Labwaarden interpreteren

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 4

Labwaardes

Wat wordt er allemaal geprikt bij een volledig bloedbeeld ?(VBB)

Zoek nu voor elke waarde op wat het meet

Kreatinine

Kreatinine is een afvalstof die ontstaat bij de afbraak van creatine, een stof die betrokken is bij de energievoorziening van spieren. Het wordt via de nieren uit het bloed gefilterd en uitgescheiden via de urine.

De hoeveelheid kreatinine in het bloed geeft informatie over de nierfunctie. Als de nieren minder goed werken, wordt kreatinine minder goed uitgescheiden en stijgt het gehalte in het bloed.

Troponine

• Normaalwaarde: Troponine I: < 0,04 ng/mL

                                     Troponine T: < 14 ng/L (afhankelijk van het lab, referentie kan iets verschillen)

• Troponine is een eiwit dat vrij komt bij beschadiging van de hartspier, zoals bij een hartinfarct. Het is zeer specifiek voor het hart.
• Een verhoogd troponine duidt vaak op acute hartspierschade.
• Komt meestal voor bij een acuut myocardinfarct (AMI), maar kan ook verhoogd zijn bij:

       hartfalen

       hartritmestoornissen

      sepsis

      longembolie

• ernstige nierinsufficiëntie (troponine wordt dan niet goed geklaard)
• Klinische context belangrijk:

       Een verhoogd troponine moet altijd beoordeeld worden samen met het ECG en de klachten van de patiënt. 

       Een enkele  verhoging zegt niet alles — stijging in de tijd is vaak doorslaggevend.

CK-MB

• Normaalwaarde: CK-MB: < 6 ng/mL of < 5% van totale CK (afhankelijk van het lab)
• CK-MB is een enzym uit de hartspier. Bij beschadiging van hartspiercellen, zoals bij een infarct, komt dit enzym in het bloed.
• Wat betekent een verhoogde waarde?
• Een verhoogd CK-MB kan ook wijzen op een hartinfarct, maar is minder specifiek dan troponine.
• Kan ook verhoogd zijn bij spierletsel, operatie of inspanning.
• Gebruik in de praktijk:

CK-MB wordt steeds minder gebruikt als diagnostiek bij een infarct, omdat troponine        betrouwbaarder en gevoeliger is. Toch kan het aanvullend zijn bij het beoordelen van her-infarcten (tweede infarct kort na een eerste).

Lactaat

• Normaalwaarde: 0,5 – 2,2 mmol/L (kan iets verschillen per lab)
• Lactaat is een afvalproduct van het lichaam dat ontstaat wanneer cellen energie maken zonder voldoende zuurstof – dit heet anaerobe verbranding. Normaal maakt het lichaam vooral energie met zuurstof (aerobe verbranding), maar bij zuurstoftekort schakelt het over op deze noodmethode, waarbij lactaat ontstaat.
• Een verhoogd lactaat is een belangrijke aanwijzing voor weefselhypoxie: de weefsels krijgen niet genoeg zuurstof. Dat zie je bijvoorbeeld bij:
• Shock of sepsis: het lichaam is in crisis, doorbloeding is slecht, weefsels verhongeren letterlijk.
• Ernstige bloedingen of lage bloeddruk: onvoldoende zuurstoftoevoer.
• Longembolie of hartfalen: hart of longen functioneren niet goed, minder zuurstof beschikbaar.
• Zware lichamelijke inspanning (tijdelijke stijging): bijv. bij een aanval van epilepsie of intensief sporten.
• Medicatie of vergiftiging: zoals bij metformine-overdosering.

Het helpt om te beoordelen hoe ziek iemand is.

Hoe hoger het lactaat, hoe groter de kans op orgaanschade of overlijden.

Wordt vaak gebruikt bij verdenking op sepsis, shock of bij een onwel geworden patiënt.

Aan de slag. 

Verdieping in labwaarden met een casus