Thema 10 Zintuigen

Thema 10 Zintuigen

Learning objective

1 / 23
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 4

This lesson contains 23 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 70 min
Report this lesson

Items in this lesson

Thema 10 Zintuigen

Learning objective

Basisstof 3

De ogen

Bescherming van het oog

Oogkassen:

  • Beschermen het oog


Wenkbrauwen:

  • Zweet en vocht lopen langs je ogen


Wimpers:

  • beschermen tegen vuil en fel licht

Onderdelen van het oog

Harde oogvlies:

  • Witte, stevige buitenlaag

  • Beschermt het oog


Iris (regenboogvlies)

  • Gekleurde deel van je oog

  • Kleur verschilt per persoon


Pupil

  • Zwarte opening in de iris

  • Laat licht het oog binnen

Onderdelen van het oog

Traanklieren:

  • Maken traanvocht

  • Knipperen verspreidt het vocht, voorkomt uitdroging en spoelt stofjes weg


Traanbuizen:

  • In de ooghoeken

  • Voeren traanvocht af naar de neusholte


Oogspieren:

  • Zitten vast aan het oog

  • Laten je ogen in alle richtingen draaien

De drie lagen van de oogwand

Harde oogvlies (buitenste laag)

  • Beschermend, stevig

  • Aan de voorkant zit de hoornvlies

  • Hoornvlies laas licht binnen


Vaatvlies (middelste laag)

  • Bevat veel bloedvaten

  • Zorgt voor zuurstof en voedingsstoffen


Netvlies (binnenste laag)

  • Bevat zintuigcellen en zenuwcellen --> geven impulsen naar de hersenen

Speciale plekken op het netvlies

Gele vlek:

  • Deel achter de lens, hier zie je het scherpst


Blinde vlek:

  • Plek waar oogzenuw het oog verlaat, geen zintuigcellen


Lens:

  • Licht achter iris en pupil

  • Kringspieren rondom de lens helpt met scherpstellen

Glasachtiglichaam:

  • Geleiachtige vulling van het oog.

  • Houdt netvlies op z'n plaats

Basisstof 4

De iris en de oogles

Pupilreflex

Waarom is bescherming nodig?

  • Fel licht kan de zintuigen in je netvlies beschadigen.


Hoe werkt de pupilreflex


Kringspieren in de iris

  • kringspieren liggen rondom de ogen

  • Bij veel licht trekken ze samen

  • Pupil wordt kleiner

Lengte spieren in de iris

  • Lopen van de pupil naar de buitenrand

  • Bij weinig licht trekken ze samen

  • Pupil wordt groter

  • Meer licht komt je oog binnen

Scherp zien

Wat gebeurt er met licht in je oog?

  • lichtstralen vallen het oog binnen.

  • Hoorvlies en ooglens breken (buigen) het licht

  • Daardoor ontstaat er een scherp beeld op het netvlies

Bolle lenzen

  • De ooglens is een bolle lens

  • Bolle lenzen buigen lichtstralen naar elkaar toe

  • Dit helpt om een beeld te vormen op het netvlies


Waarom kun je scherp zien?

  • De oog is elastisch

  • Kan boller worden: scherp zien van dichtbij

  • Kan platter worden: scherp zien in de verte

Accomoderen

Wat is accomoderen?

  • Het automatisch aanpassen van de sterkte van je ooglens

  • Gebeurt zonder dat je het merkt


Hoe werkt het?

  • Lens wordt boller ---> je ziet dichtbij scherp

  • Lens wordt platter ---> je ziet veraf scherp

  • Dit lukt doordat de ooglens elastisch is

Basisstof 5

Het netvlies

Netvlies

De weg van het licht

  1. Licht gaat door het hoornvlies

  2. daarna ooglens

  3. daarna door het glasachtig lichaam

  4. vervolgens op het nevlies


Hoornvlies --> ooglens --> glasachtig lichaam --> netvlies

Zintuigcellen in het netvlies

  • In het netvlies liggen zintuigcellen

  • Licht prikkelt deze cellen

  • Ze geven impulsen af

  • Impulsen gaan via de oogzenuw naar de hersenen

    • Zo zie je


Opbouw van het netvlies

  • bestaat uit twee lagen

    • 1. Zintuigcellen (vangen licht op)

    • 2. Zenuwcellen ( Geven impulsen door)

Kegeltjes en staafjes

Kegeltjes (voor licht en kleur)

  • Werkt alleen bij veel licht

  • Zorgen voor het zien van kleuren

    • Reageren op rood, groen of blauw licht


  • Elk kegeltjes heeft een eigen zenuwcel

    • Je ziet scherp en details

Kegeltjes en staafjes

Staafjes (voor weinig licht)

  • Werken goed in weinig licht

  • Je ziet zwat-wit en grijs tinten

  • Meerder staafjes per zenuwcel

    • impulsen worden gebundeld

    • je ziet minder details


Staafjes liggen verspreid

over het hele netvlies

Basisstof 6

De oren

Bouw van het oor

Oorschelp

  • Zit aan de buitenkant van het oor

  • Vangt geluidstrillingen op

  • Geluid gaat via de gehoorgang naar binnen


Gehoorgang

  • Brengt geluid naar de trommelvlies

  • Bevat oorsmeerkliertjes

  • Oorsmeer houdt het trommelvlies soepel

Trommelvlies:

  • Gaat trillen door geluid


Trommelholte (middenoor)

  • ligt achter het trommelvlies

  • Bevat drie gehoorbeentjes

    • Hamer

    • Aambeeld

    • Stijgbeugel


Het slakkenhuis

  • Bestaat uit drie kanalen

  • Spiraalvormig opgerold

  • Gevuld met vloeistof


Hoe ontstaat een trilling in het slakkenhuis?

  • Stijgbeugel komt tegen het venster

  • Dit brengt de vloeistof in de kanalen in beweging


Beweging zorgt dat impulsen worden doorgegeven aan de hersenen