s.

 

 

Ann Hodges (1954): Alabama,

De kans dat iemand geraakt wordt door een meteoriet is extreem klein. 

Andere objecten in ons zonnestelsel

asteroïde

🌑 Wat is een asteroïde?

- groot stuk rots dat in een baan om de zon draait. (planetoïdengordel)

🛰  Bekende asteroïden:

Ceres – de grootste asteroïde en een dwergplaneet.

Vesta – een van de helderste asteroïden.

 

 

Vraag 1: Wat is een komeet?

1. Een grote steen die rond de zon draait
2. Een ijs- en stofbol met een staart
3. Een vallende ster
4. Een planeet met ringen

Vraag 2: Wat is het verschil tussen een meteoroïde, meteoor en meteoriet?

1. Een meteoroïde brandt op in de atmosfeer en wordt een meteoriet
2. Een meteoor is een meteoroïde die de dampkring binnendringt
3. Een meteoriet is een meteoroïde die de aarde raakt
4. Alle bovenstaande antwoorden zijn juist

Vraag 3: Waar bevinden de meeste asteroïden zich?

1. Buiten ons zonnestelsel
2. Overal in ons zonnestelsel
3. In de planetoïdengordel tussen Mars en Jupiter

Vraag 4: Wat is de naam van de grootste asteroïde in ons zonnestelsel?

1. Bennu
2. Ceres
3. Halley
4. Vesta

Vraag 5: Welke gebeurtenis wordt gelinkt aan een meteorietinslag?

1. Het verdwijnen van de dino’s
2. De ontdekking van Neptunus
3. De vorming van de melkweg

Simulatie

neal.fun