de reformatie - vwo

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Welkom in de les!

Ga rustig zitten. Pak je boek en schrift erbij.

Programma

• Terugblik (5 minuten)

• Uitleg: De Reformatie (10 minuten)

• Zelfstandig werken (15 minuten)

• Nabespreken opdrachten (10 minuten)

• Afronding (5 minuten)

Kijk en luister mee in stilte

Terugblik op de Renaissance

Wat weet je nog over humanisten in Noord-Europa?

Overleg 2 minuten met je buur. Daarna wijs ik een duo aan.

4.3 - De Reformatie

• Ik kan met voorbeelden uitleggen welke kritiek Maarten Luther op de katholieke kerk had

Kijk en luister mee, en maak aantekeningen

In 1510 bracht de Duitse monnik Maarten Luther een bezoek aan Rome...

Luther had kritiek op 4 aspecten:

• Aflaatbrieven

• Heiligenverering

• Sacramenten

• Hiërarchie (rangorde) in de kerk

Luther had kritiek op 4 aspecten:

• Aflaatbrieven

• Heiligenverering

• Sacramenten

• Hiërarchie (rangorde) in de kerk

Luther had kritiek op 4 aspecten:

• Aflaatbrieven

• Heiligenverering

• Sacramenten

• Hiërarchie (rangorde) in de kerk

Luther had kritiek op 4 aspecten:

• Aflaatbrieven

• Heiligenverering

• Sacramenten

• Hiërarchie (rangorde) in de kerk

De katholieke sacramenten (rituelen)

Luther had kritiek op 4 aspecten:

• Aflaatbrieven

• Heiligenverering

• Sacramenten

• Hiërarchie (rangorde) in de kerk

De sacramenten (rituelen) volgens Luther

Luther had kritiek op 4 aspecten:

• Aflaatbrieven

• Heiligenverering

• Sacramenten

• Hiërarchie (rangorde) in de kerk

In de katholieke kerk kon de Paus vergiffenis

schenken

Luther had kritiek op 4 aspecten:

• Aflaatbrieven

• Heiligenverering

• Sacramenten

• Hiërarchie (rangorde) in de kerk

Luther: je moest zelf op zoek gaan naar God. Alleen door geloof kwam je in de hemel.

Luther had kritiek op 4 aspecten:

• Aflaatbrieven

• Heiligenverering

• Sacramenten

• Hiërarchie (rangorde) in de kerk

Luther: je moest zelf op zoek gaan naar God. Alleen door geloof kwam je in de hemel -> Reformatie, breuk in de kerk

Ook anderen hadden kritiek op de katholieke kerk

Eind 14e eeuw: De Moderne Devotie

Ook anderen hadden kritiek op de katholieke kerk

Eind 14e eeuw: De Moderne Devotie

16e eeuw: Johannes Calvijn

Ook anderen hadden kritiek op de katholieke kerk

Eind 14e eeuw: De Moderne Devotie

16e eeuw: Johannes Calvijn

Er ontstonden protestantse kerken gebaseerd op de nieuwe stromingen:

Ook anderen hadden kritiek op de katholieke kerk

Eind 14e eeuw: De Moderne Devotie

16e eeuw: Johannes Calvijn

Er ontstonden protestantse kerken gebaseerd op de nieuwe stromingen:

-> lutheranisme en calvinisme

Zelfstandig werken

• Je leest pagina 110 t/m 112, en maakt opdracht 6, 7, 9

Zelfstandig werken

• Je leest pagina 110 t/m 112, en maakt opdracht 6, 7, 9

• Je werkt 15 minuten. Daarna bespreken we de opdrachten klassikaal na

Zelfstandig werken

• Je leest pagina 110 t/m 112, en maakt opdracht 6, 7, 9

• Je werkt 15 minuten. Daarna bespreken we de opdrachten klassikaal na

• Je mag zachtjes overleggen met de persoon naast je. Wordt het te luid? Dan werken jullie zelfstandig en in stilte

Zelfstandig werken

• Je leest pagina 110 t/m 112, en maakt opdracht 6, 7, 9

• Je werkt 15 minuten. Daarna bespreken we de opdrachten klassikaal na

• Je mag zachtjes overleggen met de persoon naast je. Wordt het te luid? Dan werken jullie zelfstandig en in stilte

• Ik loop rond voor hulp en vragen

Zelfstandig werken

• Je leest pagina 110 t/m 112, en maakt opdracht 6, 7, 9

• Je werkt 15 minuten. Daarna bespreken we de opdrachten klassikaal na

• Je mag zachtjes overleggen met de persoon naast je. Wordt het te luid? Dan werken jullie zelfstandig en in stilte

• Ik loop rond voor hulp en vragen

• Ik controleer of je goed werkt

Zelfstandig werken

• Je leest pagina 110 t/m 112, en maakt opdracht 6, 7, 9

• Je werkt 15 minuten. Daarna bespreken we de opdrachten klassikaal na

• Je mag zachtjes overleggen met de persoon naast je. Wordt het te luid? Dan werken jullie zelfstandig en in stilte

• Ik loop rond voor hulp en vragen

• Ik controleer of je goed werkt

• Klaar? Lees en maak de opdrachten op bladzijde 108

Nabespreken

We gaan nu de opdrachten nabespreken, dus luister mee en wees stil wanneer een ander het woord heeft

6. Op welke manier leidde de Reformatie tot een splitsing in de christelijke kerk?

6. Op welke manier leidde de Reformatie tot een splitsing in de christelijke kerk?

Tijdens de Reformatie wilden hervormers de katholieke kerk zuiveren van misstanden. De katholieke kerk wees dit grotendeels af.

-> Hervormers richten hun eigen kerken op

Gebruik bron 5.

7a. Waar heeft de lutherse kerk zich het meest verspreid?

Gebruik bron 5.

7a. Waar heeft de lutherse kerk zich het meest verspreid?

In het noorden van het Duitse Rijk en in Scandinavië

Gebruik bron 5.

7b. Waar heeft de calvinistische kerk zich het meest verspreid?

Gebruik bron 5.

7b. Waar heeft de calvinistische kerk zich het meest verspreid?

In Zwitserland, Nederland, Schotland en lokaal in Frankrijk

Gebruik bron 5.

7c. Verklaar dat de kerk van de wederdopers zich moeilijker kon verspreiden dan de lutherse en de calvinistische kerk

Gebruik bron 5.

7c. Verklaar dat de kerk van de wederdopers zich moeilijker kon verspreiden dan de lutherse en de calvinistische kerk

Wederdopers waren tegen werelds gezag, en namen de macht over in Münster. Dit liet machthebbers zien hoe gevaarlijk ze werkelijk waren -> wederdopers werden vervolgd

Gebruik bron 5.

7c. Verklaar dat de kerk van de wederdopers zich moeilijker kon verspreiden dan de lutherse en de calvinistische kerk

Wederdopers waren tegen werelds gezag, en namen de macht over in Münster. Dit liet machthebbers zien hoe gevaarlijk ze werkelijk waren -> wederdopers werden vervolgd

De Lutherse en calvinistische kerk had in een aantal gebieden steun van de machthebbers (vooral in Noord-Europa)

9a. De Reformatie had een aantal belangrijke gevolgen. Noem een politiek-bestuurlijk en een cultureel gevolg

9a. De Reformatie had een aantal belangrijke gevolgen. Noem een politiek-bestuurlijk en een cultureel gevolg

Politiek-bestuurlijk: In Europa braken in de 16e en 17e eeuw grote oorlogen uit. Europa raakte verdeeld in katholieke en protestantse gebieden.

9a. De Reformatie had een aantal belangrijke gevolgen. Noem een politiek-bestuurlijk en een cultureel gevolg

Politiek-bestuurlijk: In Europa braken in de 16e en 17e eeuw grote oorlogen uit. Europa raakte verdeeld in katholieke en protestantse gebieden.

Cultureel: de middeleeuwse kerk viel uiteen. Ook ontstond de Contrareformatie.

9b. De Contrareformatie was een poging van de katholieke kerk om de Reformatie tegen te gaan en weer religieuze eenheid in Europa te brengen.

Leg uit waarom de Contrareformatie juist bijdroeg aan een verdere verharding van de religieuze tegenstellingen

9b. De Contrareformatie was een poging van de katholieke kerk om de Reformatie tegen te gaan en weer religieuze eenheid in Europa te brengen.

Leg uit waarom de Contrareformatie juist bijdroeg aan een verdere verharding van de religieuze tegenstellingen

Katholieke kerk wilde weer religieuze eenheid in Europa -> deed dit via geweld en onderdrukking (zoals de inquisitie).

9b. De Contrareformatie was een poging van de katholieke kerk om de Reformatie tegen te gaan en weer religieuze eenheid in Europa te brengen.

Leg uit waarom de Contrareformatie juist bijdroeg aan een verdere verharding van de religieuze tegenstellingen

Katholieke kerk wilde weer religieuze eenheid in Europa -> deed dit via geweld en onderdrukking (zoals de inquisitie).

Dit leidde tot gewelddadige tegenreacties, en dus scherpere tegenstellingen